Oddział 3. Egzaminy praktyczne - Egzaminy…

Oddział 3

Egzaminy praktyczne

1. Egzaminy praktyczne na licencje i uprawnienia do nich wpisywane, o których mowa w rozporządzeniu nr 1178/2011, przeprowadza się na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 1178/2011.

2. Egzaminy praktyczne na uprawnienia na typ statku powietrznego w zakresie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego (AML), o których mowa w rozporządzeniu nr 1321/2014, określa to rozporządzenie.

3. Egzaminy praktyczne na licencje i uprawnienia do nich wpisywane, o których mowa w rozporządzeniu nr 2015/340, określa to rozporządzenie.

4. Egzaminy praktyczne na świadectwa kwalifikacji i uprawnienia do nich wpisywane, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie personelu ATS, określa to rozporządzenie.

5. Egzaminy praktyczne na licencje, świadectwa kwalifikacji oraz uprawnienia do nich wpisywane, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie licencjonowania oraz rozporządzeniu w sprawie świadectw kwalifikacji, określają odpowiednio te rozporządzenia.

6. Egzaminy praktyczne na uprawnienia na typ statku powietrznego w zakresie licencji mechanika lotniczego obsługi technicznej (MML) przeprowadza się na warunkach określonych w pkt 5 w dodatku III do załącznika III (Część 66) do rozporządzenia nr 1321/2014.

§ 42.

Kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego w celu wydania licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnień do nich wpisywanych przedstawia rekomendację do egzaminu praktycznego po ukończeniu szkolenia teoretycznego i praktycznego, o ile są wymagane.

§ 43.

1. Kandydat przystępuje do egzaminu praktycznego w okresie ważności egzaminu teoretycznego, o którym mowa w § 33.

2. Egzamin praktyczny rozpoczęty w okresie ważności egzaminu teoretycznego powinien zakończyć się w okresie 6 miesięcy od dnia jego rozpoczęcia. Przepis § 61 stosuje się odpowiednio.

§ 44.

1. Kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego przedkłada egzaminatorowi praktycznemu rekomendację do egzaminu praktycznego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w:

1) § 45 ust. 1;

2) pkt 5 w dodatku III do załącznika III (Część 66) do rozporządzenia nr 1321/2014;

3) pkt 6.1.4 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie licencjonowania.

2. Na żądanie egzaminatora praktycznego organizacja szkolenia lotniczego, podmiot szkolący lub komórka organizacyjna wyodrębniona przez instytucję zapewniającą lotniskową służbę informacji powietrznej w danej lokalizacji (organ AFIS) udostępniają mu dokumentację przebiegu szkolenia praktycznego kandydata.

3. Okres ważności rekomendacji do egzaminu praktycznego nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia praktycznego.

§ 45.

1. Kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego w celu wydania licencji pilota liniowego (ATPL), dyspozytora lotniczego (FDL), uprawnienia do lotów według wskazań przyrządów (IR) oraz w przypadku braku egzaminatora praktycznego w danej specjalności personelu lotniczego składa wniosek o egzamin praktyczny do Prezesa.

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, szef egzaminatorów praktycznych wystawia kandydatowi skierowanie na egzamin praktyczny, w którym wskazuje termin na przystąpienie do egzaminu praktycznego. Termin nie może przekraczać terminu, o którym mowa w § 33.

3. Kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego, o którym mowa w ust. 1, przedkłada egzaminatorowi praktycznemu skierowanie na egzamin praktyczny.

§ 46.

Miejsce i termin przeprowadzenia egzaminu praktycznego innego niż ten, o którym mowa w § 45 ust. 1, kandydat ustala z egzaminatorem praktycznym.

§ 47.

