Zarodek

W ustawie „Leczenie niepłodności” „zarodek” oznacza szczególną, czasowo określoną grupę komórek powstałą w wyniku połączenia żeńskiej i męskiej komórki rozrodczej poza organizmem. Definicja obejmuje wyłącznie materiał biologiczny utworzony w procedurze pozaustrojowej, a więc nie każdą komórkę ani każdą strukturę związaną z rozmnażaniem.

Dla uznania grupy komórek za zarodek znaczenie mają łącznie trzy elementy:

• musi dojść do połączenia żeńskiej i męskiej komórki rozrodczej;
• połączenie musi nastąpić pozaustrojowo;
• grupa komórek musi znajdować się w określonym etapie rozwoju, od zakończenia kariogamii, czyli procesu zlania się jąder obu komórek rozrodczych, do momentu zagnieżdżenia się w błonie śluzowej macicy.

Granice czasowe są istotną częścią tego pojęcia. Początkiem etapu objętego definicją nie jest samo rozpoczęcie łączenia komórek, lecz zakończenie procesu kariogamii. Końcem jest implantacja w śluzówce macicy. Oznacza to, że ustawowe znaczenie słowa „zarodek” odnosi się do określonej fazy rozwoju po zapłodnieniu poza organizmem i nie obejmuje okresu wcześniejszego ani późniejszego niż wskazany w definicji.

Takie ujęcie służy ustaleniu, jakie komórki podlegają regulacjom ustawy dotyczącym postępowania z materiałem powstałym w ramach leczenia niepłodności. Ma również znaczenie praktyczne przy identyfikacji i zabezpieczaniu zarodków. W innych przepisach pojęcie to występuje między innymi przy zasadach niepowtarzalnego oznakowania i monitorowania zarodków oraz komórek rozrodczych. Od prawidłowego rozpoznania, że dana grupa komórek jest zarodkiem w rozumieniu ustawy, zależy zastosowanie wymogów dotyczących oznaczeń, ewidencjonowania i używania odpowiednio oznakowanych pojemników podczas pracy z takim materiałem.