Zdematerializowane papiery wartościowe

Zdematerializowane papiery wartościowe to papiery wartościowe, które mieszczą się w kategorii wskazanej w art. 5 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi nie opisuje ich samodzielnie, lecz odsyła do regulacji dotyczącej obrotu instrumentami finansowymi. Aby dany instrument został objęty tym pojęciem, musi więc po pierwsze być papierem wartościowym, a po drugie należeć do grupy określonej w przywołanym przepisie.

Określenie „zdematerializowane” wskazuje, że chodzi o papiery wartościowe funkcjonujące bez tradycyjnego, materialnego dokumentu. Ich istnienie i treść są odzwierciedlane w odpowiednich zapisach prowadzonych w systemie właściwym dla obrotu tymi instrumentami. W praktyce prawa związane z takim papierem, a także jego przenoszenie lub wykonywanie, są ustalane na podstawie zapisów w tym systemie albo na rachunku uprawnionego, a nie na podstawie okazania papierowego dokumentu.

Odesłanie do art. 5 ust. 1 ma znaczenie, ponieważ pozwala stosować w ustawie o funduszach inwestycyjnych jednolitą kategorię instrumentów zdefiniowaną w przepisach o obrocie instrumentami finansowymi. Nie każdy zapis elektroniczny ani każdy instrument finansowy jest z tego powodu zdematerializowanym papierem wartościowym. Konieczne jest spełnienie obu elementów wskazanych przez ustawę: charakteru papieru wartościowego oraz przynależności do grupy objętej odesłaniem.

W tej ustawie pojęcie służy przede wszystkim precyzyjnemu określeniu, jakiego rodzaju aktywa i instrumenty mogą być obejmowane zakresem regulacji dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz alternatywnych funduszy inwestycyjnych. Ma również znaczenie praktyczne dla ustalenia, w jaki sposób fundusz może nabywać, posiadać i wykazywać takie papiery wartościowe. Dzięki dematerializacji obrót nimi odbywa się w sposób oparty na ewidencji elektronicznej, co ułatwia rejestrowanie praw, zmian własności i innych czynności związanych z tymi instrumentami.