Żegluga

Żegluga oznacza w polskim prawie działalność polegającą na przemieszczaniu się statków po wodach oraz wykonywaniu związanych z tym przewozów i innych czynności. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji obowiązującej we wszystkich ustawach. Jego znaczenie zależy od rodzaju wód, statku, celu pływania i regulowanej dziedziny.

Podstawowy podział obejmuje żeglugę morską oraz żeglugę śródlądową. Żegluga morska odbywa się na morzu i w obszarach portowych, natomiast żegluga śródlądowa jest związana z rzekami, kanałami, jeziorami i innymi śródlądowymi drogami wodnymi. Odrębne wymagania mogą dotyczyć żeglugi pasażerskiej, towarowej, rekreacyjnej, rybackiej oraz wykonywania prac specjalistycznych. Szczególnym przypadkiem jest pływanie jachtów morskich, dla którego przepisy określają warunki bezpiecznego uprawiania żeglugi.

W przepisach dotyczących żeglugi istotne znaczenie mają rodzaj i przeznaczenie statku, jego przynależność państwowa, trasa oraz sposób eksploatacji. Przepisy regulują między innymi obowiązki armatora, czyli podmiotu uprawiającego żeglugę statkiem własnym albo cudzym, a także wymagania techniczne, wyposażenie, rejestrację, inspekcje i certyfikaty. W określonych sytuacjach statek musi posiadać dokumenty potwierdzające ubezpieczenie lub zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności za szkody, w tym szkody wynikające z zanieczyszczenia morza.

Znaczenie praktyczne terminu obejmuje w szczególności:

• zapewnienie bezpieczeństwa statków, osób, ładunków i środowiska;
• określenie zasad przewozu osób i towarów oraz naliczania należności związanych z przewozem i pływaniem statków;
• utrzymanie dróg wodnych i urządzeń wodnych wykorzystywanych przez żeglugę;
• stosowanie wymagań dotyczących ochrony środowiska, bezpieczeństwa pracy i wykonywania prac podwodnych;
• określenie zakresu nadzoru organów administracji morskiej i wodnej.

Żegluga może więc oznaczać zarówno samo pływanie statku, jak i szerszą, zorganizowaną działalność transportową lub usługową, podlegającą wymaganiom bezpieczeństwa, technicznym, administracyjnym i środowiskowym.