Zobowiązanie solidarne

Zobowiązanie solidarne to zobowiązanie, w którym po jednej stronie uczestniczy kilka osób, a sposób spełnienia świadczenia powoduje, że wykonanie zobowiązania przez jedną z nich może wywołać skutek wobec pozostałych. Solidarność nie wynika z samego faktu, że dłużników lub wierzycieli jest kilku. Musi wynikać z ustawy albo z czynności prawnej, na przykład z umowy.

Najczęściej występuje solidarność dłużników. W takim przypadku wierzyciel może żądać całości albo części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub tylko od jednego. Może także zmieniać kolejność kierowania żądania, aż do uzyskania pełnego świadczenia. Spełnienie świadczenia przez jednego dłużnika zwalnia pozostałych w takim zakresie, w jakim świadczenie zostało wykonane. Wierzyciel nie może otrzymać więcej niż wynosi całość należnego świadczenia. Dłużnik, który spełnił świadczenie ponad przypadającą na niego część, może co do zasady żądać rozliczenia od pozostałych dłużników.

Możliwa jest również solidarność wierzycieli. Każdy z nich może żądać spełnienia świadczenia, a wykonanie go do rąk jednego wierzyciela może zwolnić dłużnika wobec wszystkich, z uwzględnieniem wzajemnych rozliczeń między wierzycielami.

Solidarne zobowiązanie może obejmować osoby związane z dłużnikiem w różny sposób, na przykład gdy ich obowiązki mają odmienne terminy, warunki lub zakres. W prawie cywilnym szczególny przypadek dotyczy kilku osób zaciągających zobowiązanie związane ze wspólnym mieniem. Są one co do zasady zobowiązane solidarnie, chyba że ustalono inaczej.

Instytucja ta ma znaczenie praktyczne przede wszystkim dla ochrony wierzyciela, ponieważ zwiększa liczbę osób, od których może on dochodzić wykonania świadczenia. Występuje także w prawie spółek. Współuprawnieni z udziału lub akcji wykonują związane z nimi prawa przez wspólnego przedstawiciela, a za świadczenia związane z udziałem lub akcją odpowiadają solidarnie.