Art. 225 Prawa ochrony środowiska (POŚ) reguluje kwestie związane z wydawaniem pozwoleń na wprowadzanie do powietrza substancji z nowo budowanych lub istotnie zmienianych instalacji na obszarach, gdzie zostały przekroczone standardy jakości powietrza. Przepis ten wprowadza mechanizmy kompensacyjne mające na celu zminimalizowanie negatywnego wpływu nowych lub zmienianych instalacji na jakość powietrza.

#### 1. Przekroczenie standardów jakości powietrza

Przepis odnosi się do obszarów, na których standardy jakości powietrza zostały przekroczone, co jest określane na podstawie oceny poziomów substancji w powietrzu przeprowadzonej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). W takich przypadkach, wydanie pozwolenia na emisję substancji z nowej lub istotnie zmienianej instalacji jest możliwe tylko pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej redukcji emisji tej substancji z innych instalacji na obszarze gminy.

#### 2. Mechanizmy kompensacyjne

Art. 225 wprowadza mechanizmy kompensacyjne, które mają na celu zrównoważenie emisji nowych lub zmienianych instalacji poprzez redukcję emisji z innych źródeł. Redukcja ta może być realizowana na kilka sposobów:

- **Redukcja emisji z innych instalacji na obszarze gminy**: Nowa instalacja lub istotnie zmieniana instalacja może uzyskać pozwolenie, jeśli zapewni redukcję emisji z innych instalacji na obszarze tej samej gminy.
- **Redukcja emisji z instalacji spalania paliw stałych**: Redukcja może obejmować instalacje spalania paliw stałych eksploatowane przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami. Podmiot planujący budowę lub zmianę instalacji może sfinansować trwałą likwidację takich instalacji.
- **Redukcja emisji na obszarze gminy sąsiadującej**: Za zgodą organu prowadzącego postępowanie kompensacyjne, redukcja może być dokonana również na obszarze gminy sąsiadującej.

#### 3. Potwierdzenie redukcji emisji

W przypadku redukcji emisji z instalacji spalania paliw stałych eksploatowanych przez osoby fizyczne, potwierdzenie redukcji dokonuje w zaświadczeniu wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zaświadczenie to jest wydawane na wniosek podmiotu planującego lub realizującego budowę lub zmianę instalacji.

#### 4. Wymóg 30% większej redukcji

Łączna redukcja emisji substancji powinna być o co najmniej 30% większa niż ilość substancji dopuszczona do wprowadzania do powietrza z nowej lub zmienianej instalacji. Jest to dodatkowy mechanizm mający na celu zapewnienie, że nowe inwestycje nie pogorszą jakości powietrza.

#### 5. Warunek zdrowotny

Wydanie pozwolenia jest możliwe tylko wtedy, gdy nie spowoduje to zwiększenia zagrożenia zdrowia ludzi. Jest to kluczowy warunek, który ma na celu ochronę zdrowia publicznego.

### Podsumowanie

Art. 225 POŚ wprowadza istotne mechanizmy mające na celu ochronę jakości powietrza na obszarach, gdzie standardy jakości powietrza zostały przekroczone. Przepis ten wymaga od podmiotów planujących budowę nowych instalacji lub istotne zmiany istniejących instalacji, aby zrekompensowały swoje emisje poprzez redukcję emisji z innych źródeł. Mechanizmy te mają na celu zapewnienie, że nowe inwestycje nie pogorszą jakości powietrza i nie zwiększą zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Prawo ochrony środowiska

Art. 378 Prawa ochrony środowiska określa właściwość organów ochrony środowiska w różnych kontekstach związanych z ochroną środowiska. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania systemu ochrony środowiska w Polsce, ponieważ precyzuje, który organ jest odpowiedzialny za konkretne działania i decyzje w zakresie ochrony środowiska.

#### 1. Właściwość starosty

Starosta jest organem ochrony środowiska właściwym w sprawach wymienionych w art. 115a ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 150, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 178, art. 183, art. 237 i art. 362 ust. 1-3. Oznacza to, że starosta ma szeroki zakres kompetencji w zakresie ochrony środowiska, obejmujący m.in. wydawanie decyzji administracyjnych, nadzór nad przestrzeganiem przepisów ochrony środowiska oraz podejmowanie działań w przypadku naruszeń.

#### 2. Właściwość regionalnego dyrektora ochrony środowiska

Regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Tereny te są specyficzne ze względu na ich przeznaczenie i szczególną ochronę, co uzasadnia odrębne kompetencje regionalnego dyrektora.

#### 3. Właściwość marszałka województwa

Marszałek województwa jest właściwy w sprawach:
- przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie eksploatowana jest instalacja kwalifikowana jako mogąca zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
- przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko realizowanych na innych terenach,
- pozwoleń na wytwarzanie odpadów i pozwoleń zintegrowanych dla instalacji komunalnych,
- spraw związanych z drogami innymi niż autostrady i drogi ekspresowe, usytuowanych w miastach na prawach powiatu.

Marszałek województwa ma zatem kluczową rolę w zarządzaniu przedsięwzięciami o dużym potencjale oddziaływania na środowisko oraz w zarządzaniu odpadami.

