Przepis dotyczy sytuacji, w której dokumenty potrzebne do kontroli znajdują się u innego podmiotu gospodarczego niż ten, którego kontrola bezpośrednio obejmuje. Taki podmiot nie może odmówić ich udostępnienia, jeżeli zażąda tego wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Obowiązek powstaje dlatego, że dokumenty są objęte zakresem prowadzonej kontroli, niezależnie od tego, kto jest ich posiadaczem. Udostępnienie następuje na żądanie inspektora.

o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów

Art. 105j ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów określa zasady sporządzania protokołu kontroli przez kontrolującego. Protokół ten jest kluczowym dokumentem, który dokumentuje przebieg i wyniki kontroli przeprowadzonej przez organy odpowiedzialne za ochronę konkurencji i konsumentów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów wymienionych w tym artykule.

#### 1. Wskazanie nazwy albo imienia i nazwiska oraz adresu kontrolowanego
Protokół kontroli musi jednoznacznie identyfikować podmiot kontrolowany. W przypadku osób prawnych należy podać pełną nazwę oraz adres siedziby, natomiast w przypadku osób fizycznych - imię, nazwisko oraz adres zamieszkania. Jest to niezbędne dla zapewnienia transparentności i jednoznaczności dokumentacji.

#### 2. Data rozpoczęcia i zakończenia kontroli
Dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia kontroli są istotne z punktu widzenia formalnego, ponieważ pozwalają na określenie ram czasowych, w których kontrola była przeprowadzana. Ma to znaczenie również dla oceny terminowości działań kontrolnych oraz ewentualnych roszczeń związanych z przedłużającą się kontrolą.

#### 3. Imię, nazwisko i stanowisko służbowe kontrolującego
Protokół musi zawierać dane osobowe oraz stanowisko służbowe osoby przeprowadzającej kontrolę. Jest to ważne dla identyfikacji kontrolującego oraz ewentualnego dochodzenia odpowiedzialności za działania podjęte w trakcie kontroli.

#### 4. Określenie przedmiotu i zakresu kontroli
Jasne określenie przedmiotu i zakresu kontroli jest kluczowe dla zrozumienia, jakie aspekty działalności kontrolowanego podmiotu były przedmiotem analizy. Pozwala to również na ocenę, czy kontrola została przeprowadzona zgodnie z zakresem uprawnień organu kontrolującego.

#### 5. Opis stanu faktycznego ustalonego w trakcie kontroli
Protokół powinien zawierać szczegółowy opis stanu faktycznego ustalonego podczas kontroli. Jest to fundament dla dalszych działań administracyjnych lub prawnych, które mogą być podjęte na podstawie wyników kontroli. Opis ten powinien być obiektywny i oparty na zgromadzonym materiale dowodowym.

#### 6. Opis załączników
Wszystkie załączniki do protokołu, takie jak dokumenty, zdjęcia, nagrania czy inne dowody, muszą być dokładnie opisane. Załączniki te stanowią integralną część protokołu i są kluczowe dla pełnego zrozumienia ustaleń kontroli.

#### 7. Informacja o pouczeniu kontrolowanego o prawie zgłaszania zastrzeżeń do protokołu oraz o prawie odmowy podpisania protokołu
Kontrolowany musi być poinformowany o swoich prawach, w tym o możliwości zgłaszania zastrzeżeń do treści protokołu oraz o prawie odmowy jego podpisania. Pouczenie to jest istotne z punktu widzenia ochrony praw kontrolowanego i zapewnienia mu możliwości obrony swoich interesów.

#### 8. Materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli stanowi załącznik do protokołu kontroli
Wszystkie dowody zgromadzone podczas kontroli muszą być załączone do protokołu. Jest to niezbędne dla zapewnienia kompletności dokumentacji oraz umożliwienia pełnej weryfikacji ustaleń kontroli przez organy nadzorcze lub sądy.

