Zapis

Zapis jest terminem wieloznacznym. W polskim prawie oznacza przede wszystkim rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci, ale także utrwaloną informację, adnotację lub określenie praw związanych z papierem wartościowym.

Zapis testamentowy polega na zobowiązaniu spadkobiercy albo innej osoby obciążonej zapisem do spełnienia określonego świadczenia na rzecz oznaczonej osoby. Przedmiotem zapisu może być w szczególności rzecz, suma pieniężna, ustanowienie prawa albo wykonanie określonego działania. Osoba uprawniona do otrzymania świadczenia jest nazywana zapisobiercą. Zapis zwykły co do zasady nie powoduje bezpośredniego przejścia własności rzeczy z chwilą śmierci spadkodawcy, lecz daje roszczenie o wykonanie zapisu. Odrębną formą jest zapis windykacyjny, który może prowadzić do nabycia oznaczonego prawa lub przedmiotu bezpośrednio z chwilą otwarcia spadku, jeżeli spełnione są wymagania przewidziane dla tej instytucji.

Zapis może obejmować także polecenie, czyli nałożenie obowiązku określonego działania lub zaniechania bez ustanawiania bezpośredniego świadczenia na rzecz konkretnego zapisobiercy. W postępowaniu upadłościowym skutki zapisu ocenia się z punktu widzenia masy upadłości. Spadek lub zapis przypadający upadłemu może wejść do masy, a niektóre rozrządzenia testamentowe mogą być wobec niej bezskuteczne.

W innych przepisach „zapis” oznacza utrwalenie informacji, najczęściej obrazu, dźwięku albo obu tych form. Taki zapis może być sporządzany w ramach monitorowania osób pozbawionych wolności i podlegać zasadom przechowywania, ochrony oraz udostępniania. Termin może też oznaczać wpis lub dane ujawnione w ewidencji, systemie informatycznym albo dokumentacji.

W obrocie finansowym mówi się o prawach wynikających z zapisu papieru wartościowego na rachunku w systemie rozrachunku. W tym znaczeniu zapis jest elektronicznym ujęciem prawa lub instrumentu, a nie rozrządzeniem testamentowym. Termin występuje również jako jedno ze źródeł majątku lub finansowania, obok darowizn, spadków, składek i dotacji.