w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w portach morskich i śródlądowych.
Rozdział 6. Przeładunek
Rozdział 6
PRZEŁADUNEK
1. Zabrania się pracownikom portowym obsługiwania niesprawnych statkowych urządzeń dźwignicowych.
2. Brygadzista przeładunkowy powinien przerwać prace przeładunkowe w przypadku prowadzenia na statku równocześnie z przeładunkiem innych prac powodujących nadmierny hałas, zaoliwienie itp. lub jeżeli występuje zalodzenie, zaśnieżenie albo inne zagrożenie życia lub zdrowia pracowników portowych.
§ 143.
Jeżeli lukowy nie ma możliwości stałej obserwacji przenoszonego ładunku i ładunek mógłby być niewidoczny dla dźwignicowego lub operatora urządzeń dźwignicowych, to powinien być wyznaczony dodatkowy, drugi lukowy.
1. Zabrania się pracownikom przebywania w wagonach podczas opuszczania i podnoszenia unosów drewna, stali profilowej, rur bądź innych ładunków zajmujących ponad połowę długości podłogi wagonu oraz podczas opuszczania i podnoszenia chwytaków.
2. Wejście i zejście pracowników z wagonów i innych środków transportu powinno odbywać się po drabinach lub innych urządzeniach specjalnie przystosowanych do tego celu.
§ 145.
Zabrania się wykonywania prac przeładunkowych i pomocniczych (jak np. przenoszenie i opróżnianie pojemników i chwytaków, wyciąganie żurawiem zawiesi, siatek itp.) w obrębie ładowni, do której wchodzą lub z której wychodzą robotnicy po drabinie usytuowanej w świetle luku.
1. Jeżeli ładunek ma być przenoszony przez dwa żurawie, to powinna być opracowana instrukcja określająca warunki pracy. Jeżeli masa ładunku przekracza dopuszczalny udźwig jednego z nich, to należy zastosować trawers.
2. Dopuszczalna jest praca dwóch żurawi bez zastosowania trawersu przy przenoszeniu ładunku długowymiarowego o odpowiedniej sztywności, którego masa nie przekracza 1,5-krotnego dopuszczalnego udźwigu jednego żurawia.
3. Przygotowanie dźwignic do pracy zespołowej oraz przebieg przeładunku powinny się odbywać pod kierunkiem i nadzorem osoby wyznaczonej przez kierownictwo.
1. Ładunki o masie ponad 100 ton powinny być podnoszone za pomocą uszaków, haków płytowych lub dwurożnych.
2. Na haku dwurożnym ładunek należy tak zawieszać, aby obydwa rogi były jednakowo obciążone.
§ 148.
Przy pracach przeładunkowych za pomocą chwytników elektromagnetycznych (z zastrzeżeniem, o którym mowa w § 105) obowiązują w szczególności następujące zasady:
1) przebywanie w strefie działania urządzenia przeładunkowego jest wzbronione; dojście do tej strefy powinno być należycie zabezpieczone,
2) zasilanie elektromagnesu powinno być włączone dopiero po opuszczeniu chwytnika na ładunek, który ma być podnoszony,
3) po włączeniu napięcia ruch podnoszenia może być rozpoczęty dopiero po upływie kilku sekund; w przypadku przeładunku złomu - po upływie przynajmniej 10 sekund,
4) chwytnik magnetyczny nie powinien być rzucany, lecz ostrożnie opuszczony na ładunek,
5) w czasie przemieszczania ładunku nie wolno nim uderzać,
6) poszczególne partie blach podnoszonych ze stosu powinny być rozdzielone odpowiednimi przekładkami,
7) w czasie przerw w pracy należy wyłączyć zasilanie chwytnika, a chwytnik nie powinien spoczywać bezpośrednio na ziemi, lecz powinien być położony na specjalnych podkładkach,
8) przy przenoszeniu przedmiotów długich należy stosować kilka chwytników.
§ 149.
Zabrania się pozostawiania pojazdów silnikowych z uruchomionym silnikiem bez nadzoru.
§ 150.
Jeżeli ładunek jest przenoszony przez dwa wózki widłowe pracujące jednocześnie, żaden z wózków nie powinien być obciążony więcej niż 3/4 własnego dopuszczalnego obciążenia. Wózki powinny mieć jednakowy udźwig.
§ 151.
Wózek widłowy na postoju nie powinien tarasować przejść i powinien mieć zaciągnięty hamulec oraz widły ustawione w dolnym położeniu. Wózki o napędzie spalinowym powinny mieć wyłączony silnik, a wózki o napędzie elektrycznym - sterownik ustawiony w położeniu zerowym.
§ 152.
Chwytaki przeznaczone do przeładunku towarów pylących powinny być, w miarę możliwości, wyposażone w urządzenia ograniczające pylenie w czasie przenoszenia ładunku.
§ 153.
Zabrania się wykonywania prac przeładunkowych na statkach, barkach, wagonach oraz innych środkach transportu lądowego w czasie ich ruchu.
§ 154.
Kontenery powinny być ustawione wyłącznie na narożach, zarówno dolnych, jak i górnych.