### Podsumowanie
Art. 105j ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów precyzyjnie określa wymagania dotyczące sporządzania protokołu kontroli. Przestrzeganie tych wymagań jest kluczowe dla zapewnienia transparentności, rzetelności i prawidłowości działań kontrolnych. Protokół kontroli, wraz z załączonym materiałem dowodowym, stanowi podstawowy dokument, na którym opierają się dalsze działania administracyjne i prawne.

o ochronie konkurencji i konsumentów

Przepis wskazuje, że za kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy odpowiada minister właściwy do spraw gospodarki. Kontrola nie odbywa się według dowolnie ustalonych reguł. Jej zakres, czyli to, czego może dotyczyć, oraz zasady prowadzenia określają wskazane przepisy Prawa przedsiębiorców: art. 40 i rozdział 5 tej ustawy. Oznacza to, że sposób kontroli w strefie wynika z tych regulacji, a nie z samego art. 18.

o specjalnych strefach ekonomicznych

Kontrola może rozpocząć się dopiero wtedy, gdy kontrolowany otrzyma imienne upoważnienie, a kontrolujący okaże dokument tożsamości. Samo upoważnienie musi wskazywać między innymi podstawę prawną i organ kontroli, dane kontrolującego, termin ważności, dane kontrolowanego oraz zakres kontroli. Powinny się w nim znaleźć także data rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli oraz pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego. Dokument powinien pozwalać jednoznacznie ustalić, kto, na jakiej podstawie i w jakim zakresie prowadzi kontrolę. Jeżeli w kontroli mają uczestniczyć dodatkowe osoby, upoważnienie obejmuje również ich imiona, nazwiska i numery dokumentów tożsamości. Upoważnienie podpisuje imieniem i nazwiskiem Przewodniczący Komisji.

o systemach sztucznej inteligencji

Art. 282b Ordynacji podatkowej reguluje procedurę zawiadamiania kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej oraz określa terminy, w jakich taka kontrola może być wszczęta. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i przewidywalności działań organów podatkowych, a także ochronę praw podatników.

1. **Obowiązek zawiadomienia**:
   Organy podatkowe są zobowiązane do zawiadomienia kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Wyjątki od tej zasady mogą wynikać z art. 282c, który przewiduje sytuacje, w których zawiadomienie nie jest wymagane (np. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego).

2. **Terminy wszczęcia kontroli**:
   Kontrola podatkowa może być wszczęta nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w tym terminie, konieczne jest ponowne zawiadomienie kontrolowanego. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że podatnik ma odpowiedni czas na przygotowanie się do kontroli, a jednocześnie ogranicza możliwość nieuzasadnionego opóźniania działań kontrolnych przez organy podatkowe.

3. **Wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni**:
   Wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia jest możliwe jedynie za zgodą lub na wniosek kontrolowanego. W przypadku wyrażenia zgody lub złożenia wniosku ustnie, kontrolujący sporządza odpowiednią adnotację. Taka regulacja daje podatnikowi możliwość przyspieszenia procedury, jeśli uzna to za korzystne.

4. **Elementy zawiadomienia**:
   Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej musi zawierać:
   - Oznaczenie organu podatkowego,
   - Datę i miejsce wystawienia zawiadomienia,
   - Oznaczenie kontrolowanego,
   - Wskazanie zakresu kontroli,
   - Pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji,
   - Podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia.

   Te elementy mają na celu zapewnienie, że zawiadomienie jest kompletne i zawiera wszystkie niezbędne informacje, które pozwolą podatnikowi na odpowiednie przygotowanie się do kontroli.

5. **Rozporządzenie Ministra Finansów**:
   Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Rozporządzenie to powinno uwzględniać elementy zawiadomienia określone w § 4 oraz możliwość wyrażenia zgody na wszczęcie kontroli lub złożenia wniosku o wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Taka regulacja ma na celu ujednolicenie formy zawiadomień i zapewnienie ich zgodności z przepisami prawa.

