O stanie wojny i o zawarciu pokoju decyduje Sejm, działając w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że to ten organ podejmuje decyzję w sprawach rozpoczęcia stanu wojny oraz formalnego zakończenia konfliktu przez zawarcie pokoju. Sejm może podjąć uchwałę o stanie wojny tylko w dwóch sytuacjach. Pierwszą jest zbrojna napaść na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Drugą stanowi sytuacja, w której z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. Przepis wskazuje więc zarówno bezpośredni atak na terytorium państwa, jak i obowiązek działania wynikający z zawartych umów międzynarodowych. Jeżeli Sejm nie może zebrać się na posiedzenie, o stanie wojny postanawia Prezydent Rzeczypospolitej. Jest to rozwiązanie przewidziane na wypadek braku możliwości obradowania Sejmu. Przepis odnosi tę kompetencję wyłącznie do postanowienia o stanie wojny. W pozostałym zakresie wskazuje Sejm jako organ decydujący o stanie wojny i o zawarciu pokoju.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Stan wojenny może zostać wprowadzony w trzech sytuacjach. Pierwszą jest zewnętrzne zagrożenie państwa. Drugą stanowi zbrojna napaść na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Trzecia sytuacja zachodzi wtedy, gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. O wprowadzeniu stanu wojennego decyduje Prezydent Rzeczypospolitej. Nie może jednak zrobić tego samodzielnie. Potrzebny jest wniosek Rady Ministrów, czyli organu, który musi wystąpić do Prezydenta z takim wnioskiem. Dopiero wtedy Prezydent może wprowadzić stan wojenny. Stan wojenny może objąć całe terytorium państwa albo tylko jego część. Przepis nie uzależnia jego wprowadzenia wyłącznie od wystąpienia napaści. Wystarczającą podstawą może być także zewnętrzne zagrożenie państwa lub zobowiązanie wynikające z umowy międzynarodowej. Użycie słowa „może” oznacza, że przepis przyznaje Prezydentowi możliwość wprowadzenia stanu wojennego po spełnieniu wskazanych warunków, a nie nakłada na niego obowiązku jego wprowadzenia.

Zbrojna napaść

Zbrojna napaść w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej2 przepisy