Zestawianie zleceń

Zestawianie zleceń to sposób wykonywania czynności na rynku instrumentów finansowych, w którym zlecenia dwóch stron prowadzą do zawarcia odpowiadających sobie transakcji. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Obrót instrumentami finansowymi.” i opisuje szczególny model udziału podmiotu pośredniczącego w zawieraniu transakcji.

Istotą zestawiania zleceń jest to, że podmiot zestawiający zlecenia zawiera transakcję z każdym z podmiotów, które złożyły zestawione zlecenia. Wobec każdej z tych stron staje się więc podmiotem praw i obowiązków wynikających z odpowiedniej transakcji. Nie chodzi wyłącznie o techniczne skojarzenie zleceń, lecz o czynność skutkującą zawarciem transakcji, w której podmiot zestawiający występuje po obu stronach powiązanych operacji.

Aby można było mówić o zestawianiu zleceń, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

• zestawienie musi prowadzić do zawarcia transakcji dotyczących instrumentów finansowych;
• podmiot zestawiający musi być stroną praw i obowiązków wobec każdego podmiotu składającego zlecenie;
• obie transakcje wynikające z zestawienia muszą zostać zawarte w tym samym momencie;
• udział podmiotu zestawiającego nie może narażać go na ryzyko rynkowe;
• jego udział powinien być finansowo neutralny, z wyjątkiem znanej stronie opłaty, prowizji albo wynagrodzenia należnego za każdą transakcję.

Brak ryzyka rynkowego oznacza, że podmiot zestawiający nie powinien ponosić skutków zmiany wartości instrumentu w związku z samym przeprowadzeniem tych transakcji. Jego rola polega na połączeniu dwóch zleceń i doprowadzeniu do zawarcia transakcji, a nie na zajmowaniu pozycji rynkowej na własny rachunek. Finansowa neutralność wskazuje natomiast, że wynik jego udziału nie powinien zależeć od zmian cen, poza określonym i znanym stronom wynagrodzeniem.

Definicja ma znaczenie dla prawidłowego zakwalifikowania określonego sposobu działania w ramach przepisów ustawy. W praktyce pozwala odróżnić zestawianie zleceń od innych form wykonywania zleceń i zawierania transakcji, zwłaszcza takich, w których podmiot pośredniczący ponosi ryzyko rynkowe albo nie jest stroną transakcji wobec obu składających zlecenia.