Zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy

Zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy to szczególny rachunek należący do dewelopera, wykorzystywany do gromadzenia pieniędzy wpłacanych przez nabywcę w związku z realizacją umowy dotyczącej lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego albo innego prawa objętego ustawą. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym.

Rachunek może być prowadzony na podstawie przepisów Prawa bankowego albo ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Jego podstawowym elementem jest powiązanie zgromadzonych środków z określonym celem wskazanym w umowie deweloperskiej lub w jednej z innych umów wymienionych w ustawie. Oznacza to, że rachunek służy wpłatom nabywcy związanym z konkretną inwestycją i określonym zobowiązaniem dewelopera.

Najważniejszą cechą rachunku zamkniętego jest sposób wypłaty pieniędzy:

• środki są gromadzone na rachunku do czasu spełnienia ustawowo określonego warunku,
• wypłata następuje jednorazowo,
• warunkiem wypłaty jest wcześniejsze przeniesienie na nabywcę każdego prawa wynikającego z danej umowy.

W praktyce oznacza to, że deweloper nie otrzymuje zdeponowanych środków w miarę postępu przedsięwzięcia, lecz dopiero po przeniesieniu na nabywcę praw objętych umową. Rachunek tworzy więc określoną kolejność zdarzeń: najpierw nabywca wpłaca środki na rachunek powierniczy, następnie dochodzi do przeniesienia odpowiednich praw, a dopiero potem bank albo spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa dokonuje wypłaty. Mechanizm ten ma znaczenie dla rozliczenia umowy i określa moment, w którym zgromadzone pieniądze mogą zostać przekazane deweloperowi. Termin „zamknięty” odnosi się właśnie do jednorazowego uwolnienia środków po wykonaniu wskazanego w ustawie warunku, a nie do samego rodzaju inwestycji.