1. Z uwzględnieniem § 44 ust. 1 i § 45 kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego:

1) zgłasza się na egzamin praktyczny w wyznaczonym miejscu i terminie;

2) okazuje egzaminatorowi praktycznemu:

b) licencję albo świadectwo kwalifikacji, o ile są wymagane,

c) orzeczenie lotniczo-lekarskie, o ile jest wymagane,

d) rekomendację do egzaminu praktycznego albo skierowanie na egzamin praktyczny, o ile są wymagane,

e) zgodę opiekunów prawnych na przystąpienie do egzaminu praktycznego, o ile nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych,

f) dowód uiszczenia opłaty lotniczej, o której mowa w art. 99 ust. 5 ustawy;

3) może poddać się badaniu w celu ustalenia obecności alkoholu lub środka odurzającego w organizmie na wniosek egzaminatora, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że kandydat znajduje się w stanie nietrzeźwości, w stanie po spożyciu alkoholu lub pod wpływem środka odurzającego.

2. Kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego może sprawdzić uprawnienie egzaminatora praktycznego do przeprowadzenia egzaminu na podstawie posiadanego przez egzaminatora upoważnienia.

§ 48.

Egzaminator praktyczny:

1) informuje sekretarza komisji egzaminacyjnej o terminie, miejscu, klasie i typie statku powietrznego oraz celu przeprowadzenia egzaminu praktycznego, w terminie co najmniej:

a) trzech dni roboczych poprzedzających przeprowadzenie egzaminu praktycznego, jeżeli egzamin praktyczny ma być przeprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo

b) pięciu dni roboczych poprzedzających przeprowadzenie egzaminu praktycznego, jeżeli egzamin praktyczny ma być przeprowadzony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;

2) sprawdza ważność rekomendacji do egzaminu praktycznego albo skierowania na egzamin praktyczny, o ile są wymagane;

3) sprawdza termin zaliczenia egzaminu teoretycznego kandydata, o ile jest wymagane;

4) przygotowuje się do egzaminu praktycznego;

5) ustala tożsamość kandydata na podstawie okazanego przez niego dokumentu tożsamości ze zdjęciem;

6) sprawdza termin ważności orzeczenia lekarskiego;

7) sprawdza, czy kandydat posiada zgodę opiekunów prawnych na przystąpienie do egzaminu praktycznego przed uzyskaniem przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych;

8) sprawdza termin ważności uprawnienia, którego ważność podlega przedłużaniu albo wznawianiu;

9) sprawdza dowód uiszczenia opłaty lotniczej, o której mowa w art. 99 ust. 5 ustawy;

10) informuje kandydata o konsekwencjach podania niepełnych, niedokładnych lub nieprawdziwych informacji dotyczących jego wyszkolenia i doświadczenia lotniczego;

11) informuje kandydata o zakresie egzaminu praktycznego;

12) sprawdza, czy statek powietrzny, zespół urządzeń statku powietrznego, symulator, inne urządzenia treningowe, stanowiska operacyjne lub stanowisko obsługi technicznej spełniają wymogi techniczne niezbędne do przeprowadzenia danego rodzaju egzaminu praktycznego;

13) nadzoruje wszystkie czynności związane z bezpośrednim przygotowaniem się kandydata do egzaminu praktycznego;

14) uczestniczy w całym egzaminie praktycznym;

15) bezstronnie i obiektywnie przeprowadza egzamin praktyczny i dokonuje jego oceny odpowiednio zgodnie z:

16) może zakończyć egzamin praktyczny w każdym momencie, jeżeli uzna, że poziom umiejętności wykazywany przez kandydata wymaga powtórzenia całego egzaminu praktycznego;

17) podaje kandydatowi wynik egzaminu praktycznego bezpośrednio po omówieniu egzaminu praktycznego;

18) określa zakres wymaganego szkolenia uzupełniającego lub dodatkowej praktyki w przypadku niezaliczenia części albo całości egzaminu praktycznego;

19) rzetelnie wypełnia dokumentację egzaminacyjną;

20) niezwłocznie przekazuje kandydatowi oraz właściwemu dla tego kandydata organowi, który w państwie obcym sprawuje nadzór nad personelem lotniczym, dokumentację egzaminacyjną bezpośrednio po przeprowadzonym egzaminie praktycznym, za pośrednictwem operatora pocztowego albo poczty elektronicznej;

21) przekazuje właściwemu dla kandydata organowi, który w państwie obcym sprawuje nadzór nad personelem lotniczym, wraz z dokumentacją, o której mowa w pkt 20, kopię licencji lub świadectw kwalifikacji, w których dokonał wpisu potwierdzającego przedłużenie albo wznowienie ważności uprawnienia.

