Przepis wskazuje, jak należy podejmować decyzje dotyczące strategicznych zasobów naturalnych. Ich wykorzystywanie powinno uwzględniać zasadę zrównoważonego rozwoju, a więc wymagać równowagi między korzystaniem z zasobów a dbałością o ich zachowanie. Nie chodzi zatem wyłącznie o bieżące korzyści. Gospodarowanie tymi zasobami ma być prowadzone w interesie dobra ogólnego, czyli z uwzględnieniem potrzeb całego społeczeństwa, a nie tylko wybranych osób lub podmiotów.

o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju

Prawo ochrony środowiska

Przepis wyznacza granice tego, co w ogóle może być finansowane ze środków przeznaczonych na ochronę środowiska i gospodarkę wodną. Jest to katalog wydatków dopuszczalnych, a nie źródło obowiązku sfinansowania konkretnego przedsięwzięcia.

### Najważniejsze punkty

- Finansowaniem objęte jest opracowywanie dokumentów planistycznych, w tym planów gospodarowania wodami, planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz map zagrożenia i ryzyka powodziowego.
- Odrębną grupę stanowią przedsięwzięcia związane z ochroną wód, ochroną powierzchni ziemi, gospodarką odpadami oraz zapobieganiem poważnym awariom i ich skutkom.
- Finansowane są także badania, pomiary i monitoring środowiska oraz rozwój sieci stacji pomiarowych i systemów przetwarzania informacji o środowisku.
- Środki mogą wspomagać zadania modernizacyjne i inwestycyjne, w tym ochronę przeciwpowodziową, zaopatrzenie ludności w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków.
- Katalog obejmuje również koszty gospodarowania odpadami nielegalnie przemieszczonymi oraz usuwania odpadów w przypadkach wskazanych w przepisach o odpadach.

### W praktyce

Zakwalifikowanie zadania do jednej z pozycji katalogu jest warunkiem dopuszczalności finansowania, ale samo w sobie nie przesądza o przyznaniu środków. Wyliczenie jest szczegółowe i nie ma charakteru klauzuli ogólnej, więc przedsięwzięcia spoza niego pozostają poza zakresem finansowania.

**1. Wprowadzenie**

Art. 71 Prawa ochrony środowiska (POŚ) stanowi fundamentalny przepis, który integruje zasady zrównoważonego rozwoju oraz ochrony środowiska z procesami planowania i strategii rozwoju na różnych poziomach administracyjnych w Polsce. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że wszelkie działania planistyczne i strategiczne uwzględniają konieczność ochrony środowiska, w tym złóż kopalin, oraz promują zrównoważony rozwój.

**2. Zasady zrównoważonego rozwoju i ochrona środowiska**

Zasady zrównoważonego rozwoju, o których mowa w art. 71, odnoszą się do koncepcji, która zakłada równoważenie potrzeb obecnych i przyszłych pokoleń w kontekście korzystania z zasobów naturalnych. Ochrona środowiska, w tym złóż kopalin, jest kluczowym elementem tej koncepcji, ponieważ zasoby te są nieodnawialne i ich eksploatacja musi być prowadzona w sposób odpowiedzialny.

**3. Integracja z planowaniem i strategią rozwoju**

Art. 71 POŚ nakłada obowiązek uwzględnienia zasad zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska w różnych dokumentach planistycznych i strategicznych, takich jak:
- Koncepcje rozwoju kraju,
- Średniookresowe strategie rozwoju kraju,
- Strategie rozwoju województw,
- Plany zagospodarowania przestrzennego województw,
- Strategie rozwoju ponadlokalnego,
- Strategie rozwoju gmin,
- Plany ogólne gmin,
- Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.

**4. Szczegółowe wymogi**

W koncepcjach, strategiach i planach, o których mowa w art. 71 ust. 1, należy w szczególności:
- Określić rozwiązania niezbędne do zapobiegania powstawaniu zanieczyszczeń,
- Zapewnić ochronę przed powstającymi zanieczyszczeniami,
- Przywracać środowisko do właściwego stanu,
- Zachować dostępność do złóż kopalin.

**5. Warunki realizacji przedsięwzięć**

Przepis ten wymaga również ustalenia warunków realizacji przedsięwzięć, które umożliwią uzyskanie optymalnych efektów w zakresie ochrony środowiska. Oznacza to, że każde przedsięwzięcie planowane w ramach tych dokumentów musi być oceniane pod kątem jego wpływu na środowisko i musi spełniać określone warunki, które minimalizują negatywne skutki dla środowiska.

**6. Zachowanie walorów krajobrazowych**

Art. 71 POŚ podkreśla również znaczenie zachowania walorów krajobrazowych terenu. Przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu powinny w jak największym stopniu zapewniać zachowanie jego walorów krajobrazowych. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego oraz estetyki krajobrazu.

**7. Podsumowanie**

Art. 71 Prawa ochrony środowiska jest kluczowym przepisem, który integruje zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska z procesami planowania i strategii rozwoju na różnych poziomach administracyjnych. Przepis ten nakłada obowiązek uwzględnienia ochrony środowiska w dokumentach planistycznych i strategicznych oraz określa szczegółowe wymogi dotyczące zapobiegania zanieczyszczeniom, ochrony przed zanieczyszczeniami, przywracania środowiska do właściwego stanu oraz zachowania dostępności do złóż kopalin. Ponadto, art. 71 POŚ podkreśla znaczenie zachowania walorów krajobrazowych terenu, co jest istotne z punktu widzenia ochrony dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego oraz estetyki krajobrazu.

Zasada zrównoważonego rozwoju

Zasada zrównoważonego rozwoju w przepisach

o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju1 przepis

Prawo ochrony środowiska3 przepisy

Prawo wodne2 przepisy