§ 2.
1. Szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem na licencję maszynisty obejmuje zagadnienia dotyczące:
1) specyfiki i środowiska pracy maszynisty, w tym jego roli i odpowiedzialności w ruchu kolejowym oraz wymagań zawodowych i predyspozycji niezbędnych do wykonywania pracy na tym stanowisku;
2) technologii transportu kolejowego, w tym przepisów bezpieczeństwa i eksploatacji kolei;
3) infrastruktury kolejowej;
4) radiołączności pociągowej;
5) wiedzy o pociągach, ich składach oraz wymagań technicznych dotyczących lokomotyw, zespołów trakcyjnych, wagonów osobowych i towarowych oraz innego rodzaju taboru kolejowego;
6) zagrożeń występujących w ruchu kolejowym;
7) podstawowych zasad fizyki;
8) sygnalizacji kolejowej.
2. W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1:
1) pkt 1, sprawdza się:
a) znajomość aktów prawnych i regulacji dotyczących bezpieczeństwa kolei w zakresie związanym z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, określających:
b) wiedzę o wymaganiach stawianych maszynistom, w tym wymaganiach niezbędnych do wykonywania obowiązków maszynisty, dotyczących:
c) wiedzę, które zachowania są zgodne z zakresem odpowiedzialności maszynisty dotyczącym kluczowych kwestii bezpieczeństwa ruchu kolejowego, i znajomość czynników wpływających negatywnie na jego pracę, wynikających z:
d) umiejętność wskazania dokumentów niezbędnych do wykonywania pracy na stanowisku maszynisty:
e) umiejętność określenia zasad odpowiedzialności oraz zadań pracowników wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem i prowadzeniem ruchu kolejowego,
f) wiedzę o znaczeniu dokładności wykonywania zadań i metod wykonywania pracy,
g) wiedzę o zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie:
h) znajomość sposobów radzenia sobie ze stresem i w sytuacjach ekstremalnych,
i) umiejętność stosowania zasad ochrony środowiska w pracy maszynisty, w tym techniki jazdy minimalizującej negatywny wpływ na środowisko;
2) pkt 2, sprawdza się:
a) znajomość aktów prawnych, procedur i regulacji z zakresu bezpieczeństwa i eksploatacji kolei,
b) umiejętność określenia zasad odpowiedzialności oraz zadań pracowników wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem i eksploatacją kolei;
3) pkt 3, sprawdza się znajomość:
a) budowy toru kolejowego i stacji kolejowych, w tym stacji rozrządowych,
b) budowli kolejowych,
c) techniki prowadzenia ruchu kolejowego,
d) stosowanych systemów zabezpieczenia ruchu i łączności,
e) urządzeń związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,
f) budowy sieci trakcyjnej;
4) pkt 4, sprawdza się:
a) znajomość zasad działania i znaczenia radiołączności pociągowej,
b) umiejętność wskazania pracowników, z którymi maszynista kontaktuje się w trakcie jazdy za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej, w tym dyżurnego ruchu i członków drużyny pociągowej,
c) umiejętność identyfikowania sytuacji, które wymagają nawiązania łączności za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej,
d) znajomość metod nawiązywania łączności oraz połączeń alarmowych w systemie radiołączności analogowej i cyfrowej;
5) pkt 5, sprawdza się:
a) znajomość rodzajów trakcji,
b) umiejętność opisania głównych elementów, systemów, układów i podzespołów pojazdu kolejowego,
c) znajomość sposobów oznakowania pojazdów kolejowych,
d) znajomość dokumentów, które powinny znajdować się w pojeździe kolejowym,
e) znajomość zasad działania poszczególnych rodzajów urządzeń hamulcowych i znajomość sposobów obliczania masy hamującej,
f) umiejętność określenia maksymalnej prędkości pociągu,
g) umiejętność wskazania maksymalnych obciążeń i sił działających na sprzęg,
h) znajomość działania i funkcji systemów sterowania pociągiem;
6) pkt 6, sprawdza się:
a) znajomość zasad bezpieczeństwa ruchu kolejowego,
b) znajomość zagrożeń związanych z ruchem kolejowym oraz różnych środków stosowanych do ich ograniczania,
c) umiejętność rozpoznawania zdarzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego i znajomość sposobów reakcji w przypadku ich wystąpienia,
d) znajomość procedur mających zastosowanie do zdarzeń z udziałem osób;
7) pkt 7, sprawdza się:
a) umiejętność określenia rozkładu sił działających na koła pojazdu kolejowego oraz czynników wpływających na skuteczność przyspieszenia i hamowania,
b) znajomość pojęć i zasad z zakresu elektrotechniki oraz znajomość metod pracy i warunków zachowania bezpieczeństwa przy urządzeniach elektroenergetycznych zainstalowanych w pojazdach kolejowych;
8) pkt 8, sprawdza się znajomość:
a) sygnałów nadawanych przez semafory, sygnalizatory powtarzające, tarcze ostrzegawcze semaforowe, tarcze ostrzegawcze przejazdowe, tarcze manewrowe i tarcze rozrządowe,
b) zasad umieszczenia sygnalizatorów,
c) sygnałów zamknięcia toru,
d) sygnałów zatrzymania i zmniejszenia prędkości podawanych przenośnymi tarczami,
e) sygnałów ogólnego stosowania podawanych przez uprawnione osoby,
f) sygnałów podawanych dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym pojazdu kolejowego,
g) sygnałów podawanych przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów,
h) sygnałów na pociągach i pojazdach kolejowych,
i) sygnałów alarmowych,
j) wskaźników, w tym wskaźników stosowanych do prowadzenia ruchu pociągów z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS,
k) sygnałów i wskaźników stosowanych wyłącznie na wyznaczonych liniach kolejowych i stacjach,
l) sygnałów na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających, stosowanych do odwołania.
Tekst przepisu: akt wydany przez Ministra Infrastruktury, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2557.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.