§ 49.

Egzaminator praktyczny nadzoruje stosowanie podczas egzaminu praktycznego reguł i procedur operacyjnych, zawartych w aktualnej instrukcji operacyjnej, instrukcji użytkowania danej kategorii statku powietrznego albo instrukcji wykonywania lotów, właściwych ze względu na miejsce, w którym jest przeprowadzany egzamin praktyczny.

§ 50.

1. Egzaminator praktyczny nie może przeprowadzać egzaminów praktycznych, kontroli, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 lit. d, ani ocen kompetencji kandydata ubiegającego się o wydanie licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnień do nich wpisywanych, gdy:

1) uczestniczył w szkoleniu praktycznym w zakresie licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnień do nich wpisywanych, w odniesieniu do których przeprowadza dany egzamin praktyczny lub ocenę kompetencji, z uwzględnieniem prawa Unii Europejskiej w zakresie personelu lotniczego;

2) wydał zaświadczenie o ukończeniu szkolenia praktycznego lub rekomendację do egzaminu praktycznego;

3) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym kandydata do drugiego stopnia;

4) istnieją inne okoliczności ograniczające jego obiektywizm.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, egzaminator praktyczny pisemnie informuje przewodniczącego komisji egzaminacyjnej o zaistnieniu takich okoliczności.

3. Jeżeli nie można wyznaczyć innego egzaminatora praktycznego do przeprowadzenia określonego egzaminu praktycznego, egzamin praktyczny jest przeprowadzany pod nadzorem inspektora lub członka komisji egzaminacyjnej, wyznaczonych do takiego nadzoru przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej.

§ 51.

1. Egzaminator praktyczny odmawia przeprowadzenia lub kontynuowania egzaminu praktycznego, jeżeli:

1) kandydat przystępujący do egzaminu praktycznego:

a) znajduje się w stanie nietrzeźwości, w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego albo odmówił poddania się badaniu, o którym mowa w § 47 ust. 1 pkt 3,

b) zaproponował egzaminatorowi przyjęcie korzyści materialnej w zamian za zaliczenie egzaminu praktycznego;

2) niemożliwe jest ustalenie tożsamości kandydata;

3) warunki atmosferyczne lub inne przyczyny uniemożliwiają bezpieczne przeprowadzenie egzaminu praktycznego.

2. Przepis § 67 stosuje się odpowiednio do odwołania kandydata od odmowy przeprowadzenia lub kontynuowania egzaminu praktycznego.

§ 52.

Egzamin praktyczny jest przeprowadzany:

1) na typie lub wariancie statku powietrznego, jaki został użyty w trakcie szkolenia praktycznego, o ile szkolenie praktyczne jest wymagane;

2) z wykorzystaniem symulatora lub na stanowisku operacyjnym, na którym kandydat odbył szkolenie praktyczne, w przypadku personelu służb ruchu lotniczego;

3) na stanowisku operacyjnym, na którym kandydat odbył szkolenie praktyczne, w przypadku dyspozytora lotniczego.

§ 53.

1. Statek powietrzny może być użyty do przeprowadzenia egzaminu praktycznego w locie, jeżeli:

1) spełnia wymagania do wykonywania lotów szkolnych;

2) jego właściciel wyrazi na to zgodę, składając egzaminatorowi praktycznemu odpowiednie pisemne oświadczenie;

3) treść polisy ubezpieczeniowej statku powietrznego uwzględnia możliwość przeprowadzania na nim egzaminów praktycznych, o ile polisa ubezpieczeniowa jest wymagana.

