Jeśli budynek wyszedł poza granicę działki, sąsiad zwykle nie może żądać rozbiórki. Zamiast tego przysługuje mu wybór między wynagrodzeniem za służebność a wykupem zajętej części gruntu.

### Najważniejsze punkty

- **Warunek podstawowy**: przekroczenie granicy nastąpiło bez winy umyślnej budującego. Świadome zajęcie cudzego gruntu wyłącza ochronę z tego przepisu.
- **Sąsiad traci roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego**, czyli o rozbiórkę, chyba że zachodzi jeden z dwóch wyjątków.
- **Pierwszy wyjątek - sprzeciw**: sąsiad sprzeciwił się przekroczeniu granicy bez nieuzasadnionej zwłoki. Reakcja musi nastąpić w toku budowy, a nie po jej zakończeniu.
- **Drugi wyjątek - niewspółmiernie wielka szkoda** grożąca właścicielowi sąsiedniego gruntu.
- **Dwa roszczenia do wyboru**: stosowne wynagrodzenie w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej albo wykupienie zajętej części gruntu.
- **Zakres wykupu** obejmuje także tę część działki, która na skutek budowy straciła dla właściciela znaczenie gospodarcze, na przykład pas odcięty od reszty nieruchomości.
- **Wybór należy do właściciela gruntu sąsiedniego**, nie do budującego.

### W praktyce

Decydująca jest reakcja w trakcie budowy. Milczenie przez cały okres prac praktycznie zamyka drogę do żądania rozbiórki i sprowadza spór do wysokości wynagrodzenia albo ceny wykupu.

Kodeks cywilny

Przepis wskazuje, które zwierzęta wodne uznano za mające znaczenie gospodarcze. Są to wyłącznie troć wędrowna oraz węgorz europejski. Podane nazwy łacińskie służą dokładnemu oznaczeniu tych gatunków. Z przepisu wynika więc, że na potrzeby tego rozporządzenia oba wymienione gatunki należą do kategorii zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym. Sam przepis nie wymienia innych gatunków ani nie określa zasad ich ochrony.

Znaczenie gospodarcze

Znaczenie gospodarcze w przepisach

Kodeks cywilny1 przepis

w sprawie określenia gatunków zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym oraz obszarów przeznaczonych do ochrony tych gatunków1 przepis