Podsumowując, art. 282b Ordynacji podatkowej wprowadza jasne zasady dotyczące zawiadamiania o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, co ma na celu ochronę praw podatników oraz zapewnienie transparentności działań organów podatkowych. Przepis ten jest istotnym elementem procedury kontrolnej, który ma na celu zrównoważenie interesów fiskalnych państwa i praw podatników.

Ordynacja podatkowa

Art. 282c Ordynacji podatkowej wprowadza wyjątki od ogólnej zasady zawiadamiania podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Przepis ten ma na celu umożliwienie organom podatkowym skuteczniejsze i szybsze działanie w określonych sytuacjach, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji lub gdzie wcześniejsze zawiadomienie mogłoby zniweczyć cel kontroli.

#### Wyjątki od obowiązku zawiadomienia

1. **Kontrola dotycząca zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego (VAT)**:
   - W przypadku kontroli związanej z podatkiem od towarów i usług (VAT), gdzie istnieje podejrzenie nieprawidłowości w zwrocie podatku, zawiadomienie mogłoby umożliwić podatnikowi ukrycie dowodów lub w inny sposób utrudnić kontrolę.

2. **Kontrola na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze**:
   - Gdy kontrola jest wszczynana na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, zawiadomienie mogłoby zaszkodzić postępowaniu karnemu.

3. **Kontrola dotycząca opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł**:
   - W przypadkach, gdy kontrola dotyczy przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, wcześniejsze zawiadomienie mogłoby umożliwić podatnikowi ukrycie tych przychodów.

4. **Kontrola dotycząca niezgłoszonej działalności gospodarczej**:
   - W sytuacji, gdy kontrola dotyczy działalności gospodarczej, która nie została zgłoszona do opodatkowania, zawiadomienie mogłoby pozwolić na ukrycie dowodów prowadzenia takiej działalności.

5. **Kontrola na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu**:
   - W przypadkach, gdy kontrola jest podjęta na podstawie informacji uzyskanych zgodnie z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zawiadomienie mogłoby utrudnić skuteczne działanie organów.

6. **Kontrola wszczęta w trybie art. 284a § 1**:
   - Dotyczy to kontroli wszczynanej bez zawiadomienia w trybie szczególnym, np. w przypadku podejrzenia przestępstwa skarbowego.

7. **Kontrola doraźna dotycząca ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej**:
   - W przypadkach kontroli doraźnej dotyczącej kas rejestrujących, zawiadomienie mogłoby umożliwić podatnikowi manipulację danymi.

8. **Kontrola dotycząca podatku od wydobycia niektórych kopalin**:
   - Specyficzne kontrole dotyczące podatku od wydobycia kopalin również są wyłączone z obowiązku zawiadamiania.

9. **Kontrola doraźna dotycząca zawieszenia działalności gospodarczej**:
   - W przypadkach kontroli doraźnej dotyczącej warunków zawieszenia działalności gospodarczej, zawiadomienie mogłoby umożliwić podatnikowi manipulację danymi.

10. **Kontrola dotycząca zasadności zwrotu podatku dochodowego**:
    - Dotyczy to kontroli związanej z zasadnością zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych.

#### Dodatkowe przesłanki wyłączające obowiązek zawiadomienia

- **Prawomocne skazanie za przestępstwo skarbowe lub inne przestępstwa gospodarcze**:
  - Jeśli kontrolowany lub osoby zarządzające zostały prawomocnie skazane za przestępstwa skarbowe lub gospodarcze, organ podatkowy może wszcząć kontrolę bez zawiadomienia.

- **Zobowiązanie w postępowaniu egzekucyjnym**:
  - Jeśli kontrolowany jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiadomienie nie jest wymagane.

- **Brak miejsca zamieszkania lub adresu siedziby**:
  - W przypadku, gdy kontrolowany nie ma miejsca zamieszkania lub adresu siedziby, lub doręczanie pism było bezskuteczne lub utrudnione, kontrola może być wszczęta bez zawiadomienia.

#### Rozszerzenie zakresu kontroli

- **Rozszerzenie zakresu kontroli na inne okresy rozliczeniowe**:
  - Jeśli w trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości, organ podatkowy może rozszerzyć zakres kontroli na inne okresy rozliczeniowe bez konieczności zawiadamiania.

