Zezwolenie na odstępstwo

Zezwolenie na odstępstwo to formalna zgoda na wykonanie przewozu drogowego towarów mimo obowiązującego zakazu takiego przewozu. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Transport drogowy” i odnosi się do wyjątków od ograniczeń ustanowionych w związku ze środkami sankcyjnymi dotyczącymi Białorusi oraz Rosji.

Istotą tego zezwolenia jest możliwość odstąpienia od zakazu, który w normalnych warunkach uniemożliwiałby określony przewóz. Nie chodzi zatem o ogólne uprawnienie do transportu, lecz o zgodę odnoszącą się do przewozu objętego konkretnym zakazem. Aby można było mówić o zezwoleniu na odstępstwo w rozumieniu ustawy, muszą wystąpić łącznie następujące elementy:

• przedmiotem zgody jest odstępstwo od zakazu przewozu drogowego towarów;
• zgodę wydaje właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
• podstawą wydania zgody jest jeden ze wskazanych przepisów unijnych, dotyczący środków ograniczających związanych z sytuacją na Białorusi lub z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.

Definicja odsyła do art. 1zc rozporządzenia 765/2006 albo art. 3l rozporządzenia 833/2014. Oznacza to, że znaczenie i zakres konkretnego odstępstwa wynikają z odpowiedniego przepisu oraz z treści zgody wydanej przez właściwy organ. Sama nazwa „zezwolenie na odstępstwo” nie zastępuje decyzji organu ani nie uchyla innych wymogów związanych z przewozem.

W praktyce zezwolenie pełni funkcję wyjątku od sankcyjnego zakazu transportu. Pozwala uznać przewóz za dopuszczalny wtedy, gdy został objęty zgodą wydaną na właściwej podstawie prawnej. W ustawie „Transport drogowy” pojęcie to służy więc do określenia szczególnego dokumentu lub uprawnienia, które ma znaczenie przy ocenie, czy dany przewóz towarów może zostać wykonany pomimo obowiązujących ograniczeń.