Znak geodezyjny to znak wykonany z trwałego materiału, który określa położenie punktu osnowy geodezyjnej. Może mieć postać stabilizowanego w gruncie lub umieszczonego na obiekcie elementu, zależnie od rodzaju punktu i warunków terenowych. Znaku nie należy utożsamiać z granicznikiem wyznaczającym przebieg granicy nieruchomości. Jego funkcją jest trwałe oznaczenie punktu służącego jako odniesienie dla pomiarów geodezyjnych. Znaki geodezyjne korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie, a właściciel lub władający nieruchomością powinien umożliwić dostęp do nich w przypadkach określonych przepisami. Samowolne przesunięcie lub uszkodzenie znaku może zaburzyć wiarygodność pomiarów i wymagać przeprowadzenia czynności odtworzeniowych przez uprawnione podmioty.

Art. 13 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (dalej: „PGiK”) reguluje uprawnienia osób wykonujących prace geodezyjne i kartograficzne, określając ich prawo do wstępu na grunt i do obiektów budowlanych oraz dokonywania niezbędnych czynności związanych z wykonywanymi pracami. Przepis ten ma na celu umożliwienie geodetom i kartografom realizację ich zadań, które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu geodezyjnego i kartograficznego w Polsce.

1. **Prawo wstępu na grunt i do obiektów budowlanych**:
   - Osoby wykonujące prace geodezyjne i kartograficzne mają prawo wstępu na grunt i do obiektów budowlanych. Jest to niezbędne do przeprowadzenia pomiarów i innych czynności geodezyjnych. Prawo to obejmuje również możliwość dokonywania przecinek drzew i krzewów, jeżeli jest to konieczne do wykonania prac geodezyjnych.

2. **Umieszczanie znaków i urządzeń**:
   - Geodeci mają prawo do nieodpłatnego umieszczania na gruntach i obiektach budowlanych znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz urządzeń zabezpieczających te znaki. Ponadto, mogą umieszczać budowle triangulacyjne, które są niezbędne do precyzyjnych pomiarów geodezyjnych.

3. **Ograniczenia uprawnień**:
   - Uprawnienia te nie mogą naruszać przepisów o ochronie zabytków, ochronie środowiska, lasach i drogach publicznych. Oznacza to, że geodeci muszą działać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, które chronią te obszary.
   - Dodatkowo, uprawnienia te nie mogą naruszać przywilejów i immunitetów przysługujących obcym przedstawicielstwom dyplomatycznym, misjom specjalnym, urzędom konsularnym oraz członkom ich personelu. Jest to zgodne z międzynarodowymi standardami i umowami, które Polska zobowiązana jest respektować.

4. **Prace na terenach zamkniętych**:
   - Na terenach zamkniętych prace geodezyjne mogą być wykonywane tylko przez wykonawców działających na zlecenie organów, które wydały decyzję o zamknięciu terenu, lub za ich zgodą. Tereny zamknięte to obszary, do których dostęp jest ograniczony ze względu na bezpieczeństwo państwa, ochronę środowiska lub inne ważne przyczyny. Przepis ten zapewnia, że prace geodezyjne na takich terenach są prowadzone w sposób kontrolowany i zgodny z przepisami prawa.

Podsumowując, Art. 13 PGiK zapewnia geodetom i kartografom niezbędne uprawnienia do wykonywania ich pracy, jednocześnie wprowadzając ograniczenia mające na celu ochronę interesów publicznych i prywatnych. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu geodezyjnego i kartograficznego, a także dla ochrony praw właścicieli gruntów i obiektów budowlanych.

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Art. 19 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (PGiK) określa kompetencje ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w zakresie wydawania rozporządzeń dotyczących różnych aspektów geodezji i kartografii. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia jednolitości i spójności działań w obszarze geodezji i kartografii, a także dla harmonizacji tych działań z innymi dziedzinami administracji publicznej i obronności.

