Art. 189 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane ze zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł, w tym środków europejskich oraz krajowych. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego zarządzania środkami publicznymi, szczególnie w kontekście programów współfinansowanych przez Unię Europejską oraz inne fundusze międzynarodowe.

### 1. Zakres zastosowania

Art. 189 odnosi się do zlecenia płatności dotyczących wydatków kwalifikowalnych, które są zgodne z kryteriami określonymi w różnych aktach prawnych, takich jak:
- Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju,
- Ustawa o zasadach realizacji programów,
- Ustawa o zasadach realizacji programów 2021-2027,
- Ustawa o pomocy społecznej,
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) dotyczące instrumentu „Łącząc Europę”,
- Ustawy dotyczące wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego.

### 2. Procedura zlecenia płatności

Zlecenie płatności może być wystawione przez instytucję, o której mowa w art. 188 ust. 1, na podstawie pozytywnie zweryfikowanego wniosku o płatność. Instytucja ta ma również możliwość wystawienia zlecenia na płatność zaliczkową dla beneficjenta.

### 3. Konsekwencje niezłożenia wniosku o płatność

W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych lub niezwrócenia niewykorzystanej części zaliczki w terminie 14 dni od upływu określonego terminu, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odsetki te są liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność lub zwrócenia niewykorzystanej części zaliczki.

### 4. Wezwanie do zapłaty odsetek

Jeżeli stwierdzone zostaną okoliczności wskazane w ust. 3, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zapłaty odsetek lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, instytucja zarządzająca, pośrednicząca lub wdrażająca wydaje decyzję o zapłacie odsetek, określającą kwotę środków, od których nalicza się odsetki, termin ich naliczania oraz sposób zapłaty.

### 5. Upoważnienie do wydawania decyzji

Instytucja zarządzająca lub pośrednicząca może upoważnić instytucję wdrażającą będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji o zapłacie odsetek. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej lub pośredniczącej.

### 6. Rozporządzenia wykonawcze

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego oraz minister właściwy do spraw rybołówstwa, w porozumieniu z Ministrem Finansów, określają w drodze rozporządzenia warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzenia te uwzględniają rodzaje beneficjentów oraz sposób wdrażania działań w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

### 7. Projekty realizowane z udziałem środków międzynarodowych

Przepisy art. 189 ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do projektów realizowanych z udziałem środków międzynarodowych, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Udzielenie, wypłata i rozliczenie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców lub umów zawartych z tymi państwami.

### Podsumowanie

Art. 189 ustawy o finansach publicznych jest kompleksowym przepisem regulującym procedury związane z zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł. Przepis ten zapewnia transparentność i odpowiedzialność w zarządzaniu środkami publicznymi, jednocześnie określając jasne zasady i konsekwencje dla beneficjentów, którzy nie spełniają swoich obowiązków w zakresie rozliczania otrzymanych środków.

o finansach publicznych

Art. 192 ustawy o finansach publicznych reguluje mechanizmy przekazywania środków finansowych na płatności na rzecz beneficjentów programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia efektywnego i zgodnego z prawem zarządzania funduszami unijnymi w Polsce.

#### 1. Przekazywanie środków przez Ministra Finansów

Minister Finansów jest odpowiedzialny za przekazywanie środków na rachunki w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). W przypadku Wspólnej Polityki Rolnej, środki te są przekazywane na rzecz agencji płatniczych, które są określone w odrębnych ustawach. W kontekście planu rozwojowego, o którym mowa w art. 5 pkt 7aa ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, środki są przekazywane na rzecz Polskiego Funduszu Rozwoju Spółka Akcyjna (PFR).

#### 2. Limit wydatków

Kwota środków przekazywanych przez Ministra Finansów nie może przekraczać łącznego limitu wydatków dla programów finansowanych z udziałem środków europejskich, określonego w budżecie środków europejskich. Jest to mechanizm kontrolny mający na celu zapobieganie przekroczeniu dostępnych funduszy.

#### 3. Obsługa wypłat przez BGK

BGK może prowadzić obsługę wypłat na współfinansowanie realizacji programów i projektów finansowanych z udziałem środków europejskich na podstawie umowy zawartej z właściwym dysponentem części budżetowej. Dysponent ten może zlecić BGK dokonywanie wypłat i przekazać środki na rachunek prowadzony przez BGK.

