Zarządzanie kryzysowe

Zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej, będąca elementem kierowania bezpieczeństwem państwa, której celem jest zapobieganie sytuacjom kryzysowym, przygotowanie do przejęcia nad nimi kontroli, reagowanie na zagrożenia, usuwanie ich skutków oraz odtwarzanie zasobów i infrastruktury krytycznej. Obejmuje zarówno działania planistyczne i organizacyjne, jak i bezpośrednie działania ratownicze, ochronne oraz porządkowe.

Sytuacja kryzysowa to zdarzenie lub zagrożenie, które negatywnie wpływa na bezpieczeństwo ludzi, mienie lub środowisko, powoduje istotne ograniczenia w wykonywaniu zadań przez administrację publiczną albo przekracza możliwości zwykłego działania tych organów. Zarządzanie kryzysowe nie ogranicza się więc do usuwania następstw katastrofy. Obejmuje cały cykl postępowania:

• zapobieganie zagrożeniom i ograniczanie ich prawdopodobieństwa,
• przygotowanie procedur, sił i środków,
• reagowanie w czasie wystąpienia zagrożenia,
• odbudowę oraz przywracanie sprawności infrastruktury i usług publicznych.

System opiera się na współpracy organów administracji rządowej i samorządowej, służb, inspekcji, straży, podmiotów ratowniczych, Sił Zbrojnych oraz operatorów infrastruktury krytycznej. Organy te wykonują zadania w ramach właściwości określonych w przepisach, a ich działania wymagają koordynacji, wymiany informacji i korzystania z planów zarządzania kryzysowego. Ustawa o zarządzaniu kryzysowym określa także zasady organizacji systemu, finansowania zadań i udziału poszczególnych organów, w tym zarządu województwa.

Pojęcie występuje w wielu dziedzinach prawa. Dotyczy między innymi ochrony przed powodzią i suszą, przeciwdziałania awariom przemysłowym i zagrożeniom środowiska, bezpieczeństwa sieci gazowych, ochrony ludności, obronności oraz działań Sił Zbrojnych i Wojsk Obrony Terytorialnej. Jego praktyczne znaczenie polega na określeniu, kto odpowiada za przygotowanie państwa i samorządu na zagrożenia, kto kieruje działaniami w czasie kryzysu oraz w jaki sposób zapewnia się ciągłość podstawowych usług i bezpieczeństwo mieszkańców.