Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazów płynnych.

Akt obowiązującyDz.U.1999.846Uchwalono: Tekst ogłoszony

Tekst aktu: wydany przez Ministra Gospodarki, Dziennik Ustaw z 1999 r. poz. 846.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (33)

§ 2. Definicja i klasyfikacja gazów płynnych

1. Przez gazy płynne należy rozumieć ropopochodne gazy skroplone propan, butan i mieszaninę propan-butan, zakwalifikowane do materiałów niebezpiecznych w grupie wybuchowości II A.
2. Klasyfikację i skład gazu płynnego określają Polskie Normy.

§ 3. Ocena stref zagrożenia wybuchem i wymagania techniczne

1. Zasady oceny i klasyfikacji stref zagrożenia wybuchem oraz wymiary tych stref przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazu płynnego określają przepisy o ochronie przeciwpożarowej oraz przepisy techniczno-budowlane.
2. Instalacja i urządzenia elektryczne oraz telekomunikacyjne znajdujące się w pomieszczeniach i strefach zagrożenia wybuchem powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach, o których mowa w ust. 1, i Polskich Normach.

§ 4. Sprzęt gaśniczy i wyposażenie ochronne stanowisk pracy

1. Pracodawca jest zobowiązany wyposażyć stanowiska pracy związane z magazynowaniem, napełnianiem i rozprowadzaniem gazu płynnego w podręczny sprzęt gaśniczy.
2. Aparatura, urządzenia i środki ochrony indywidualnej oraz instalacje przeciwpożarowe i podręczny sprzęt gaśniczy stanowiące wyposażenie pracowników i stanowisk pracy powinny być utrzymywane w pełnej sprawności technicznej.
3. Lokalizację i rodzaj podręcznego sprzętu gaśniczego oraz jego oznakowanie znakami bezpieczeństwa określają przepisy o ochronie przeciwpożarowej i Polskie Normy.

§ 6. Wymagania dotyczące pojazdów i pasów ruchu

1. Na terenie rozlewni i baz gazu płynnego do ruchu dopuszcza się wyłącznie pojazdy z silnikiem wysokoprężnym lub innym w wykonaniu przeciwwybuchowym.
2. Pojazdy, o których mowa w ust. 1, powinny poruszać się po wydzielonych pasach ruchu.

§ 8. Wymagania dla zbiorników gazu płynnego

Do napełniania gazem płynnym i magazynowania tego gazu dopuszcza się tylko specjalnie do tego celu przeznaczone zbiorniki ciśnieniowe, spełniające wymagania określone w przepisach dozoru technicznego i Polskich Normach.

§ 9. Instrukcje zakładowe i postępowanie w razie awarii

1. Pracodawca jest zobowiązany do opracowania na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz innych przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, mających zastosowanie przy instalacjach do gazu płynnego, szczegółowych instrukcji zakładowych dla poszczególnych etapów, procesu technologicznego, pomieszczeń i stanowisk pracy, jak również instrukcji sposobu postępowania w razie zagrożeń związanych z awarią instalacji.
2. Pracodawca jest zobowiązany zapoznać pracowników z instrukcjami, o których mowa w ust. 1.

§ 10. Szkolenie pracowników rozlewni i stanowisk przeładunkowych

Pracownicy zatrudnieni w rozlewni gazu płynnego i na stanowiskach przeładunkowych cystern kolejowych lub samochodowych powinni być przeszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy, ratownictwa chemicznego oraz przepisów przeciwpożarowych, zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 11. Wyposażenie magazynów w instalacje odgromowe i dostęp ratowniczy

1. Magazyny i składowiska butli z gazem płynnym znajdujące się na placach powinny być wyposażone w instalacje odgromowe zgodnie z Polskimi Normami.
2. W magazynach i składowiskach, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić dostęp do butli umożliwiający prowadzenie akcji ratowniczej.

