Kodeks cywilny

Zrzeczenie się dziedziczenia nie jest decyzją nieodwracalną. Ten, kto się zrzekł, i ten, po kim zrzeczenie nastąpiło, mogą wspólnie usunąć jego skutki, ale wyłącznie umową i wyłącznie w formie aktu notarialnego.

### Najważniejsze punkty

- Uchylenie skutków zrzeczenia wymaga zgodnej umowy; jednostronne oświadczenie którejkolwiek ze stron nic tu nie zmienia.
- Stronami umowy muszą być te same osoby, które są związane zrzeczeniem: zrzekający się oraz przyszły spadkodawca.
- Forma aktu notarialnego dotyczy samej umowy uchylającej, a nie tylko jej udokumentowania.
- Skutkiem jest odpadnięcie następstw zrzeczenia, czyli powrót do zwykłych reguł powołania do spadku po tej osobie.
- Przepis nie wyznacza żadnego terminu na zawarcie takiej umowy; granicą jest otwarcie spadku, bo po śmierci brakuje już drugiej strony.

### W praktyce

Konstrukcja jest lustrzana wobec samego zrzeczenia: skoro powstało ono umową notarialną za życia przyszłego spadkodawcy, tak samo musi zostać zniesione. Jeżeli zrzeczenie obejmowało także zstępnych zrzekającego się, uchylenie działa w tym samym zakresie, bo usuwa skutki tej samej czynności.

#### Art. 129. o fundacji rodzinnej

Zmiany wprowadzone w Kodeksie cywilnym dotyczące fundacji rodzinnej mają na celu dostosowanie przepisów do nowej instytucji prawnej, jaką jest fundacja rodzinna. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych zmian.

#### Art. 927 § 3

Nowe brzmienie § 3 art. 927 umożliwia fundacji lub fundacji rodzinnej ustanowionej w testamencie przez spadkodawcę bycie spadkobiercą, pod warunkiem wpisania jej do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu. Ta zmiana wprowadza jasność co do terminu, w jakim fundacja musi zostać zarejestrowana, aby mogła dziedziczyć, co jest istotne dla pewności obrotu prawnego.

#### Art. 991 § 2

Zmiana w § 2 art. 991 rozszerza katalog sposobów zaspokojenia roszczeń z tytułu zachowku o świadczenia od fundacji rodzinnej oraz mienie związane z jej rozwiązaniem. Jest to istotne, ponieważ uwzględnia nowe formy majątku, które mogą być przekazywane w ramach fundacji rodzinnej, co zapewnia większą elastyczność w zaspokajaniu roszczeń uprawnionych do zachowku.

#### Art. 993 § 2 i 3

Dodanie § 2 i 3 do art. 993 wprowadza zasady doliczania funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej oraz mienia związanego z jej rozwiązaniem do spadku przy obliczaniu zachowku. Te przepisy mają na celu zapewnienie, że majątek przekazany do fundacji rodzinnej nie będzie służył obejściu przepisów o zachowku, co chroni interesy uprawnionych do zachowku.

#### Art. 994^1

Nowy art. 994^1 wprowadza wyjątki od doliczania funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej oraz mienia związanego z jej rozwiązaniem do spadku przy obliczaniu zachowku. Przepisy te uwzględniają różne sytuacje życiowe, takie jak przekazanie majątku przed więcej niż dziesięciu laty, brak zstępnych w momencie przekazania, czy przekazanie majątku przed zawarciem małżeństwa. Te wyjątki mają na celu zrównoważenie interesów spadkobierców i uprawnionych do zachowku.

#### Art. 995 § 3

Dodanie § 3 do art. 995 określa sposób obliczania wartości funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej oraz mienia związanego z jej rozwiązaniem. Wartość ta jest obliczana według stanu z chwili przekazania, ale według cen z chwili ustalania zachowku. Jest to istotne dla zapewnienia sprawiedliwości w obliczaniu wartości majątku.

#### Art. 996 § 2

Nowy § 2 art. 996 wprowadza zasadę zaliczania świadczeń od fundacji rodzinnej oraz mienia związanego z jej rozwiązaniem na należny zachowek. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że uprawnieni do zachowku otrzymają odpowiednią część majątku, nawet jeśli został on przekazany do fundacji rodzinnej.

#### Art. 997 § 2

Dodanie § 2 do art. 997 wprowadza zasadę zaliczania kosztów zrealizowanego przez fundację rodzinną obowiązku alimentacyjnego na należny zachowek. Jest to istotne dla uwzględnienia kosztów poniesionych przez fundację rodzinną na rzecz uprawnionych do zachowku.

#### Art. 997^1

Nowy art. 997^1 wprowadza możliwość żądania odroczenia terminu płatności zachowku, rozłożenia go na raty, a w wyjątkowych przypadkach - jego obniżenia. Przepisy te uwzględniają sytuację osobistą i majątkową zarówno uprawnionego do zachowku, jak i obowiązanego do jego zaspokojenia, co ma na celu zapewnienie elastyczności i sprawiedliwości w realizacji roszczeń z tytułu zachowku.

#### Art. 1000 § 4-7

Dodanie § 4-7 do art. 1000 wprowadza zasady odpowiedzialności fundacji rodzinnej oraz osób, które otrzymały mienie w związku z jej rozwiązaniem, za uzupełnienie zachowku. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że uprawnieni do zachowku będą mogli dochodzić swoich roszczeń, nawet jeśli majątek został przekazany do fundacji rodzinnej lub jej beneficjentom.

#### Art. 1001 § 2

Nowy § 2 art. 1001 wprowadza zasadę odpowiedzialności osób, które otrzymały mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, w zależności od kolejności otrzymania tego mienia. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwości w dochodzeniu roszczeń z tytułu zachowku.

#### Art. 1007 § 3 i 4

Dodanie § 3 i 4 do art. 1007 wprowadza terminy przedawnienia roszczeń przeciwko fundacji rodzinnej oraz osobom, które otrzymały mienie w związku z jej rozwiązaniem. Przepisy te mają na celu zapewnienie pewności prawnej i ochronę interesów wszystkich stron.

#### Art. 1048 § 2 i 3

Nowe § 2 i 3 art. 1048 wprowadzają możliwość zrzeczenia się prawa do zachowku oraz zrzeczenia się dziedziczenia na korzyść innej osoby. Przepisy te mają na celu zapewnienie elastyczności w zarządzaniu majątkiem i dziedziczeniem.

### Podsumowanie

Zmiany wprowadzone w Kodeksie cywilnym dotyczące fundacji rodzinnej mają na celu dostosowanie przepisów do nowej instytucji prawnej oraz zapewnienie ochrony interesów uprawnionych do zachowku. Przepisy te wprowadzają zasady doliczania funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej oraz mienia związanego z jej rozwiązaniem do spadku, określają sposób obliczania wartości tego majątku, a także wprowadzają możliwość żądania odroczenia terminu płatności zachowku, rozłożenia go na raty oraz obniżenia. Nowe przepisy mają na celu zapewnienie sprawiedliwości i elastyczności w realizacji roszczeń z tytułu zachowku oraz ochronę interesów wszystkich stron.

Zrzeczenie dziedziczenia

Zrzeczenie dziedziczenia w przepisach

Kodeks cywilny3 przepisy

o fundacji rodzinnej1 przepis