Kodeks spółek handlowych (ksh)

Art. 181 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z wygasaniem niezrealizowanych kwot wydatków budżetu państwa z upływem roku budżetowego oraz określa wyjątki od tej zasady.

#### 1. Zasada wygasania wydatków

Zgodnie z ust. 1, niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa wygasają z upływem roku budżetowego. Oznacza to, że środki, które nie zostały wydane do końca roku budżetowego, nie mogą być przenoszone na kolejny rok, chyba że zastosowanie mają wyjątki przewidziane w ust. 2 i 9.

#### 2. Wyjątki od zasady wygasania

Ust. 2 przewiduje możliwość ustalenia przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, wykazu oraz planu finansowego wydatków, które nie wygasają z końcem roku budżetowego. Warunkiem jest uzyskanie opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu. Rozporządzenie to musi być wydane nie później niż do dnia 15 grudnia roku budżetowego. Wydatki te mogą być realizowane do 31 marca następnego roku budżetowego.

#### 3. Kryteria uwzględniane przez Radę Ministrów

Przy wydawaniu rozporządzenia, Rada Ministrów musi uwzględnić:
- Terminy zakończenia procedur wynikających z przepisów o zamówieniach publicznych.
- Stopień zaawansowania realizacji programów wieloletnich.
- Zrealizowany, ale niezafakturowany zakres zadań rzeczowych danej inwestycji.

#### 4. Ograniczenia w wykazie wydatków

W wykazie, o którym mowa w ust. 2, nie mogą być ujęte wydatki, które zostały zwiększone w toku realizacji budżetu w trybie art. 171 ust. 3 oraz art. 173 ust. 2. Ograniczenie to ma na celu zapobieżenie nadużyciom i niekontrolowanemu zwiększaniu wydatków pod koniec roku budżetowego.

#### 5. Przekazywanie środków finansowych

Środki finansowe na wydatki, które nie wygasają z końcem roku budżetowego, Minister Finansów przekazuje na wyodrębniony rachunek wydatków centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa do dnia 31 grudnia roku budżetowego.

#### 6. Niewykorzystane środki

Środki finansowe niewykorzystane w terminie określonym przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa w terminie 21 dni od dnia określonego w rozporządzeniu.

#### 7. Regulowanie zobowiązań wymagalnych

Minister Finansów może, na wniosek dysponenta części budżetowej, wyrazić zgodę na regulowanie zobowiązań wymagalnych według stanu na dzień 31 grudnia roku ubiegłego w ciężar planu wydatków tego roku w terminie do 9 dni roboczych roku następnego. Jest to mechanizm, który pozwala na uregulowanie zobowiązań, które powstały w poprzednim roku budżetowym, ale nie zostały uregulowane do jego końca.

### Podsumowanie

Art. 181 ustawy o finansach publicznych wprowadza zasadę wygasania niezrealizowanych wydatków budżetowych z końcem roku budżetowego, jednocześnie przewidując mechanizmy umożliwiające przedłużenie terminu realizacji niektórych wydatków. Przepisy te mają na celu zapewnienie dyscypliny budżetowej oraz transparentności w zarządzaniu środkami publicznymi, jednocześnie umożliwiając elastyczność w realizacji długoterminowych projektów i inwestycji.

o finansach publicznych

Art. 22 ustawy o finansach publicznych reguluje obowiązki agencji wykonawczych w zakresie przekazywania nadwyżki środków finansowych do budżetu państwa. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ustęp 1
Agencja wykonawcza jest zobowiązana corocznie wpłacać do budżetu państwa nadwyżkę środków finansowych, która pozostaje po uregulowaniu zobowiązań podatkowych. Nadwyżka ta jest przekazywana na rachunek bieżący dochodów państwowej jednostki budżetowej obsługującej ministra sprawującego nadzór nad agencją. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że środki publiczne, które nie są bezpośrednio potrzebne do realizacji zadań agencji, wracają do budżetu państwa, co zwiększa transparentność i efektywność zarządzania finansami publicznymi.