2. Uzyskanie zgody, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie jest wymagane, jeżeli kandydat jest właścicielem statku powietrznego.

3. Zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje:

1) imienne wskazanie kandydata lub kandydatów;

2) zakres, w jakim statek powietrzny może być użyty podczas egzaminu praktycznego.

§ 54.

W przypadku użycia do egzaminu praktycznego jednomiejscowego statku powietrznego zgoda, o której mowa w § 53 ust. 1 pkt 2, oznacza zgodę właściciela tego statku powietrznego na wykonywanie czynności dowódcy statku powietrznego przez kandydata przystępującego do egzaminu praktycznego.

§ 55.

1. W trakcie egzaminu praktycznego przeprowadzanego w locie na statku powietrznym, na którym jest wymagana załoga wieloosobowa, egzaminator praktyczny może być:

1) dowódcą statku powietrznego, jeżeli posiada uprawnienia dotyczące typu statku powietrznego i rodzaju lotu oraz jeżeli właściciel statku powietrznego wyraził na to pisemną zgodę, a użytkownik tego statku powietrznego wystawił odpowiedni dokument operacyjny;

2) członkiem załogi statku powietrznego.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dowódcą statku powietrznego jest pilot wyznaczony przez użytkownika statku powietrznego posiadający uprawnienie instruktora odpowiednie dla typu statku powietrznego oraz rodzaju szkolenia na licencje albo uprawnienia lotnicze do niej wpisywane.

3. Egzaminator praktyczny przed przeprowadzeniem egzaminu praktycznego zapoznaje dowódcę statku powietrznego z planowanym przebiegiem tego egzaminu.

4. Egzaminator praktyczny i dowódca statku powietrznego ustalają procedury zapewniające bezpieczeństwo w trakcie egzaminu praktycznego w przypadku popełnienia błędu przez kandydata.

§ 56.

Dowódca statku powietrznego, na którym jest przeprowadzany egzamin praktyczny, ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo operacji lotniczych.

§ 57.

Szkoleniowe urządzenie symulacji lotów może być użyte do przeprowadzenia egzaminu praktycznego w przypadkach, o których mowa w załączniku I (Część FCL) do rozporządzenia nr 1178/2011, oraz jeżeli: 1)spełnia wymagania dla egzaminowania w locie, o których mowa w załączniku VI (Część ARA) i załączniku VII (Część ORA) do rozporządzenia nr 1178/2011; 2)posiada aktualny certyfikat kwalifikacji, o którym mowa w dodatku IV do załącznika VI (Część ARA) rozporządzenia nr 1178/2011; 3)operator tego urządzenia wyrazi na to zgodę, składając egzaminatorowi praktycznemu odpowiednie pisemne oświadczenie; przepis § 53 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1) spełnia wymagania dla egzaminowania w locie, o których mowa w załączniku VI (Część ARA) i załączniku VII (Część ORA) do rozporządzenia nr 1178/2011;

2) posiada aktualny certyfikat kwalifikacji, o którym mowa w dodatku IV do załącznika VI (Część ARA) rozporządzenia nr 1178/2011;

3) operator tego urządzenia wyrazi na to zgodę, składając egzaminatorowi praktycznemu odpowiednie pisemne oświadczenie; przepis § 53 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

§ 58.

1. Statek powietrzny znajdujący się w eksploatacji lub zespół urządzeń takiego statku powietrznego może być użyty do egzaminu praktycznego: - jeżeli właściciel wyrazi zgodę na jego użycie, a w przypadku gdy statek powietrzny lub zespół jego urządzeń znajduje się w trakcie obsługi technicznej - zgodę wyrazi także podmiot wykonujący obsługę techniczną tego statku powietrznego, składając egzaminatorowi praktycznemu odpowiednie pisemne oświadczenie.

