Zakaz kontaktowania

Zakaz kontaktowania się to środek prawny polegający na nałożeniu na określoną osobę obowiązku powstrzymania się od nawiązywania kontaktu z inną osobą. Ma służyć ochronie osoby zagrożonej przemocą, nękaniem lub innymi działaniami naruszającymi jej bezpieczeństwo, wolność albo prywatność.

Zakaz może obejmować wszelkie próby kontaktu, zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie. Dotyczy to w szczególności rozmów, wiadomości tekstowych, poczty elektronicznej, kontaktu za pośrednictwem internetu lub innych osób. Zakres zakazu wynika z treści konkretnego rozstrzygnięcia. Może on dotyczyć jednej wskazanej osoby, a także obowiązywać łącznie z zakazem zbliżania się, zakazem wstępu do określonych miejsc albo nakazem opuszczenia wspólnego mieszkania.

Zakaz kontaktowania się występuje przede wszystkim:

• w prawie karnym, jako środek karny lub środek związany z ochroną pokrzywdzonego, orzekany między innymi w sprawach dotyczących przemocy i przestępstw przeciwko wolności seksualnej;
• w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących przemocy domowej, jako zabezpieczenie lub element orzeczenia chroniącego osobę doznającą przemocy;
• w działaniach Policji, która w określonych sytuacjach związanych z przemocą domową może wydać zakaz kontaktowania się, podlegający natychmiastowemu wykonaniu i obowiązujący przez czas wskazany w przepisach;
• w przepisach dotyczących opieki nad małoletnim, gdzie orzeczony zakaz kontaktowania się z określonymi osobami może wyłączać możliwość ustanowienia danej osoby opiekunem.

Zakaz nie zawsze wyklucza każdą formę porozumiewania się. Jeżeli sąd określi dopuszczalne sposoby kontaktu, na przykład ze względów dotyczących dziecka albo organizacji koniecznych czynności, dozwolone są wyłącznie formy i sytuacje wskazane w rozstrzygnięciu. Naruszenie zakazu może prowadzić do odpowiedzialności przewidzianej w przepisach, w tym do kary za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów związanych z przemocą domową. Znaczenie praktyczne zakazu polega na formalnym odcięciu sprawcy od osoby chronionej oraz ułatwieniu szybkiej reakcji organów państwa na próby dalszego kontaktu.