#### Ustęp 2
Nadwyżka, o której mowa w ust. 1, musi być przekazana niezwłocznie po uregulowaniu zobowiązań wymagalnych z okresu sprawozdawczego, jednak nie później niż do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym nadwyżka powstała. Termin ten jest istotny, ponieważ zapewnia, że środki finansowe są przekazywane do budżetu państwa w odpowiednim czasie, co umożliwia ich dalsze wykorzystanie w ramach budżetu państwa.

#### Ustęp 3
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, wynikających z konieczności zapewnienia sprawnego i pełnego wykonywania zadań agencji wykonawczej, Rada Ministrów może wyrazić zgodę na niewpłacenie nadwyżki. Decyzja ta jest podejmowana na wniosek ministra sprawującego nadzór nad agencją wykonawczą i musi być zatwierdzona w formie uchwały. Przepis ten wprowadza elastyczność, umożliwiając agencjom zatrzymanie nadwyżki w sytuacjach, gdy jest to niezbędne do realizacji ich zadań.

#### Ustęp 4
Minister sprawujący nadzór nad agencją wykonawczą, w porozumieniu z Ministrem Finansów, określi w drodze rozporządzenia sposób ustalania nadwyżki. Rozporządzenie to powinno uwzględniać potrzebę zapewnienia ciągłości finansowania zadań agencji, dokonywania inwestycji niezbędnych do wykonywania zadań państwa oraz źródła finansowania zadań realizowanych przez agencję. Przepis ten ma na celu zapewnienie jasnych i przejrzystych zasad ustalania nadwyżki, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania agencji wykonawczych i zarządzania finansami publicznymi.

### Podsumowanie
Art. 22 ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizmy mające na celu efektywne zarządzanie nadwyżkami środków finansowych agencji wykonawczych. Przepisy te zapewniają, że nadwyżki są przekazywane do budżetu państwa w odpowiednim czasie, z możliwością elastycznego podejścia w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Rozporządzenie określające sposób ustalania nadwyżki ma kluczowe znaczenie dla transparentności i efektywności zarządzania finansami publicznymi.

Art. 29 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z funkcjonowaniem państwowych funduszy celowych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych postanowień tego artykułu.

#### 1. Tworzenie funduszu celowego
Państwowy fundusz celowy jest tworzony na podstawie odrębnej ustawy. Oznacza to, że każdy fundusz celowy musi mieć swoje własne, specyficzne przepisy prawne, które określają jego cele, źródła finansowania oraz sposób zarządzania. Taka konstrukcja prawna zapewnia, że fundusze celowe są tworzone w sposób przemyślany i zgodny z potrzebami państwa.

#### 2. Przychody i koszty
Przychody państwowego funduszu celowego pochodzą ze środków publicznych, a koszty są ponoszone na realizację wyodrębnionych zadań państwowych. Fundusze celowe są zatem narzędziem do realizacji konkretnych, z góry określonych celów publicznych, co zwiększa przejrzystość i efektywność wydatkowania środków publicznych.

#### 3. Brak osobowości prawnej
Państwowy fundusz celowy nie posiada osobowości prawnej. Oznacza to, że fundusz nie jest samodzielnym podmiotem prawnym, lecz stanowi wyodrębniony rachunek bankowy, którym dysponuje minister wskazany w ustawie tworzącej fundusz albo inny organ wskazany w tej ustawie. Taka konstrukcja prawna umożliwia centralne zarządzanie funduszami celowymi przez odpowiednie organy państwowe.

#### 4. Wyłączenia
Do państwowych funduszy celowych nie zalicza się funduszy, których jedynym źródłem przychodów, z wyłączeniem odsetek od rachunku bankowego i darowizn, jest dotacja z budżetu państwa. Oznacza to, że fundusze celowe muszą mieć różnorodne źródła finansowania, co zwiększa ich stabilność finansową.