1) w zakresie obsługi typu statku powietrznego,

2) na licencję mechanika lotniczego obsługi technicznej lub uprawnień do niej wpisywanych,

3) na świadectwo kwalifikacji mechanika poświadczenia obsługi statków powietrznych lub uprawnień do niego wpisywanych

2. Przeprowadzenie egzaminu praktycznego w zakresie obsługi typu statku powietrznego, na licencję mechanika lotniczego obsługi technicznej, świadectwo kwalifikacji mechanika poświadczenia obsługi statków powietrznych lub uprawnień lotniczych do nich wpisywanych na odpowiednim stanowisku obsługi technicznej, z wykorzystaniem narzędzi i materiałów, wymaga zgody podmiotu posiadającego certyfikat na obsługę techniczną statków powietrznych, o którym mowa w art. 160 ust. 3 pkt 6 ustawy , który składa pisemne oświadczenie w tym zakresie. Przepis § 53 ust. 3 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

§ 59.

1. Egzamin praktyczny na uprawnienie uzupełniające w jednostce wpisywane do świadectwa kwalifikacji informatora służby informacji powietrznej (FISC) lub świadectwa kwalifikacji informatora lotniskowej służby informacji powietrznej (AFISC) odbywa się na odpowiednio wyposażonym stanowisku operacyjnym po uzyskaniu pisemnej zgody organu służb ruchu lotniczego, któremu to stanowisko podlega.

2. W przypadku dokonania zmian w podziale granic sektorów służby informacji powietrznej (FIS) egzamin praktyczny na uprawnienie uzupełniające w jednostce wpisywane do świadectwa kwalifikacji informatora służby informacji powietrznej (FISC) dotyczące nowo utworzonych części przestrzeni powietrznej jest przeprowadzany na symulatorze ze zobrazowaniem rzeczywistych uwarunkowań lokalnych.

3. W przypadku utworzenia nowego lotniska niekontrolowanego i wyznaczenia związanej z nim części przestrzeni powietrznej niekontrolowanej egzamin praktyczny na uprawnienie uzupełniające w jednostce wpisywane do świadectwa kwalifikacji informatora lotniskowej służby informacji powietrznej (AFISC) dotyczące tego lotniska jest przeprowadzany na symulatorze ze zobrazowaniem rzeczywistych uwarunkowań lokalnych.

4. Egzamin praktyczny na świadectwo kwalifikacji informatora służby informacji powietrznej (FISC) i świadectwo kwalifikacji informatora lotniskowej służby informacji powietrznej (AFISC) odbywa się na symulatorze.

5. Egzamin praktyczny na licencję dyspozytora lotniczego (FDL) odbywa się na aktywnym, odpowiednio wyposażonym stanowisku operacyjnym, po uzyskaniu zgody operatora, któremu to stanowisko operacyjne podlega.

6. Zgoda, o której mowa w ust. 1 i 5, obejmuje:

1) określenie stanowiska operacyjnego;

2) imienną listę kandydatów, którzy mogą być poddani egzaminowi praktycznemu na tym stanowisku operacyjnym;

3) akceptację wykonywania nadzoru nad czynnościami lotniczymi kandydatów podczas egzaminu praktycznego przez egzaminatora praktycznego albo inspektora.

§ 60.

Egzamin praktyczny może zostać przerwany:

1) na wniosek kandydata;

2) przez egzaminatora praktycznego w przypadku:

a) stwierdzenia, że zostały naruszone przez kandydata warunki przeprowadzania egzaminu praktycznego,

b) pogorszenia się warunków atmosferycznych lub wystąpienia innych przyczyn uniemożliwiających bezpieczne przeprowadzenie egzaminu praktycznego,

c) uznania, że umiejętności kandydata wymagają ponownego przeprowadzenia egzaminu praktycznego w całości.

§ 61.