1. Jeżeli długość unosu w położeniu poziomym oraz długość luku na to pozwalają, to przeładunek może być prowadzony jednocześnie przy użyciu dwóch urządzeń dźwignicowych.
2. Przy równoczesnej pracy dwóch urządzeń dźwignicowych przy jednym luku (nie sprzężonych) - do każdego urządzenia powinien być wyznaczony oddzielny lukowy.
§ 156.
Zabrania się szacunkowego określania masy ładunku.
§ 157.
Przy przeładunku ładunków długowymiarowych lub wielkogabarytowych należy stosować linki do ręcznego kierowania ładunkiem.
1. Ładunki na paletach i tacach ładunkowych powinny być zabezpieczone przed upadkiem oraz nie powinny być układane wyżej niż 1,5 m, a ładunki przestrzenne - wyżej niż 2 m. Beczki stojące na paletach lub tacach ładunkowych powinny być opasane.
2. Uformowane jednostki ładunkowe powinny być zabezpieczone przed zmianą kształtu i wymiarów, wysunięciem lub wypadnięciem ładunku w czasie transportu.
3. Jednostka ładunkowa nie powinna przewyższać ramy lub nadstawki albo palety skrzyniowej o więcej niż 0,5 m lub 1/3 gabarytu opakowania górnej warstwy ładunku.
4. Zaczepianie haków zawiesi czterocięgnowych za ucha palet lub tac ładunkowych powinno być dokonywane w taki sposób, aby rogi haków znajdowały się na zewnątrz.
5. Zabrania się przemieszczania uformowanej jednostki ładunkowej na palecie lub tacy ładunkowej przez przesuwanie jej po podłożu (ciągnięcie, pchanie itp.) oraz za pomocą dźwigni, łomów itp.
6. Przed przeładunkiem gotowych jednostek przeładunkowych uformowanych u producenta i wyposażonych w zawiesia jednokrotnego stosowania, na których brak wyraźnego oznaczenia DOR, przeładowca powinien żądać okazania świadectwa określającego DOR dla całej partii zastosowanych zawiesi.
1. Do przeładunku beczek zabrania się używania uchwytów nie przewleczonych, a zwisających na końcach dwóch odcinków łańcucha.
2. Dopuszcza się przeładunek beczek za pomocą uchwytów zaczepianych za obrzeża, o ile są one dostosowane do tego celu.
§ 160.
Przy przeładunku w relacjach burtowych zabronione jest zaczepianie uchwytów, haków i zawiesi do części lub elementów ładunku.
§ 161.
Liny, taśmy i pasy zawiesi nie powinny bezpośrednio stykać się z ostrymi obrzeżami ładunku. W celu zapobieżenia ich uszkodzeniu należy stosować odpowiednie podkładki.
§ 162.
Zaciąganie pętli zawiesi na ładunkach zawieszonych nie powinno być dokonywane ręcznie, lecz przy użyciu odpowiednich narzędzi.
§ 163.
Przy przeładunku materiałów niebezpiecznych klasy 1 dopuszczalne obciążenie robocze urządzeń dźwignicowych, sprzętu mechanicznego oraz pomocniczego sprzętu przeładunkowego i magazynowo-placowego powinno być obniżone o 50%.
§ 164.
Przy przemieszczaniu ładunków dłużycowych obowiązuje zasada obwiązywania wiązki zawiesiami w miejscach stanowiących krotność 1/4 jej długości.
§ 165.
Wyładunek towarów drobnicowych w jednolitych opakowaniach, jak: beczki, worki, kartony, skrzynie, bele itp., powinien być dokonywany równomiernie warstwami. Zabronione jest pozostawianie nie zabezpieczonych "ścian" o wysokości większej od 1,5 m.
§ 166.
Wyciąganie zawiesi bezpośrednio spod ładunku jest zabronione. Dla umożliwienia swobodnego wyciągania zawiesi spod ładunku powinny być stosowane podkładki.
§ 167.
Zabrania się pracować zawiesiami o splątanych cięgnach.
1. Zabrania się wyciągania i podciągania jednostek ładunkowych spoza światła luku lądowymi urządzeniami dźwignicowymi.
2. Przemieszczanie jednostek ładunkowych do światła luku lub odwrotnie może być dokonywane za pomocą statkowych urządzeń dźwignicowych pod warunkiem zastosowania bloków, wielokrążków itp. urządzeń w taki sposób, aby liny tych urządzeń nie ocierały o konstrukcję statku lub ładunek.
§ 169.
Piętrzenie i rozpiętrzanie ładunków w ładowniach statków powinno odbywać się w taki sposób, aby podczas wprowadzania lub wyprowadzania ładunku z ładowni robotnicy mogli oddalić się na bezpieczną odległość lub w bezpieczne miejsce.
1. Jeżeli po załadunku międzypokładu przewiduje się odkrywanie jego luku, to ładunek należy składać w odległości nie mniejszej niż 0,6 m od obrzeża luku.
2. W razie konieczności przejściowego składania ciężkich ładunków na pokrywach lukowych, należy uzyskać na to zgodę oficera statku.