#### 1. Ochrona znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych

Minister określa sposób i tryb ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz rodzaje znaków niepodlegających ochronie. Uwzględnia przy tym zadania, obowiązki i prawa podmiotów biorących udział w czynnościach związanych z ochroną tych znaków. Jest to istotne dla zapewnienia integralności danych geodezyjnych, które są fundamentem dla wielu działań administracyjnych i inwestycyjnych.

#### 2. Prace geodezyjne i kartograficzne dla obronności i bezpieczeństwa państwa

W porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, minister określa rodzaje prac geodezyjnych i kartograficznych mających znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa oraz sposób współdziałania Głównego Geodety Kraju z Ministrem Obrony Narodowej. Jest to kluczowe dla zapewnienia, że prace geodezyjne i kartograficzne wspierają cele obronne i bezpieczeństwa narodowego.

#### 3. Organizacja i standardy techniczne osnów geodezyjnych

Minister określa organizację, tryb i standardy techniczne zakładania i utrzymywania podstawowych i szczegółowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie referencyjnego znaczenia tych osnów dla infrastruktury informacji przestrzennej oraz harmonizację zbiorów danych tych baz z innymi zbiorami danych.

#### 4. Baza danych obiektów topograficznych i mapa zasadnicza

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych obiektów topograficznych oraz organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia tej bazy, jej aktualizacji i udostępniania, a także tworzenia mapy zasadniczej. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tej bazy z innymi zbiorami danych.

#### 5. Państwowy rejestr nazw geograficznych

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych państwowego rejestru nazw geograficznych oraz organizację, tryb i standardy techniczne jego tworzenia, aktualizacji i okresowej weryfikacji. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tego rejestru z innymi zbiorami danych.

#### 6. Baza danych obiektów topograficznych i ogólnogeograficznych

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych obiektów topograficznych oraz bazie danych obiektów ogólnogeograficznych, organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia tych baz, ich aktualizacji i udostępniania, a także tworzenia standardowych opracowań kartograficznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tych baz z innymi zbiorami danych.

#### 7. Zobrazowania lotnicze i satelitarne

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazach danych dotyczących zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i numerycznego modelu terenu, organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia, aktualizacji i udostępniania tych baz. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tych baz z innymi zbiorami danych.

#### 8. Standardy techniczne pomiarów geodezyjnych

Minister określa standardy techniczne wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten ma na celu zapewnienie jednolitości i spójności opracowań geodezyjnych i kartograficznych oraz usprawnienie procesów zakładania i aktualizacji baz danych.

#### 9. Państwowy rejestr granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju

Rada Ministrów określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych państwowego rejestru granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju oraz organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia, aktualizacji i okresowej weryfikacji tego rejestru. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tego rejestru z innymi zbiorami danych.

#### 10. Specjalistyczne prace geodezyjne i kartograficzne

Szczegółowe zasady wykonywania specjalistycznych prac geodezyjnych i kartograficznych, przeznaczonych na potrzeby resortów, określają właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych w porozumieniu z Głównym Geodetą Kraju. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że specjalistyczne prace geodezyjne i kartograficzne są wykonywane zgodnie z jednolitymi standardami i procedurami.

### Podsumowanie

Art. 19 PGiK jest kluczowym przepisem regulującym różnorodne aspekty geodezji i kartografii w Polsce. Przepis ten zapewnia jednolitość, spójność i interoperacyjność działań geodezyjnych i kartograficznych, co jest niezbędne dla efektywnego zarządzania przestrzenią oraz wspierania celów administracyjnych, inwestycyjnych i obronnych.

Art. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne definiuje kluczowe pojęcia używane w ustawie, co jest niezbędne dla jej prawidłowego stosowania i interpretacji. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych definicji zawartych w tym artykule.

#### 1. Prace geodezyjne
Definicja prac geodezyjnych jest szeroka i obejmuje różnorodne działania związane z pomiarami geodezyjnymi, grawimetrycznymi, magnetycznymi oraz astronomicznymi. W szczególności, prace te obejmują:
- Projektowanie i wykonywanie zobrazowań lotniczych oraz satelitarnych.
- Obliczanie i przetwarzanie wyników pomiarów oraz opracowań.
- Tworzenie zbiorów danych, ortofotomap oraz dokumentacji geodezyjnej na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych oraz czynności cywilnoprawnych związanych z nieruchomościami.
- Wykonywanie opracowań geodezyjno-kartograficznych na potrzeby budownictwa.