W przypadkach określonych w:

1) § 51 ust. 1 pkt 1 i § 60 pkt 2 lit. c - kandydat nie zaliczył egzaminu praktycznego;

2) § 51 ust. 1 pkt 2 - kandydat nie przystąpił do egzaminu praktycznego;

3) § 51 ust. 1 pkt 3 i § 60 pkt 2 lit. b - egzamin praktyczny będzie kontynuowany po ustaniu przyczyn jego przerwania;

4) § 60 pkt 1 - jeżeli powód przerwania egzaminu praktycznego został uznany przez egzaminatora praktycznego za:

a) nieusprawiedliwiony - kandydat nie zaliczył egzaminu praktycznego,

b) usprawiedliwiony - ponownemu sprawdzeniu podlegają części egzaminu praktycznego, które nie zostały ukończone przez kandydata do momentu przerwania egzaminu praktycznego.

§ 62.

Podczas egzaminu praktycznego każda podlegająca ocenie czynność lotnicza wchodząca w zakres tego egzaminu praktycznego na polecenie egzaminatora praktycznego może być powtórzona jeden raz przez kandydata w przypadku, gdy egzaminator praktyczny ma wątpliwości co do poprawności wykonania tej czynności lotniczej.

§ 63.

Wynik egzaminu praktycznego określa egzaminator praktyczny przez wystawienie oceny: "zaliczony w części albo w całości" albo "niezaliczony w części albo w całości".

§ 64.

W przypadku niezaliczenia egzaminu praktycznego w części albo w całości egzaminator praktyczny określa powód niezaliczenia egzaminu praktycznego oraz zakres szkolenia uzupełniającego, które kandydat powinien odbyć przed ponownym przystąpieniem do egzaminu praktycznego, z uwzględnieniem przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie personelu lotniczego.

§ 65.

1. W przypadku przedłużania albo wznawiania ważności uprawnień wpisywanych do licencji albo wznawiania ważności uprawnień wpisywanych do świadectw kwalifikacji egzaminator praktyczny może być dodatkowo upoważniony przez Prezesa do odręcznego wpisywania do nich informacji dotyczących: - i potwierdzania ich własnoręcznym podpisem.

1) rodzaju przedłużanych albo wznawianych uprawnień,

2) daty przeprowadzenia egzaminu praktycznego,

3) nowej daty ważności uprawnień,

4) numeru upoważnienia egzaminatora

2. W przypadku przedłużania albo wznawiania ważności upoważnienia egzaminatora praktycznego senior egzaminator upoważniony przez Prezesa może dodatkowo odręcznie wpisywać do tego upoważnienia informacje dotyczące: - z potwierdzeniem ich własnoręcznym podpisem.

1) kategorii przedłużanego albo wznowionego upoważnienia,

2) daty przeprowadzenia oceny kompetencji,

3) nowej daty ważności upoważnienia

§ 66.

1. W przypadku wydania lub wznowienia ważności uprawnienia wpisywanego do licencji albo świadectwa kwalifikacji egzaminator praktyczny wpisuje datę ważności uprawnienia, licząc od ostatniego dnia miesiąca, w którym został przeprowadzony egzamin praktyczny.

2. W przypadku przedłużenia ważności uprawnienia wpisywanego do licencji albo świadectwa kwalifikacji egzaminator praktyczny wpisuje datę ważności uprawnienia, licząc od ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa okres ważności danego uprawnienia.

§ 67.

1. Kandydat, który nie zaliczył części albo całości egzaminu praktycznego, może złożyć odwołanie do przewodniczącego komisji egzaminacyjnej.

2. Odwołanie składa się w terminie 14 dni od dnia wystawienia oceny, o której mowa w § 63:

2) za pośrednictwem operatora pocztowego albo poczty elektronicznej z adresu wskazanego przez kandydata we wniosku, o którym mowa w § 19 ust. 1, albo

5. Kandydat, który złożył odwołanie od niezaliczonego w całości egzaminu praktycznego w terminie, może przystąpić do poprawkowego egzaminu praktycznego w terminie, o którym mowa w § 33, z uwzględnieniem przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie personelu lotniczego. Przepis § 63 stosuje się odpowiednio.

Pełna treść aktu: w sprawie egzaminów państwowych na licencje, świadectwa kwalifikacji oraz uprawnienia do nich wpisywane.