#### Obowiązek poinformowania po wszczęciu kontroli

- **Informowanie o przyczynie braku zawiadomienia**:
  - Po wszczęciu kontroli, organ podatkowy ma obowiązek poinformować kontrolowanego o przyczynie braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

### Podsumowanie

Art. 282c Ordynacji podatkowej wprowadza istotne wyjątki od zasady zawiadamiania o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, co ma na celu zapewnienie skuteczności działań organów podatkowych w sytuacjach, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji lub gdzie wcześniejsze zawiadomienie mogłoby zniweczyć cel kontroli. Przepis ten jest narzędziem umożliwiającym organom podatkowym szybsze i bardziej efektywne działanie w przypadkach podejrzenia poważnych nieprawidłowości podatkowych.

Art. 283 Ordynacji podatkowej reguluje kwestie związane z przeprowadzaniem kontroli podatkowej, w szczególności określa, kto jest uprawniony do wydawania upoważnień do przeprowadzenia takiej kontroli oraz jakie elementy powinno zawierać upoważnienie.

#### 1. Podmioty uprawnione do wydawania upoważnień

Zgodnie z art. 283, upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej mogą być wydawane przez:

- **Naczelnika urzędu skarbowego lub osobę zastępującą naczelnika urzędu skarbowego** - upoważnienia te są wydawane pracownikom izby administracji skarbowej obsługującej tego naczelnika.
- **Wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa lub osobę zastępującą te osoby albo skarbnika jednostki samorządu terytorialnego** - upoważnienia te są wydawane pracownikom urzędu gminy (miasta), starostwa lub urzędu marszałkowskiego.
- **Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub osobę zastępującą Szefa Krajowej Administracji Skarbowej** - upoważnienia te są wydawane pracownikom urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

#### 2. Elementy upoważnienia

Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej musi zawierać następujące elementy:

- Oznaczenie organu, który wystawia upoważnienie.
- Datę i miejsce wystawienia upoważnienia.
- Wskazanie podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli.
- Imię i nazwisko kontrolującego (kontrolujących).
- Numer legitymacji służbowej kontrolującego (kontrolujących).
- Oznaczenie kontrolowanego (podmiotu podlegającego kontroli).
- Określenie zakresu kontroli.
- Datę rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli.
- Podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji.
- Pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego wynikających z przepisów niniejszego działu.
- Wskazanie informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679 (RODO).

#### 3. Wzór upoważnienia

Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, uwzględniając elementy określone w § 2.

#### 4. Skutki braku spełnienia wymagań

Upoważnienie, które nie spełnia wymagań określonych w § 2, nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli. Oznacza to, że kontrola przeprowadzona na podstawie takiego upoważnienia jest nielegalna i może być kwestionowana przez kontrolowanego.

#### 5. Zakres kontroli

Zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony praw kontrolowanego, który musi mieć jasność co do tego, jakie aspekty jego działalności będą podlegały kontroli.

### Podsumowanie

Art. 283 Ordynacji podatkowej precyzyjnie określa zasady dotyczące wydawania upoważnień do przeprowadzenia kontroli podatkowej oraz wymagania, jakie musi spełniać takie upoważnienie. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i legalności działań kontrolnych, a także ochronę praw kontrolowanych podmiotów. W praktyce oznacza to, że każda kontrola podatkowa musi być przeprowadzona na podstawie formalnego, prawidłowo sporządzonego upoważnienia, co minimalizuje ryzyko nadużyć ze strony organów kontrolnych.

Art. 290 Ordynacji podatkowej reguluje procedurę dokumentowania przebiegu kontroli podatkowej przez organy podatkowe. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i rzetelności działań kontrolnych, a także dla ochrony praw podatników. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

1. **Dokumentowanie przebiegu kontroli w protokole**:
   - Protokół kontroli jest podstawowym dokumentem, który odzwierciedla przebieg i wyniki kontroli podatkowej. Jego sporządzenie jest obowiązkowe, co zapewnia formalne i prawne uregulowanie działań kontrolnych.