#### 4. Prognozy płatności

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego jest zobowiązany do przekazywania Ministrowi Finansów kwartalnych prognoz płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Prognozy te muszą być przekazane do 15 dnia miesiąca poprzedzającego dany kwartał. W odniesieniu do programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury oraz innych funduszy rybackich, prognozy przekazuje minister właściwy do spraw rybołówstwa. W przypadku środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4, prognozy przekazują minister właściwy do spraw rozwoju wsi oraz minister właściwy do spraw rynków rolnych. Dla środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5b, prognozy przekazuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

#### 5. Informowanie o wypłatach

Minister Finansów ma obowiązek informować ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, ministra właściwego do spraw rybołówstwa oraz ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o kwocie środków wypłaconych przez BGK beneficjentom w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Informacja ta musi być przekazana do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano płatności.

#### 6. Informowanie o środkach przekazanych przez Komisję Europejską

Minister Finansów jest również zobowiązany do niezwłocznego informowania ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz ministra właściwego do spraw rybołówstwa o kwocie środków przekazanych przez Komisję Europejską w związku z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz o odsetkach narosłych od tych środków w ramach poszczególnych programów.

### Podsumowanie

Art. 192 ustawy o finansach publicznych ustanawia szczegółowe procedury i obowiązki związane z zarządzaniem środkami europejskimi. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i efektywności w dystrybucji funduszy unijnych, co jest kluczowe dla realizacji programów rozwojowych i wsparcia beneficjentów. Wprowadza on również mechanizmy kontrolne, które mają zapobiegać nadużyciom i zapewniać zgodność z budżetem środków europejskich.

Art. 5 ustawy Prawo o stowarzyszeniach reguluje kwestie związane z tworzeniem i funkcjonowaniem stowarzyszeń międzynarodowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz ich przynależnością do organizacji międzynarodowych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu.

### 1. Tworzenie stowarzyszeń międzynarodowych

Pierwsza część artykułu stanowi, że stowarzyszenia międzynarodowe mogą być tworzone na terytorium Polski zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Oznacza to, że przepisy krajowe dotyczące zakładania stowarzyszeń mają zastosowanie również do stowarzyszeń międzynarodowych.

#### Kluczowe aspekty:
- **Zasady tworzenia**: Stowarzyszenia międzynarodowe muszą spełniać te same wymogi formalne co krajowe stowarzyszenia, takie jak rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), posiadanie statutu, organów zarządzających itp.
- **Podmiotowość prawna**: Stowarzyszenia międzynarodowe, po spełnieniu wymogów ustawowych, uzyskują osobowość prawną na terytorium Polski.

### 2. Przynależność do organizacji międzynarodowych

Druga część artykułu dotyczy możliwości przynależności stowarzyszeń do organizacji międzynarodowych. Stowarzyszenia mogą należeć do takich organizacji na warunkach określonych w ich statutach, pod warunkiem, że nie narusza to zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych, których Polska jest stroną.

#### Kluczowe aspekty:
- **Statuty stowarzyszeń**: Warunki przynależności do organizacji międzynarodowych muszą być zgodne z postanowieniami statutów stowarzyszeń. Statut jest podstawowym dokumentem regulującym działalność stowarzyszenia, w tym jego relacje z innymi podmiotami.
- **Zobowiązania międzynarodowe**: Przynależność do organizacji międzynarodowych nie może naruszać zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych, których Polska jest stroną. Oznacza to, że stowarzyszenia muszą działać w zgodzie z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski, takimi jak umowy międzynarodowe, traktaty czy konwencje.

### 3. Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwia stowarzyszeniom działającym w Polsce nawiązywanie współpracy międzynarodowej i uczestnictwo w globalnych inicjatywach. Jednocześnie wprowadza mechanizmy zabezpieczające przed potencjalnymi konfliktami z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski.

### 4. Wnioski

Art. 5 ustawy Prawo o stowarzyszeniach jest wyrazem otwartości polskiego ustawodawstwa na współpracę międzynarodową w zakresie działalności stowarzyszeń. Przepis ten umożliwia tworzenie stowarzyszeń międzynarodowych w Polsce oraz ich przynależność do organizacji międzynarodowych, pod warunkiem przestrzegania krajowych i międzynarodowych regulacji prawnych. Jest to istotne dla rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz promowania międzynarodowej współpracy i wymiany doświadczeń.

Zasady ustawy

Zasady ustawy w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy

Prawo o stowarzyszeniach1 przepis