3. Jeżeli ładunek jest piętrzony wzdłuż burt otwartego pokładu statku lub zrębnic otwartych luków ładowni, to powinny być założone bariery lub zastosowane inne zabezpieczenia chroniące ludzi i ładunek przed wypadnięciem za burtę statku lub wpadnięciem do ładowni.
1. Pracownicy zatrudnieni przy piętrzeniu i rozpiętrzaniu ładunków na wysokości powinni być zabezpieczeni przed upadkiem.
2. Jeżeli podczas piętrzenia i rozpiętrzania ładunku zachodzi możliwość jego upadku lub rozsunięcia się stosu, należy stosować zabezpieczenia w postaci podpór, siatek itp. chroniących pracowników przed urazami.
3. Wchodzenie na stos i schodzenie ze stosu powinno odbywać się za pomocą odpowiedniej drabiny lub innego urządzenia dostosowanego do tego celu.
§ 172.
Zabronione jest ustawianie ładunku na widłach wózka podnośnikowego bezpośrednio za pomocą urządzenia dźwignicowego. Ładunki powinny być uprzednio ustawione na podkładkach.
1. Przeładunek ładunków sypkich powinien odbywać się przy zastosowaniu urządzeń pneumatycznych lub innych urządzeń w sposób ograniczający rozprzestrzenianie się pyłu.
2. Do czasu wprowadzenia urządzeń określonych w ust. 1 przeładunek może być dokonywany za pomocą innych urządzeń, przy czym pracowników należy wyposażyć w odpowiednią odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej.
3. Jeżeli warunki pracy wymagają przechodzenia pracowników po miałkich zwałach węgla, rudy lub innych ładunków masowych, to przechodzenie powinno odbywać się po kładkach o odpowiedniej długości oraz o szerokości wynoszącej co najmniej 0,3 m. Kładki powinny mieć poprzeczne listwy rozmieszczone w odstępach nie większych niż 0,4 m.
4. Trymerzy nie mogą pracować ani przebywać w tej części ładowni, w której pracuje mechaniczny sprzęt trymerski lub chwytaki.
§ 174.
Wagony kryte z ładunkiem pylącym podczas przeładunku powinny być oświetlone przy użyciu oświetlenia elektrycznego, dostosowanego do występującego zagrożenia.
1. Plan załadunku i rozładunku statku powinien być przygotowany i uzgodniony ze wszystkimi zainteresowanymi przed rozpoczęciem operacji przeładunkowych.
2. W czasie przeładunku należy prowadzić kontrolę i regulację ruchu pojazdów.
1. Pochylenie pomostów (ramp), po których odbywa się przeładunek kołowy, nie powinno przekraczać 10%.
2. Jeżeli w trakcie przeładunku poziomego występuje zmiana pochylenia pomostu, to powinien być zastosowany odpowiedni łącznik lub pływający ponton zapobiegający przekroczeniu pochylenia określonego w ust. 1.
§ 177.
Pomosty o dwukierunkowym ruchu oraz pomosty podwójne powinny mieć wyraźnie zaznaczony kierunek ruchu.
1. Manewrowanie pojazdami i naczepami w ładowni statku powinno odbywać się pod kierunkiem wyznaczonej osoby.
2. W ładowniach statku mogą znajdować się tylko osoby zatrudnione przy przeładunku, a w kabinie pojazdu - tylko operator.
§ 179.
Stałe elementy konstrukcyjne na statku, stwarzające niebezpieczeństwo dla pojazdów lub możliwość blokady pojazdu, powinny być odpowiednio oznakowane.
§ 180.
W czasie przeładunku pokłady statku powinny być utrzymywane w czystości. Pozostałości drewna sztauerskiego, liny, sprzęt do mocowania ładunku oraz inne elementy wyposażenia i materiały powinny być usuwane bieżąco.
1. Podczas przeładunku kontenerów przez żurawie i wozy kontenerowe na lub z pojazdu transportującego, kierowca (operator) pojazdu powinien wyjść z kabiny na bezpieczną odległość. Nie dotyczy to kontenerowych suwnic placowych, kolejowych i nabrzeżnych.
2. Sprzęganie i rozprzęganie naroży kontenera na pojeździe kontenerowym, wymagające indywidualnej obsługi, powinno odbywać się przed lub po zakończeniu manipulacji przeładunkowych.
§ 182.
Zabrania się przesuwania i przeciągania kontenerów po innych kontenerach.
1. Na dach kontenera można wchodzić wyłącznie po specjalnych urządzeniach przeznaczonych do tego celu, jak np. schody jezdniowe, stałe platformy lub odpowiednie drabiny.
2. Drabiny powinny być wyposażone w zaczepy górne, stopki ograniczające poślizg i poręcze w górnej części, umożliwiające bezpieczne przejście na dach kontenera.
§ 184.
Osoby znajdujące się na górnej powierzchni kontenera powinny być zabezpieczone przed upadkiem z wysokości.
§ 185.
W ładowniach statków powinny być zapewnione bezpieczne przejścia z drabiny prowadzącej do ładowni lub bezpośrednio na górną powierzchnię kontenera.
Pełna treść aktu: w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w portach morskich i śródlądowych..