Zobowiązanie offsetowe

Zobowiązanie offsetowe to szczególne zobowiązanie zagranicznego dostawcy wobec Skarbu Państwa i offsetobiorcy, związane z zapewnieniem Polsce określonych zdolności ważnych dla bezpieczeństwa państwa. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Niektóre umowy zawierane w związku z realizacją zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa”.

Nie chodzi wyłącznie o dostarczenie produktu, wykonanie usługi lub przekazanie informacji. Istotą zobowiązania jest takie ukształtowanie świadczeń zagranicznego dostawcy, aby Skarb Państwa uzyskał wymaganą niezależność od tego dostawcy. Zobowiązanie może polegać w szczególności na przekazaniu technologii albo know-how. Powinno temu towarzyszyć przeniesienie autorskich praw majątkowych lub przyznanie praw do korzystania z utworu na podstawie licencji, jeżeli jest to potrzebne do rzeczywistego wykorzystania przekazywanych rozwiązań.

Najważniejsze elementy zobowiązania offsetowego to:

• zagraniczny dostawca jako podmiot zobowiązany,
• Skarb Państwa i offsetobiorca jako podmioty, wobec których zobowiązanie jest wykonywane,
• przekazanie technologii, know-how lub innych rozwiązań,
• zapewnienie odpowiednich praw do korzystania z utworów i rezultatów związanych z tym przekazaniem,
• osiągnięcie niezależności od zagranicznego dostawcy w zakresie wymaganym przez Skarb Państwa,
• utrzymanie albo utworzenie w Polsce określonego potencjału.

Potencjał ten może obejmować zdolności produkcyjne, serwisowe oraz obsługowo-naprawcze. W grę wchodzą również inne zdolności niezbędne z punktu widzenia ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państwa. Oznacza to, że zobowiązanie ma prowadzić do powstania lub zachowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej możliwości samodzielnego działania, a nie tylko do jednorazowego uzyskania świadczenia od zagranicznego podmiotu.

W praktyce zobowiązanie offsetowe służy więc temu, aby realizacja zamówienia o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa wzmacniała krajowe zaplecze technologiczne i organizacyjne. Jego znaczenie polega na ograniczeniu zależności od zagranicznego dostawcy oraz na zapewnieniu, że w Polsce pozostaną wiedza, prawa i zdolności potrzebne do produkcji, serwisowania, obsługi lub naprawy, a także do realizacji innych zadań istotnych dla bezpieczeństwa.