#### 5. Plan finansowy
Podstawą gospodarki finansowej państwowego funduszu celowego jest roczny plan finansowy, w ramach którego sporządza się plan dochodów i wydatków ujmowanych w terminie ich zapłaty. Projekt planu finansowego państwowego funduszu celowego jest przekazywany Ministrowi Finansów w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej. Taka procedura zapewnia, że fundusze celowe są zarządzane w sposób planowy i zgodny z ogólnymi zasadami budżetowymi państwa.

#### 6. Pożyczki dla jednostek samorządu terytorialnego
Ze środków państwowego funduszu celowego mogą być udzielane pożyczki jednostkom samorządu terytorialnego, jeżeli ustawa tworząca fundusz tak stanowi. Jest to ważne narzędzie wspierania samorządów w realizacji ich zadań publicznych.

#### 7. Pokrywanie kosztów
Koszty państwowego funduszu celowego mogą być pokrywane tylko w ramach posiadanych środków finansowych obejmujących bieżące przychody, w tym dotacje z budżetu państwa i pozostałości środków z okresów poprzednich. Oznacza to, że fundusze celowe muszą być zarządzane w sposób zrównoważony, bez możliwości generowania deficytu.

#### 8. Zmiany w planie finansowym
W planie finansowym państwowego funduszu celowego mogą być dokonywane zmiany polegające na zwiększeniu prognozowanych przychodów i odpowiednio kosztów. Zmiany planu finansowego państwowego funduszu celowego nie mogą powodować zwiększenia dotacji z budżetu państwa. Jeżeli państwowy fundusz celowy posiada zobowiązania wymagalne, w tym kredyty i pożyczki, zwiększenie przychodów w pierwszej kolejności przeznacza się na ich spłatę. Zmiany planu finansowego państwowego funduszu celowego dokonuje odpowiednio minister albo inny organ dysponujący tym funduszem po uzyskaniu zgody Ministra Finansów i opinii sejmowej komisji do spraw budżetu. Taka procedura zapewnia kontrolę nad zmianami w planach finansowych funduszy celowych i zapobiega niekontrolowanemu wzrostowi wydatków.

### Podsumowanie
Art. 29 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące tworzenia, zarządzania i finansowania państwowych funduszy celowych. Przepisy te mają na celu zapewnienie przejrzystości, efektywności i stabilności finansowej funduszy celowych, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania finansów publicznych.

Przepis określa, że ustawa ma zastosowanie do udostępniania danych o zobowiązaniach wymagalnych, nawet gdy zobowiązania te powstały przed dniem wejścia jej w życie. Decydujące są więc dwa elementy: zobowiązanie musi być wymagalne, a jego powstanie musi przypadać na wcześniejszy okres. Regulacja obejmuje wyłącznie udostępnianie danych o takich zobowiązaniach, nie zaś wszystkie dane dotyczące dawnych zobowiązań.

o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych

Art. 33b Ordynacji podatkowej wprowadza mechanizmy zabezpieczenia na majątku różnych podmiotów w celu ochrony interesów Skarbu Państwa przed niewykonaniem zobowiązań podatkowych. Przepis ten rozszerza zastosowanie art. 33 Ordynacji podatkowej, który dotyczy zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, na dodatkowe kategorie podmiotów i sytuacje.

