Zarząd sukcesyjny

Zarząd sukcesyjny to czasowe zarządzanie przedsiębiorstwem osoby fizycznej po jej śmierci, mające zapewnić ciągłość działalności do czasu uporządkowania spraw spadkowych i ustalenia dalszych zasad prowadzenia firmy. Dotyczy przedsiębiorstwa objętego zarządem sukcesyjnym, które w tym okresie działa jako przedsiębiorstwo w spadku.

Zarząd sukcesyjny wykonuje zarządca sukcesyjny. Może on zostać powołany jeszcze za życia przedsiębiorcy albo ustanowiony po jego śmierci przez osoby uprawnione, w przypadkach i na zasadach określonych w przepisach. Zarządca działa w imieniu własnym, lecz na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Jego zadaniem jest prowadzenie bieżącej działalności, wykonywanie praw i obowiązków związanych z przedsiębiorstwem oraz zachowanie jego składników do czasu rozstrzygnięcia spraw własnościowych. Zarząd sukcesyjny ma charakter przejściowy i może zostać przedłużony przez sąd z ważnych przyczyn.

Znaczenie praktyczne zarządu sukcesyjnego obejmuje w szczególności:

• umożliwienie dalszego wykonywania umów zawartych przez przedsiębiorcę,
• regulowanie spraw pracowniczych i kontynuowanie zatrudnienia w przypadkach przewidzianych prawem,
• wykonywanie praw i obowiązków podatkowych przedsiębiorstwa w spadku,
• udział w postępowaniach cywilnych i administracyjnych dotyczących przedsiębiorstwa,
• ochronę majątku przedsiębiorstwa do czasu jego przejęcia, podziału albo innego rozporządzenia przez następców prawnych.

Zarządca sukcesyjny nie jest spadkobiercą i nie przejmuje majątku przedsiębiorcy na własność. Nie prowadzi też całego spadku. Jego kompetencje odnoszą się przede wszystkim do przedsiębiorstwa i są ograniczone przepisami oraz nadzorem właścicieli przedsiębiorstwa w spadku i sądu w określonych sytuacjach. W postępowaniu spadkowym przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym jest wyłączone z zakresu zarządu kuratora spadku. Instytucja ta występuje między innymi w prawie cywilnym, podatkowym, pracy, administracyjnym, upadłościowym i procesowym.