Żywotność drzewa lub krzewu

Pojęcie „żywotność drzewa lub krzewu” w ustawie „Ochrona przyrody” oznacza ocenę, czy drzewo albo krzew funkcjonuje w sposób właściwy dla organizmu roślinnego. Nie chodzi wyłącznie o to, czy roślina jeszcze żyje lub zachowała część zieloną. Istotne jest to, czy przebiegają u niej prawidłowo podstawowe procesy życiowe, tworzące łącznie obraz jej kondycji i zdolności do dalszego funkcjonowania.

W tym pojęciu można wyróżnić kilka elementów:

• przedmiot oceny, czyli konkretne drzewo lub krzew;
• ogół procesów życiowych, a więc nie pojedynczą cechę, lecz całokształt funkcjonowania rośliny;
• prawidłowość ich przebiegu, czyli zgodność tego funkcjonowania z naturalnym, właściwym stanem drzewa lub krzewu.

Żywotność jest zatem pojęciem szerszym niż sam fakt istnienia rośliny. Drzewo lub krzew może być żywy, a jednocześnie wykazywać osłabioną żywotność, jeżeli jego procesy życiowe są zakłócone albo przebiegają nieprawidłowo. Przy ocenie znaczenie ma całościowy obraz organizmu, a nie tylko jedna widoczna oznaka, taka jak obecność liści, pędów czy odrostów.

W ustawie termin ten służy do opisywania stanu biologicznego drzew i krzewów w sposób odnoszący się do ich rzeczywistego funkcjonowania. Ułatwia odróżnienie rośliny zachowującej prawidłową kondycję od takiej, której procesy życiowe zostały osłabione lub zatrzymane. Ma to praktyczne znaczenie wszędzie tam, gdzie dla zastosowania przepisów dotyczących ochrony przyrody potrzebna jest ocena stanu konkretnego drzewa albo krzewu. Pojęcie wskazuje wtedy, że należy brać pod uwagę całość procesów życiowych rośliny, a nie ograniczać się do jej wyglądu lub samej obecności oznak życia.