#### 2. Prace kartograficzne
Prace kartograficzne obejmują wykonywanie map topograficznych, ogólnogeograficznych oraz specjalistycznych opracowań tematycznych. Jest to kluczowe dla tworzenia dokładnych i użytecznych map, które służą różnym celom, w tym planowaniu przestrzennemu i zarządzaniu kryzysowemu.

#### 3. Czynności geodezyjne na potrzeby budownictwa
Czynności te obejmują wykonywanie pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych podczas różnych etapów budowy, takich jak projektowanie, budowa, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych. W szczególności, obejmują one:
- Opracowanie mapy do celów projektowych.
- Wytyczenie obiektów budowlanych w terenie.
- Geodezyjną inwentaryzację powykonawczą.
- Geodezyjną obsługę budowy i montażu.
- Pomiary przemieszczeń i odkształceń obiektów budowlanych.

#### 4. Osnowy geodezyjne
Osnowy geodezyjne to usystematyzowane zbiory punktów, które są jednoznacznie identyfikowalne i oznaczone w terenie znakami geodezyjnymi. Ich położenie jest wyznaczone w państwowym systemie odniesień przestrzennych, co umożliwia określenie dokładności tych wyznaczeń.

#### 5. Znaki geodezyjne
Znaki geodezyjne to trwałe oznaczenia w terenie, które określają położenie punktów osnowy geodezyjnej. Są one kluczowe dla utrzymania dokładności i spójności pomiarów geodezyjnych.

#### 6. Mapa topograficzna
Mapa topograficzna przedstawia elementy środowiska geograficznego powierzchni Ziemi oraz ich przestrzenne związki. Jest to podstawowe narzędzie w geodezji i kartografii, używane w wielu dziedzinach, od planowania przestrzennego po zarządzanie kryzysowe.

#### 7. Mapa zasadnicza
Mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, które zawiera szczegółowe informacje o przestrzennym usytuowaniu różnych elementów, takich jak punkty osnowy geodezyjnej, działki ewidencyjne, budynki, sieci uzbrojenia terenu i inne obiekty topograficzne.

#### 8. Mapa do celów projektowych
Mapa do celów projektowych jest opracowaniem kartograficznym, które zawiera elementy mapy zasadniczej oraz dodatkowe informacje niezbędne do sporządzenia dokumentacji projektowej. Jest to kluczowy dokument w procesie projektowania budowlanego.

#### 9. Geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektów budowlanych
Inwentaryzacja powykonawcza obejmuje pomiary sytuacyjne i wysokościowe, które mają na celu zebranie aktualnych danych o przestrzennym rozmieszczeniu elementów zagospodarowania terenu objętego zamierzeniem budowlanym. Wyniki tych pomiarów są dokumentowane i weryfikowane.

#### 10. Ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości)
Ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny, który zapewnia gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi nieruchomościami.

#### 11. Operat opisowo-kartograficzny
Operat opisowo-kartograficzny to baza danych ewidencyjnych, utworzona z wykorzystaniem wyników prac geodezyjnych wykonanych w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zawiera rejestry, kartoteki oraz mapę ewidencyjną.

#### 12. Lokal
Lokal to samodzielny lokal mieszkalny lub lokal o innym przeznaczeniu, zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali.

#### 13. Tereny zamknięte
Tereny zamknięte to obszary o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych.

#### 14. Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny
Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny to zbiory danych prowadzone przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Obejmuje on opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy, zestawienia oraz dokumentację wynikającą z prac geodezyjnych i kartograficznych.

#### 15. Centralny, wojewódzki i powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny
Centralny zasób geodezyjny i kartograficzny jest prowadzony przez Głównego Geodetę Kraju, wojewódzki zasób przez marszałków województw przy pomocy geodetów województw, a powiatowy zasób przez starostów i prezydentów miast na prawach powiatu przy pomocy geodetów powiatowych.

