Zwierzęta wykorzystywane do celów specjalnych

„Zwierzęta wykorzystywane do celów specjalnych” to, w rozumieniu ustawy „Ochrona zwierząt”, zwierzęta przeznaczone do zadań wymagających profesjonalnego szkolenia i używania zgodnie z odrębnymi przepisami. Nie chodzi więc o każde zwierzę wykonujące określone zadania, lecz o takie, którego tresura oraz późniejsze wykorzystanie są uregulowane szczegółowymi zasadami dotyczącymi określonych służb, formacji lub rodzajów działalności.

Definicja obejmuje zwierzęta związane z działaniem jednostek Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Agencji Wywiadu, Policji, Straży Granicznej oraz innych formacji podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Dotyczy także zwierząt wykorzystywanych w ramach Krajowej Administracji Skarbowej, ratownictwa, a także psów szkolonych i używanych jako przewodnicy osób ociemniałych.

Istotne są zatem dwa elementy. Po pierwsze, zwierzę musi być poddawane profesjonalnej tresurze, czyli przygotowaniu do wykonywania określonych zadań. Po drugie, jego używanie musi odbywać się na podstawie przepisów szczególnych, które regulują zasady działania danej służby, formacji, jednostki lub obszaru działalności. Sam fakt wyszkolenia zwierzęcia albo wykorzystywania go do pracy nie przesądza jeszcze o zakwalifikowaniu go do tej kategorii.

W ustawie pojęcie służy wyodrębnieniu zwierząt, których szkolenie i wykorzystywanie odbywa się w ramach szczególnych, prawnie uregulowanych zadań. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala odróżnić zwierzęta wykorzystywane do celów specjalnych od zwierząt używanych w innych sytuacjach, bez takiego powiązania z odrębnymi przepisami. Przy ustalaniu, czy dane zwierzę mieści się w tej kategorii, trzeba więc uwzględnić nie tylko rodzaj wykonywanych przez nie zadań, lecz także podstawę prawną jego profesjonalnej tresury i używania.