Związek metropolitalny

Związek metropolitalny to publicznoprawna forma współdziałania gmin położonych na obszarze metropolitalnym, utworzona w celu wspólnego wykonywania zadań o znaczeniu wykraczającym poza granice pojedynczej gminy. Obejmuje jednostki samorządu terytorialnego, między którymi występują trwałe powiązania funkcjonalne, społeczne, gospodarcze i komunikacyjne. Nie jest to zwykłe porozumienie między gminami, lecz odrębny podmiot wyposażony w osobowość prawną, własne mienie, organy i budżet.

Związek działa samodzielnie i odpowiada za wykonywanie powierzonych mu zadań. Jego organem stanowiącym i kontrolnym jest zgromadzenie, które podejmuje decyzje w sprawach związku oraz kontroluje jego działalność. Związek może wykonywać zadania publiczne przekazane przez tworzące go jednostki, a także zadania określone bezpośrednio w przepisach szczególnych. Zakres jego działalności służy przede wszystkim koordynacji działań na obszarze metropolitalnym.

W praktyce związek metropolitalny może mieć znaczenie między innymi dla organizacji transportu publicznego, kształtowania polityki przestrzennej, planowania rozwoju, współpracy przy realizacji inwestycji oraz zapewniania usług publicznych wymagających jednolitego podejścia w wielu gminach. Jego celem jest ograniczenie rozproszenia działań i dostosowanie zarządzania do rzeczywistych powiązań między miastami i gminami.

Związek metropolitalny należy odróżnić od związku gmin oraz związku powiatów, choć wszystkie te konstrukcje służą współpracy samorządów. Konkretne zasady utworzenia, skład, zadania i sposób finansowania związku wynikają z właściwych przepisów, w tym z ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Związek jest również zaliczany do sektora finansów publicznych, a przepisy dotyczące finansów publicznych stosuje się do jego działalności i gospodarowania środkami publicznymi. Jego mienie może obejmować składniki przekazane przez uczestniczące jednostki, nabyte przez sam związek lub uzyskane w inny sposób przewidziany prawem.