#### 16. Sieci uzbrojenia terenu
Sieci uzbrojenia terenu obejmują wszelkiego rodzaju przewody i urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych.

#### 17. Gleboznawcza klasyfikacja gruntów
Gleboznawcza klasyfikacja gruntów to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb.

#### 18. Powszechna taksacja nieruchomości
Powszechna taksacja nieruchomości to wycena nieruchomości realizowana według odrębnych przepisów.

#### 19. Geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu
Geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację i udostępnianie informacji o sieciach uzbrojenia terenu.

#### 20. Harmonizacja zbiorów danych
Harmonizacja zbiorów danych to działania mające na celu doprowadzenie do wzajemnej spójności tych zbiorów oraz ich przystosowanie do wspólnego i łącznego wykorzystywania.

### Podsumowanie
Art. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne precyzyjnie definiuje kluczowe pojęcia, co jest niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów ustawy. Definicje te obejmują szeroki zakres działań i elementów związanych z geodezją i kartografią, co pozwala na ich jednoznaczną interpretację i stosowanie w praktyce.

Część obowiązków geodezyjnych ma sankcję wykroczeniową. Przepis obejmuje zarówno wykonawców prac geodezyjnych, jak i właścicieli nieruchomości, a orzekanie odbywa się w trybie właściwym dla spraw o wykroczenia.

### Najważniejsze punkty

- Karalne jest niezgłoszenie prac geodezyjnych organowi Służby Geodezyjnej i Kartograficznej albo nieprzekazanie mu wyników zgłoszonych prac.
- Karalne jest utrudnianie lub uniemożliwianie wejścia na grunt albo do obiektu budowlanego osobie wykonującej prace geodezyjne i kartograficzne.
- Karalne jest niszczenie, uszkadzanie i przemieszczanie znaków geodezyjnych, grawimetrycznych lub magnetycznych oraz budowli triangulacyjnych, a także niezawiadomienie organu o takim zdarzeniu.
- Zobowiązany ma 30 dni na zgłoszenie zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a uchybienie temu terminowi jest wykroczeniem.
- Wykonywanie samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii bez wymaganych uprawnień zawodowych również podlega grzywnie.
- Nieumieszczenie tabliczki z numerem porządkowym w ciągu 30 dni od zawiadomienia o ustaleniu numeru zagrożone jest grzywną do 250 złotych albo naganą.

### W praktyce

Obowiązek dotyczący tabliczki spoczywa na właścicielu lub innej osobie zobowiązanej i wymaga umieszczenia jej w widocznym miejscu, na ścianie frontowej budynku albo na ogrodzeniu. Termin 30 dni biegnie od otrzymania zawiadomienia o ustaleniu numeru.

Przepis rozstrzyga, kto gospodaruje państwowymi gruntami wydzielonymi pod osnowę geodezyjną. Zarząd nad nimi przechodzi na starostów, więc to oni odpowiadają za te nieruchomości od strony gospodarowania mieniem.

### Najważniejsze punkty

- Zakres jest ściśle określony: chodzi o nieruchomości państwowe wydzielone w związku z usytuowaniem na nich znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, urządzeń zabezpieczających te znaki oraz budowli triangulacyjnych.
- Skutek następuje z mocy samego przepisu. Nie jest potrzebna decyzja przenosząca zarząd ani czynność cywilnoprawna.
- Właściwość ustala się według położenia nieruchomości, bo przepis mówi o starostach właściwych.
- Przechodzi zarząd, a nie własność. Nieruchomość pozostaje mieniem państwowym, zmienia się jedynie podmiot nią gospodarujący.
- Poza regulacją zostają grunty niepaństwowe, na których znaki się znajdują. Do nich ten przepis się nie odnosi.

### W praktyce

Rozwiązanie porządkuje odpowiedzialność za nieruchomości, których jedyną funkcją jest utrzymanie punktów osnowy. Podmiot poszukujący gospodarza takiego gruntu - na przykład w sprawie dostępu do znaku - kieruje się do starosty właściwego dla jego położenia.