#### 4. Właściwość ministra właściwego do spraw klimatu

Minister właściwy do spraw klimatu jest odpowiedzialny za:
- wydawanie decyzji zatwierdzających program gospodarowania odpadami wydobywczymi,
- wydawanie pozwoleń na wytwarzanie odpadów innych niż wydobywcze,
- wydawanie pozwoleń zintegrowanych dla instalacji związanych z energetyką jądrową oraz regazyfikacją skroplonego gazu ziemnego.

Minister ma zatem kompetencje w zakresie najbardziej strategicznych i potencjalnie najbardziej ryzykownych dla środowiska przedsięwzięć.

#### 5. Właściwość wójta, burmistrza lub prezydenta miasta

W przypadku zwykłego korzystania ze środowiska przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami, wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest właściwy w sprawach:
- wydawania decyzji dotyczących korzystania ze środowiska,
- przyjmowania wyników pomiarów i zgłoszeń.

#### 6. Zadania samorządu województwa

Zadania samorządu województwa, o których mowa w ust. 2a i 2aa, art. 91 ust. 1, 3, 3a, 5, 9c, 9d i 9f, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 2 i 2a, art. 95 ust. 1, art. 96, art. 119a ust. 1, 9 i 10, art. 135 ust. 2 oraz art. 162 ust. 3, 6 i 7, są zadaniami z zakresu administracji rządowej. Oznacza to, że samorząd województwa wykonuje te zadania w imieniu administracji rządowej, co podkreśla ich znaczenie i konieczność jednolitego podejścia na poziomie krajowym.

### Podsumowanie

Art. 378 Prawa ochrony środowiska precyzyjnie określa właściwość różnych organów w zakresie ochrony środowiska, co jest kluczowe dla skutecznego zarządzania i egzekwowania przepisów ochrony środowiska. Rozdzielenie kompetencji między starostę, regionalnego dyrektora ochrony środowiska, marszałka województwa, ministra właściwego do spraw klimatu oraz wójta, burmistrza lub prezydenta miasta pozwala na efektywne zarządzanie różnymi aspektami ochrony środowiska na różnych poziomach administracyjnych.

Art. 4 Prawa ochrony środowiska wprowadza fundamentalne zasady dotyczące korzystania ze środowiska naturalnego przez obywateli. Przepis ten można podzielić na kilka kluczowych elementów, które warto omówić szczegółowo.

#### 1. Powszechne korzystanie ze środowiska

Zgodnie z pierwszym zdaniem artykułu, powszechne korzystanie ze środowiska przysługuje każdemu z mocy ustawy. Oznacza to, że każda osoba ma prawo do korzystania ze środowiska w sposób, który nie wymaga użycia instalacji technicznych, a jedynie w celu zaspokojenia swoich potrzeb osobistych oraz gospodarstwa domowego. Przykłady takich działań to wypoczynek na łonie natury, uprawianie sportu na świeżym powietrzu, czy korzystanie z zasobów naturalnych w sposób nieinwazyjny.

#### 2. Zakres powszechnego korzystania

Artykuł precyzuje, że powszechne korzystanie obejmuje:
- Wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, co może odnosić się do codziennych czynności, takich jak emisja spalin przez pojazdy osobiste czy korzystanie z energii elektrycznej w gospodarstwie domowym.
- Inne rodzaje powszechnego korzystania z wód, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Oznacza to, że korzystanie z wód w sposób powszechny, np. do celów rekreacyjnych, jest również objęte tym przepisem.

#### 3. Korzystanie wykraczające poza ramy powszechnego korzystania

Korzystanie ze środowiska, które wykracza poza powszechne korzystanie, może być obwarowane obowiązkiem uzyskania odpowiedniego pozwolenia. Pozwolenie to określa zakres i warunki korzystania ze środowiska i jest wydawane przez właściwy organ ochrony środowiska. Przykłady takiego korzystania to działalność przemysłowa, budowa infrastruktury czy inne działania, które mogą mieć znaczący wpływ na środowisko.

#### 4. Zwykłe korzystanie ze środowiska

Zwykłe korzystanie ze środowiska jest definiowane jako takie, które wykracza poza ramy korzystania powszechnego, ale nie wymaga uzyskania pozwolenia. Przykładem może być prowadzenie małej działalności gospodarczej, która nie generuje znaczących emisji czy odpadów, a także zwykłe korzystanie z wody zgodnie z przepisami Prawa wodnego.

### Wnioski

Art. 4 Prawa ochrony środowiska wprowadza jasne rozróżnienie między powszechnym, zwykłym a specjalnym korzystaniem ze środowiska. Powszechne korzystanie jest prawem każdego obywatela i obejmuje codzienne, nieinwazyjne działania. Zwykłe korzystanie, choć wykracza poza powszechne, nie wymaga pozwolenia, natomiast specjalne korzystanie, które może mieć większy wpływ na środowisko, wymaga uzyskania odpowiednich zezwoleń.

Przepis ten ma na celu zapewnienie równowagi między prawem obywateli do korzystania ze środowiska a koniecznością jego ochrony przed nadmiernym i szkodliwym eksploatowaniem. Wprowadzenie obowiązku uzyskania pozwoleń dla bardziej inwazyjnych działań ma na celu kontrolę i minimalizację negatywnego wpływu na środowisko, co jest kluczowe dla jego zrównoważonego rozwoju i ochrony dla przyszłych pokoleń.

Zwykłe korzystanie

Zwykłe korzystanie w przepisach

Prawo ochrony środowiska4 przepisy

Prawo wodne1 przepis