§ 12. Zasady składowania i zakazy magazynowania butli z gazem płynnym

1. Butle z gazami płynnymi o pojemności do 11 kg gazu powinny być składowane w pozycji stojącej, nie więcej niż w trzech warstwach.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do składowania butli z gazem o pojemności do 11 kg w kontenerach lub na paletach.
3. odległości magazynowania butli z gazem płynnym od budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej oraz dróg określają odrębne przepisy.
4. Zabrania się magazynowania butli z gazem płynnym w:
1) pomieszczeniach znajdujących się poniżej poziomu gruntu,
2) pomieszczeniach, w których znajdują się studzienki, otwory kanalizacyjne lub inne nie wentylowane zagłębienia,
3) pomieszczeniach do przechowywania produktów żywnościowych,
4) składach materiałów wybuchowych, łatwo palnych lub żrących,
5) kotłowniach, hydroforniach i węzłach cieplnych,
6) garażach i pomieszczeniach, w których znajdują się pojazdy silnikowe.

§ 16. Zakaz napełniania butli niesprawnych lub niewłaściwie oznaczonych

1. Zabrania się napełniania gazem płynnym butli, których stan techniczny nie odpowiada wymaganiom bezpiecznej eksploatacji, a w szczególności butli:
1) do gazu innego niż ten, na który butla jest przeznaczona,
2) bez wymaganego oznaczenia,
3) z nieczytelnymi lub nieprawidłowymi oznaczeniami,
4) po upływie terminu badania okresowego,
5) z nieszczelnym lub uszkodzonym zaworem,
6) z uszkodzeniami powierzchni,
7) poddanych działaniu płomieni,
8) wyposażonych w zawory, których konstrukcja umożliwia demontaż zaworu w celu przeprowadzenia naprawy.
2. Zabrania się napełniania gazem płynnym butli, których powłoka ma barwę czerwoną lub żółtą.

§ 20. Uruchamianie, eksploatacja i zabezpieczanie agregatów oraz urządzeń

1. Uruchomienie agregatu pompowego do gazu płynnego może nastąpić wyłącznie po uprzednim napływie gazu płynnego do pompy.
2. Eksploatacja agregatów pompowych i sprężarek do gazu powinna odbywać się zgodnie z dokumentacja techniczno-ruchowa producenta urządzeń.
3. Agregaty i inne urządzenia podczas przeglądów lub napraw należy zabezpieczyć przed przypadkowym włączeniem i wyposażyć w tablice ostrzegawcze o treści: „Nie uruchamiać – naprawa”.
4. Podczas przeglądu lub napraw agregatów i innych urządzeń należy je odłączyć od instalacji armaturą odcinającą, opróżnić z gazu i wyłączyć zasilanie elektryczne.

§ 21. Zakaz napraw urządzeń oraz wymagania przeładunku cystern

1. Zabrania się przeprowadzania jakichkolwiek napraw urządzeń i instalacji rozlewni gazu płynnego podczas ruchu agregatów pompowych, sprężarkowych i innych urządzeń technologicznych rozlewni oraz podczas pracy urządzeń i instalacji napełniających.
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również stanowiska załadunku i rozładunku zbiorników cystern samochodowych i kolejowych.
3. Załadunek lub rozładunek cystern samochodowych i kolejowych w bazach gazu płynnego powinien odbywać się na stanowiskach posiadających stacjonarne instalacje przeładunkowe wyposażone w urządzenia przeciwpożarowe zgodnie z warunkami technicznymi.

§ 22. Kontrola wagowa napełnionych butli i legalizacja wag

1. Każdą napełnioną butle poddaje się dodatkowej kontroli wagowej, a w przypadku przekroczenia dopuszczalnego napełnienia gazem określonego w odrębnych przepisach, należy usunąć jego nadmiar i dokonać ponownego sprawdzenia butli.
2. Wagi kontrolne powinny być poddawane legalizacji, zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 23. Kontrola szczelności zaworów napełnionych butli

1. Zawór butli po napełnieniu należy poddać kontroli szczelności w kąpieli wodnej lub przy pomocy elektronicznego urządzenia do wykrywania nieszczelności.
2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje kontrolę połączenia gwintowego zaworu z butlą oraz kontrole szczelności zaworu w pozycji otwartej z zaślepionym wylotem zaworu.
3. Pracownik, który stwierdzi nieszczelność butli po napełnieniu gazem płynnym w miejscach, o których mowa w ust. 2, powinien niezwłocznie oddać butlę do naprawy.

