Zagrożenie hybrydowe

Zagrożenie hybrydowe to, w rozumieniu ustawy „o zarządzaniu kryzysowym”, połączenie różnych wrogich działań skierowanych przeciwko określonemu podmiotowi lub jego bezpieczeństwu. Istotą tego pojęcia jest jednoczesne albo powiązane wykorzystywanie wielu rodzajów środków, a nie ograniczenie się do jednego sposobu oddziaływania. Mogą to być środki polityczne, gospodarcze, dyplomatyczne, informacyjne, militarne, a także inne formy działania, których ustawa nie wymienia wprost.

Najważniejsze elementy pojęcia to:

• wrogi charakter podejmowanych działań,
• zastosowanie więcej niż jednego rodzaju środka albo połączenie różnych sposobów nacisku,
• możliwość wykorzystania zarówno instrumentów pozamilitarnych, jak i militarnych,
• brak kwalifikacji tych działań jako zbrojnej napaści, o której mowa w art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych.

Definicja podkreśla, że zagrożenie hybrydowe może oddziaływać na wiele obszarów jednocześnie. Presja polityczna może być łączona z działaniami gospodarczymi, dyplomatycznymi lub informacyjnymi, a w określonych sytuacjach także ze środkami militarnymi. Dzięki temu pojęcie obejmuje złożone sytuacje, w których zagrożenie nie przybiera postaci klasycznego, otwartego ataku zbrojnego, lecz nadal może poważnie wpływać na funkcjonowanie państwa, jego instytucji lub społeczeństwa.

W ustawie „o zarządzaniu kryzysowym” pojęcie służy do nazwania szczególnego rodzaju zagrożenia, które wymaga rozpoznania nie tylko w wymiarze militarnym, lecz także politycznym, gospodarczym, dyplomatycznym i informacyjnym. Ma to praktyczne znaczenie dla oceny sytuacji oraz planowania działań związanych z zapobieganiem zagrożeniom, przygotowaniem na ich wystąpienie i reagowaniem na ich skutki. Pozwala również odróżnić działania hybrydowe od zbrojnej napaści, bez wyłączania ich z obszaru zainteresowania systemu zarządzania kryzysowego. Termin wskazuje więc na wieloaspektowy i połączony charakter wrogiego oddziaływania, które może wystąpić bez formalnego rozpoczęcia konfliktu zbrojnego.