Zasób nieruchomości

Zasób nieruchomości to wyodrębniony zbiór nieruchomości pozostających we władaniu określonego podmiotu publicznego, którym gospodaruje się na zasadach określonych w przepisach prawa. W polskim prawie pojęcie to występuje przede wszystkim w przepisach o gospodarce nieruchomościami.

W skład publicznego zasobu nieruchomości wchodzą nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, a także nieruchomości oddane tym podmiotom w użytkowanie wieczyste. W zależności od właściciela wyróżnia się między innymi:

• zasób nieruchomości Skarbu Państwa,
• gminny zasób nieruchomości,
• powiatowy zasób nieruchomości,
• wojewódzki zasób nieruchomości.

Zasób nie jest pojedynczą nieruchomością, lecz kategorią organizacyjną obejmującą wiele nieruchomości o różnym przeznaczeniu i stanie prawnym. Jego skład może się zmieniać wskutek nabycia lub zbycia nieruchomości, ustanowienia albo wygaśnięcia użytkowania wieczystego, zmian własnościowych oraz innych zdarzeń przewidzianych w przepisach.

Znaczenie zasobu polega na tym, że wyznacza on zakres nieruchomości, którymi gospodaruje właściwy organ. Gospodarowanie może obejmować między innymi ewidencjonowanie nieruchomości, zapewnianie ich wyceny i ochrony, przeznaczanie ich na określone cele, udostępnianie, oddawanie w najem lub dzierżawę, sprzedaż oraz nabywanie kolejnych nieruchomości. Sposób wykonywania tych czynności zależy od rodzaju zasobu i właściwego podmiotu.

Pojęcie to występuje również w regulacjach szczególnych, w tym w Prawie wodnym, gdzie przepisy mogą określać przeniesienie nieruchomości do innego zasobu Skarbu Państwa lub powstanie nowego zasobu. Na gospodarowanie nieruchomościami wpływają ponadto przepisy o ochronie środowiska, ochronie przyrody, prawie wodnym oraz planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ograniczają one dopuszczalny sposób wykorzystania nieruchomości, gdy jest to konieczne dla ochrony ludzi, środowiska lub określonych obszarów.