### Komentarz do Art. 33b Ordynacji podatkowej:

1. **Zakres stosowania**:
   - **Płatnik lub inkasent**: Przepis ten stosuje się do zabezpieczenia na majątku płatnika lub inkasenta. Decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej.
   - **Osoby odpowiedzialne za zaległości podatkowe spółek i innych osób prawnych**: Dotyczy to osób, o których mowa w art. 115, 116 i 116a Ordynacji podatkowej. Zabezpieczenie może być zastosowane po doręczeniu decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przez spółkę lub inną osobę prawną. Przykłady takich sytuacji to trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywanie majątku w sposób mogący utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne. Decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec osoby trzeciej.
   - **Podatnik odpowiedzialny za zaległości podatkowe dostawcy towarów lub usługodawcy**: Dotyczy to podatników, o których mowa w art. 117b i 117ba Ordynacji podatkowej. Zabezpieczenie może być zastosowane po doręczeniu decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe dostawcy towarów lub usługodawcy, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przez dostawcę towarów lub usługodawcę. Przykłady takich sytuacji to trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywanie majątku w sposób mogący utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne. Decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec podatnika, o którym mowa w art. 117b i 117ba.

2. **Uzasadniona obawa**:
   - Przepis ten wprowadza pojęcie „uzasadnionej obawy”, która jest kluczowym kryterium dla zastosowania zabezpieczenia. Uzasadniona obawa może wynikać z trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywania majątku w sposób mogący utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne.

3. **Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu**:
   - Decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec osoby trzeciej lub podatnika, o którym mowa w art. 117b i 117ba. Jest to istotne, ponieważ zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i ma na celu ochronę interesów Skarbu Państwa do momentu podjęcia bardziej zdecydowanych działań egzekucyjnych.

### Wnioski:
Art. 33b Ordynacji podatkowej jest narzędziem mającym na celu zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa przed ryzykiem niewykonania zobowiązań podatkowych przez różne podmioty. Przepis ten wprowadza mechanizmy zabezpieczenia na majątku płatników, inkasentów, osób odpowiedzialnych za zaległości podatkowe spółek i innych osób prawnych oraz podatników odpowiedzialnych za zaległości podatkowe dostawców towarów lub usługodawców. Kluczowym elementem jest tutaj uzasadniona obawa, która musi być spełniona, aby zastosować zabezpieczenie. Decyzja o zabezpieczeniu ma charakter tymczasowy i wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Ordynacja podatkowa

Jeżeli wynik testu równowagi pokrycia nie jest pozytywny, co do zasady stosuje się odpowiednio przepisy wskazane w art. 446b ust. 7 i art. 446c ust. 1. Wyjątkiem jest sytuacja, w której zgromadzenie wierzycieli z listów zastawnych podejmie uchwałę zezwalającą na likwidację osobnej masy upadłości oraz sprzedaż składników majątkowych wpisanych do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych. Do podjęcia takiej uchwały potrzebna jest większość dwóch trzecich głosów wierzycieli, ustalana według nominalnej wartości listów zastawnych pozostających w obrocie. Z dniem podjęcia tej uchwały zobowiązania banku hipotecznego wobec wierzycieli z listów zastawnych stają się wymagalne. Oznacza to, że od tego dnia mogą być żądane jako zobowiązania, których termin spełnienia już nastąpił. Sama uchwała otwiera także możliwość sprzedaży składników majątkowych wpisanych do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych. Sprzedaż może nastąpić na rzecz banku innego niż bank hipoteczny. W takim przypadku na nabywcę nie przechodzą zobowiązania upadłego banku wobec wierzycieli z listów zastawnych. Składniki mogą być również sprzedane podmiotowi, który nie jest bankiem, ale tylko wtedy, gdy ich posiadanie nie jest zastrzeżone dla banków. Jeżeli składnik zostanie sprzedany bez przejęcia przez nabywcę tych zobowiązań, pieniądze uzyskane ze sprzedaży przeznacza się na zaspokojenie roszczeń o odsetki od listów zastawnych zabezpieczonych tym składnikiem, naliczonych do dnia sprzedaży.

Zobowiązanie wymagalne

Zobowiązanie wymagalne w przepisach

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis

o finansach publicznych4 przepisy

o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych1 przepis

Ordynacja podatkowa1 przepis

Prawo upadłościowe1 przepis