Zarządca drogi

„Zarządca drogi” to podmiot publiczny albo inny podmiot wskazany w przepisach, któremu powierzono wykonywanie zadań związanych z zarządzaniem określoną drogą. Nie jest to wyłącznie właściciel drogi ani osoba zajmująca się bieżącym nadzorem. Zarządca odpowiada za organizowanie i prowadzenie działań dotyczących funkcjonowania, utrzymania, ochrony oraz rozwoju drogi.

W przypadku dróg publicznych zarządca jest ustalany przede wszystkim według kategorii drogi. Drogi krajowe pozostają co do zasady w zarządzie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, drogi wojewódzkie zarządu województwa, drogi powiatowe zarządu powiatu, a drogi gminne wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. W mieście na prawach powiatu prezydent miasta zarządza co do zasady drogami publicznymi położonymi na jego obszarze, z wyjątkiem określonych dróg krajowych. Zadania zarządcy mogą być również wykonywane przez drogowe spółki specjalnego przeznaczenia, jeżeli przepisy lub właściwe porozumienia tak stanowią.

Do najważniejszych funkcji zarządcy drogi należy planowanie budowy, przebudowy, remontów i utrzymania drogi, ochrona jej pasa drogowego, zapewnianie właściwego stanu obiektów i urządzeń drogowych oraz gromadzenie informacji o sieci drogowej, mostach, tunelach i promach. Zarządca uczestniczy także w postępowaniach dotyczących inwestycji wpływających na drogę i może wykonywać czynności związane z uzgadnianiem rozwiązań projektowych oraz ochroną infrastruktury ważnej dla bezpieczeństwa państwa.

Termin ma szczególne znaczenie w Prawie o ruchu drogowym. Zarządca drogi może określać warunki przejazdu pojazdu nienormatywnego albo zgłosić sprzeciw wobec takiego przejazdu. Pojazdy zarządu drogi należą ponadto do kategorii pojazdów objętych szczególnymi wyjątkami od niektórych wymagań dotyczących przejazdu pojazdów nienormatywnych. Naruszenie obowiązków związanych z zezwoleniem, warunkami przejazdu lub pilotowaniem może skutkować karą pieniężną. W przepisach budowlanych i planistycznych zarządca występuje natomiast jako podmiot, którego kompetencje i infrastruktura mogą mieć znaczenie dla lokalizacji oraz realizacji inwestycji.