Art. 7d Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa szczegółowe zadania starosty w zakresie geodezji i kartografii na poziomie powiatu. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu geodezyjnego i kartograficznego w Polsce, a jego realizacja ma istotne znaczenie dla zarządzania przestrzenią oraz gospodarki nieruchomościami.

1. **Prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego:**
   - Starosta jest odpowiedzialny za prowadzenie, aktualizację i udostępnianie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Obejmuje to tworzenie i zarządzanie bazami danych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania administracji publicznej oraz do realizacji inwestycji budowlanych i infrastrukturalnych.
   - Bazy danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 7, 10 i 12, obejmują m.in. ewidencję gruntów i budynków, rejestry cen i wartości nieruchomości oraz inne dane przestrzenne, które są kluczowe dla zarządzania nieruchomościami i planowania przestrzennego.

2. **Tworzenie i udostępnianie standardowych opracowań kartograficznych:**
   - Starosta ma obowiązek tworzenia i udostępniania standardowych opracowań kartograficznych dla obszaru powiatu. Opracowania te muszą być dostępne co najmniej w jednej ze skal określonych w art. 4 ust. 1e pkt 1 i 2, co zapewnia ich użyteczność dla różnych celów, takich jak planowanie przestrzenne, zarządzanie kryzysowe czy realizacja inwestycji.

3. **Koordynacja usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu:**
   - Starosta koordynuje usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu, co jest kluczowe dla zapewnienia spójności i bezpieczeństwa infrastruktury technicznej. Koordynacja ta zapobiega kolizjom między różnymi sieciami oraz minimalizuje ryzyko uszkodzeń podczas realizacji inwestycji.

4. **Zakładanie osnów szczegółowych:**
   - Zakładanie osnów szczegółowych jest niezbędne dla precyzyjnego pomiaru i mapowania terenu. Osnowy te stanowią podstawę dla wszelkich prac geodezyjnych i kartograficznych, zapewniając ich dokładność i spójność.

5. **Przeprowadzanie powszechnej taksacji nieruchomości:**
   - Starosta przeprowadza powszechną taksację nieruchomości oraz opracowuje i prowadzi mapy i tabele taksacyjne. Taksacja nieruchomości jest kluczowa dla określenia wartości nieruchomości, co ma znaczenie m.in. dla celów podatkowych, planowania przestrzennego oraz obrotu nieruchomościami.

6. **Ochrona znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych:**
   - Ochrona znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych jest niezbędna dla zapewnienia trwałości i dokładności pomiarów geodezyjnych. Znaki te są kluczowe dla realizacji wszelkich prac geodezyjnych i kartograficznych, a ich uszkodzenie lub zniszczenie może prowadzić do poważnych problemów w zarządzaniu przestrzenią.

Podsumowując, Art. 7d Prawa geodezyjnego i kartograficznego nakłada na starostę szereg istotnych obowiązków, które mają na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemu geodezyjnego i kartograficznego na poziomie powiatu. Realizacja tych zadań jest kluczowa dla efektywnego zarządzania przestrzenią oraz gospodarki nieruchomościami, a także dla zapewnienia bezpieczeństwa i spójności infrastruktury technicznej.

Przepis wyznacza zakres całego rozporządzenia. Wynika z niego, że dokument opisuje zarówno sposób prowadzenia ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, jak i tryb postępowania w tym zakresie. Jednocześnie wskazuje, że nie wszystkie takie znaki muszą podlegać ochronie: rozporządzenie określa także ich rodzaje wyłączone spod ochrony. Przepis nie rozstrzyga jeszcze, jakie dokładnie są te zasady ani które znaki są wyłączone, lecz zapowiada ich uregulowanie w dalszych częściach aktu.

Znak geodezyjny

Znak geodezyjny - definicja

Znak geodezyjny w przepisach

Prawo geodezyjne i kartograficzne7 przepisów

w sprawie ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych.1 przepis