Zaraźliwość

Zaraźliwość to cecha biologicznego czynnika chorobotwórczego, która pozwala mu po przeniesieniu do innego organizmu doprowadzić do rozwoju choroby. Pojęcie to nie odnosi się wyłącznie do samej możliwości przeniesienia czynnika. Obejmuje cały ciąg jego właściwości i skutków, które muszą mieć znaczenie dla powstania objawów chorobowych.

W rozumieniu ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zaraźliwość obejmuje trzy podstawowe elementy:

• czynnik chorobotwórczy musi zachować zdolność przeżycia po przeniesieniu do organizmu innego człowieka lub zwierzęcia;
• musi mieć możliwość namnażania się w tym organizmie;
• jego obecność powinna prowadzić do wystąpienia objawów chorobowych.

Oznacza to, że sama obecność czynnika w środowisku albo samo jego przeniesienie nie przesądza jeszcze o zaraźliwości w znaczeniu ustawowym. Istotne jest to, czy czynnik może przetrwać w nowym organizmie, rozwijać się w nim i wywołać chorobę. Zaraźliwość opisuje więc potencjał czynnika chorobotwórczego związany z jego działaniem po przeniesieniu, a nie jedynie sposób lub łatwość jego rozprzestrzeniania.

W ustawie pojęcie to służy do określenia właściwości czynników, których obecność może mieć znaczenie dla zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych. Ułatwia odróżnienie sytuacji, w której czynnik może realnie wywołać objawy chorobowe u innego człowieka lub zwierzęcia, od samego kontaktu z czynnikiem albo jego krótkotrwałego przedostania się do organizmu. Ma zatem znaczenie praktyczne przy ocenie zagrożenia związanego z danym czynnikiem oraz przy rozumieniu, dlaczego przepisy dotyczące zakażeń odnoszą się do jego zdolności do przetrwania, namnażania i wywoływania choroby. Termin ten opisuje właściwość biologiczną czynnika, a nie stan zdrowia konkretnej osoby.