Hasło „zasiłki” oznacza w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych określoną grupę świadczeń związanych z dwoma rodzajami ubezpieczenia: ubezpieczeniem chorobowym oraz ubezpieczeniem wypadkowym. W tym ujęciu nie chodzi o wszystkie świadczenia lub wypłaty określane potocznie jako zasiłki, lecz o świadczenia należące do systemu ubezpieczeń społecznych i powiązane z jednym z tych dwóch ubezpieczeń.

Zakres tego pojęcia obejmuje dwa podstawowe elementy:

- zasiłki, rozumiane jako świadczenia wypłacane w ramach ubezpieczenia chorobowego albo ubezpieczenia wypadkowego,
- świadczenie rehabilitacyjne, które ustawodawca wymienia obok zasiłków i również wiąże z tymi ubezpieczeniami.

Istotne są więc zarówno rodzaj świadczenia, jak i jego źródło w systemie ubezpieczeniowym. Sama nazwa „zasiłki” jest używana w liczbie mnogiej jako określenie kategorii świadczeń, natomiast w tej kategorii ustawowa definicja umieszcza także odrębnie nazwane świadczenie rehabilitacyjne. Nie oznacza to, że świadczenie rehabilitacyjne jest zasiłkiem w sensie nazwy, lecz że na potrzeby tego przepisu jest ujmowane razem z zasiłkami jako część świadczeń związanych z ubezpieczeniem chorobowym i wypadkowym.

Definicja służy uporządkowaniu terminologii ustawy i wskazaniu, jakie świadczenia są objęte tym określeniem. Ma znaczenie przy odczytywaniu przepisów, w których ustawodawca posługuje się hasłem „zasiłki”, ponieważ pozwala ustalić, że chodzi o świadczenia z określonych działów ubezpieczeń, a nie o dowolne formy pomocy lub wsparcia. Dzięki temu pojęcie wyznacza zakres tematyczny regulacji dotyczących świadczeń z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego. Szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty poszczególnych świadczeń wynikają z właściwych przepisów regulujących te ubezpieczenia.

Ubezpieczonym jest osoba fizyczna, która podlega co najmniej jednemu ubezpieczeniu społecznemu wymienionemu w art. 1 ustawy. Płatnik składek to natomiast podmiot wskazany w przepisie jako odpowiedzialny za opłacanie składek za określone osoby. W niektórych przypadkach płatnik opłaca również składki za siebie. Najczęściej płatnikiem jest pracodawca w stosunku do pracowników oraz osób odbywających służbę zastępczą. Może nim być także jednostka organizacyjna albo osoba fizyczna, jeżeli łączy ją z inną osobą stosunek prawny uzasadniający objęcie ubezpieczeniami społecznymi. Przepis wskazuje również szczególne podmioty, między innymi jednostkę wypłacającą określone świadczenia, podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatna praca podczas pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, a także osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w stosunku do osób z nią współpracujących. Funkcję płatnika mogą pełnić także między innymi Kancelaria Sejmu wobec posłów i posłów do Parlamentu Europejskiego, Kancelaria Senatu wobec senatorów, właściwe podmioty wobec duchownych, żołnierzy i funkcjonariuszy, powiatowy urząd pracy, centrum integracji społecznej, Zakład oraz podmiot prowadzący szkołę doktorską wobec doktorantów otrzymujących stypendium. Przepis wymienia również podmioty wypłacające stypendia, świadczenia pielęgnacyjne, świadczenia szkoleniowe oraz stypendia związane ze szkoleniem, stażem lub przygotowaniem zawodowym. O tym, kto jest płatnikiem, decyduje więc rodzaj ubezpieczenia, status osoby oraz podmiot wypłacający dane świadczenie lub organizujący określoną aktywność.

o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis ustanawia dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla osób ubezpieczonych, które zostały zwolnione od pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki w związku z powodzią. Świadczenie dotyczy sytuacji, gdy na terenie gmin wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 zamknięto placówkę, do której uczęszcza dziecko lub dorosła osoba wymagająca opieki, albo gdy niania lub dzienny opiekun nie może sprawować opieki.

W ust. 1 przewidziano zasiłek w związku z opieką nad dzieckiem z określoną niepełnosprawnością, potrzebą kształcenia specjalnego albo zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Ust. 2 obejmuje opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną lub zagrożoną niedostosowaniem społecznym, uczęszczającą do wskazanych placówek. Ust. 3 odnosi się do dziecka, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zasiłek przysługuje także funkcjonariuszom służb wymienionych w ust. 4, na zasadach określonych w przepisach dotyczących tych służb.

Świadczenie jest należne przez okres zamknięcia placówki albo niemożności zapewnienia opieki przez nianię lub dziennego opiekuna, pod warunkiem że podopieczny nie uczęszcza w tym czasie do innej placówki. Nie wlicza się go do okresu pobierania zasiłku opiekuńczego, a za ten sam okres zwykły zasiłek, o którym mowa w art. 32 ust. 1, nie przysługuje.

Podstawą przyznania i wypłaty jest papierowe lub elektroniczne oświadczenie. Musi ono zawierać dane wnioskodawcy i podopiecznego, okres ubiegania się o świadczenie, informacje o orzeczeniach i możliwości zapewnienia opieki przez drugiego rodzica lub małżonka oraz dane potrzebne do wypłaty. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej i musi zawierać klauzulę „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2011/1385/text/U/D20111385Lj.pdf

Zasiłki

Zasiłki - definicja

Zasiłki w przepisach

o systemie ubezpieczeń społecznych1 przepis

o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi1 przepis