2. **Utrwalanie stanu faktycznego**:
   - Stan faktyczny może być dodatkowo utrwalony za pomocą aparatury rejestrującej obraz i dźwięk lub na informatycznych nośnikach danych. Takie rozwiązanie zwiększa wiarygodność i obiektywność ustaleń kontrolnych, a także może służyć jako dowód w ewentualnych postępowaniach spornych.

3. **Elementy protokołu kontroli**:
   - Przepis szczegółowo określa, jakie informacje muszą znaleźć się w protokole kontroli. Są to:
     - Wskazanie kontrolowanego (podmiotu poddanego kontroli).
     - Wskazanie osób kontrolujących (osób przeprowadzających kontrolę).
     - Określenie przedmiotu i zakresu kontroli (czego dotyczy kontrola).
     - Określenie miejsca i czasu przeprowadzenia kontroli.
     - Opis dokonanych ustaleń faktycznych.
     - Dokumentacja dotycząca przeprowadzonych dowodów.
     - Ocena prawna sprawy będącej przedmiotem kontroli.
     - Pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz prawie złożenia korekty deklaracji.
     - Pouczenie o obowiązku zawiadomienia organu podatkowego przez kontrolowanego o każdej zmianie swojego adresu dokonanej w ciągu 6 miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej, jeżeli w toku kontroli podatkowej ujawniono nieprawidłowości, oraz skutkach niedopełnienia tego obowiązku.

4. **Załączniki do protokołu kontroli**:
   - Załącznikiem do protokołu kontroli są protokoły czynności, o których mowa w art. 289 § 1. Oznacza to, że wszelkie czynności kontrolne, które zostały przeprowadzone w trakcie kontroli, muszą być odpowiednio udokumentowane i załączone do protokołu.

5. **Badanie ksiąg**:
   - W protokole kontroli mogą być zawarte również ustalenia dotyczące badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193. W takim przypadku nie sporządza się odrębnego protokołu badania ksiąg, co upraszcza procedurę dokumentacyjną.

6. **Sporządzanie i doręczanie protokołu**:
   - Protokół kontroli jest sporządzany w dwóch egzemplarzach. Jeden egzemplarz jest doręczany kontrolowanemu, co zapewnia mu dostęp do pełnej dokumentacji kontroli. Wyłączenie załączonych do protokołu kontroli fotokopii, odpisów i wydruków z akt, ksiąg oraz innych dokumentów udostępnionych przez kontrolowanego, które zostały zwrócone przez kontrolującego, jest logiczne, ponieważ te dokumenty są już w posiadaniu kontrolowanego.

Podsumowując, Art. 290 Ordynacji podatkowej stanowi kompleksową regulację dotyczącą dokumentowania przebiegu kontroli podatkowej. Przepis ten zapewnia transparentność i rzetelność działań kontrolnych oraz chroni prawa podatników, umożliwiając im pełny wgląd w wyniki kontroli i możliwość zgłaszania zastrzeżeń lub wyjaśnień.

Prawo wodne

Sędzia rodzinny, rozpoczynając czynności kontrolne, powinien poinformować osobę kierującą daną placówką. W zależności od jej rodzaju będzie to dyrektor albo kierownik ośrodka, zakładu, schroniska lub izby. Informacja musi obejmować dwa elementy: zakres planowanej kontroli oraz rozpoczęcie przez sędziego czynności kontrolnych. Przepis wskazuje więc zarówno adresata powiadomienia, jak i jego niezbędną treść.

Zakres kontroli

Zakres kontroli w przepisach

o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów1 przepis

o ochronie konkurencji i konsumentów1 przepis

o specjalnych strefach ekonomicznych1 przepis

o systemach sztucznej inteligencji1 przepis

Ordynacja podatkowa4 przepisy

Prawo wodne1 przepis

w sprawie trybu sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń w sprawach nieletnich1 przepis