Zatrzymanie

Zatrzymanie to przewidziane prawem, krótkotrwałe pozbawienie osoby wolności albo czasowe uniemożliwienie jej swobodnego dysponowania określonym dobrem, stosowane przez uprawniony organ w sytuacjach określonych w przepisach. W prawie karnym jest środkiem przymusu, który służy przede wszystkim niezwłocznemu ujęciu osoby podejrzanej, zabezpieczeniu jej obecności przy czynnościach procesowych lub zapobieżeniu ucieczce i utrudnianiu postępowania. Nie jest tym samym co tymczasowe aresztowanie, które stanowi odrębny, dalej idący środek i wymaga decyzji sądu.

Zatrzymanie procesowe może nastąpić między innymi w postępowaniu karnym, w sprawach o wykroczenia oraz w związku z procedurą wydania osoby poszukiwanej innemu państwu. Osoba zatrzymana powinna zostać poinformowana o przyczynie zatrzymania i przysługujących jej uprawnieniach. Zatrzymanie podlega kontroli sądowej, a w postępowaniu w sprawach o wykroczenia na zatrzymanie przysługuje zażalenie. Przepisy określają również czas trwania zatrzymania oraz obowiązek niezwłocznego zwolnienia, jeżeli ustanie jego podstawa albo nie zostanie zastosowany dalszy środek przewidziany prawem. Z zatrzymaniem wiążą się gwarancje ochrony przed bezpodstawnym pozbawieniem wolności, w tym możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadkach określonych w ustawach.

Szczególne zasady dotyczą osób objętych immunitetem, w tym posłów, sędziów i sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Ich zatrzymanie może być ograniczone albo wymagać spełnienia dodatkowych warunków konstytucyjnych. Wobec osoby z zaburzeniami psychicznymi stwarzającej zagrożenie zatrzymanie i doprowadzenie przez Policję odbywa się przy udziale personelu medycznego.

Termin występuje także poza postępowaniem karnym. Może oznaczać między innymi czasowe umieszczenie osoby pozbawionej wolności w wydzielonym pomieszczeniu służb mundurowych, czynność podlegającą nadzorowi sędziego penitencjarnego albo zatrzymanie określonej kwoty jako zabezpieczenia. Znaczenie terminu zależy więc od rodzaju postępowania i przepisu, w którym został użyty.