§ 25. Wyposażenie, oznakowanie i rozprowadzanie butli z gazem

1. Butle napełnione gazem płynnym przeznaczone do eksploatacji powinny być wyposażone w osłonę zaworu oraz w nakrętkę zaślepiającą na króćcu przyłączeniowym.
2. W handlu detalicznym butle z gazem powinny być rozprowadzane wraz z instrukcją ich bezpiecznego przechowywania i przyłączania do urządzeń gazowych.
3. Butla z zaworem do odbioru fazy ciekłej powinna być opatrzona etykietą ostrzegającą o zakazie jej użytkowania w gospodarstwach domowych.
4. Zaleca się, aby króciec przyłączeniowy zaworu butli, o której mowa w ust. 3, miał konstrukcję uniemożliwiającą podłączenie reduktora stosowanego do butli przeznaczonej do poboru fazy gazowej.

§ 26. Przekazywanie obowiązków przy pracy wielozmianowej

Przy stosowaniu wielozmianowej organizacji pracy pracownicy obsługujący urządzenia technologiczne baz, magazynów, rozlewni i stacji gazu płynnego mogą opuścić swoje stanowiska pracy tylko wówczas, gdy przekażą obowiązki pracownikom następnej zmiany.

§ 27. Wymagania dotyczące napełniania i opróżniania cystern

1. Przed przystąpieniem do napełniania lub opróżnienia cystern kolejowych i samochodowych należy:
1) unieruchomić cysterny za pomocą klinów, przy czym niedozwolone jest stosowanie klinów do wyhamowywania wagonów,
2) założyć instalację uziemiającą,
3) sprawdzić ich stan techniczny, przy czym kontrola stanu technicznego cystern kolejowych przed napełnieniem lub rozładunkiem powinna być ewidencjonowana.
2. Podczas napełniania lub opróżniania cystern kolejowych:
1) co najmniej dwóch pracowników powinno stale przebywać przy cysternach, kontrolując przebieg procesu napełniania lub opróżniania,
2) bocznica kolejowa powinna być zamknięta oraz oznakowana tablicami ostrzegawczymi informującymi o zakazie wstępu; przy ograniczonej widoczności tablice te należy oświetlić i oznakować czerwonym światłem.
3. Zabrania się:
1) napełniania i opróżniania cystern kolejowych i samochodowych podczas wyładowań atmosferycznych,
2) manewrowania cysternami kolejowymi lub samochodowymi przy podłączonych przewodach rozładunkowo-załadunkowych.

§ 28. Zawory odcinające rurociągów ciekłego gazu

Rurociągi fazy ciekłej gazu płynnego powinny być wyposażone w zdalnie sterowane zawory odcinające z możliwością ich ręcznego zamknięcia, usytuowane poza budynkiem rozlewni gazu płynnego i poza stanowiskami przeładunkowymi cystern kolejowych i samochodowych.

§ 30. Wymagania dotyczące węży elastycznych do przeładunku gazu

1. Wąż elastyczny do przeładunku gazu płynnego powinien mieć atest i założoną metrykę oraz być poddany próbie ciśnieniowej co najmniej raz w roku.
2. Wąż elastyczny do przeładunku gazu płynnego wykazujący uszkodzenie lub po okresie używania określonym przez producenta powinien zostać wycofany z użytku.
3. W przypadku braku określenia przez producenta okresu używania węża elastycznego, o którym mowa w ust. 2, powinien on być wycofany z eksploatacji najpóźniej po 3 latach.

§ 31. Wyłączenie stosowania przepisów o użytkowaniu butli

W zakresie magazynowania, napełniania i rozprowadzania gazów płynnych propanowo-butanowych nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 15 maja 1954 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu butli z gazami sprężonymi skroplonymi i rozpuszczonymi pod ciśnieniem (Dz.U. Nr 29, poz. 115).