Zaawansowany etap realizacji

„Zaawansowany etap realizacji” to ustawowe określenie używane w ustawie „Transport kolejowy”. Odnosi się do takiego momentu przygotowania lub prowadzenia projektu dotyczącego podsystemu, w którym przyjęte założenia są już na tyle istotne dla dalszego przebiegu inwestycji, że ich zmiana może mieć wpływ na jej opłacalność.

Pojęcie obejmuje dwa rodzaje przedsięwzięć: odnowienie, modernizację albo budowę podsystemu, a także dwa możliwe etapy ich prowadzenia: planowanie i realizację. Nie chodzi więc wyłącznie o inwestycję, która jest już fizycznie wykonywana. Termin może dotyczyć również projektu znajdującego się jeszcze na etapie przygotowań, jeżeli osiągnięto punkt, w którym zmiana wymagań technicznych mogłaby zagrozić wcześniej zakładanej rentowności.

Najważniejszą przesłanką jest możliwy wpływ zmiany specyfikacji technicznych na ekonomiczne powodzenie projektu. „Specyfikacja techniczna” obejmuje tu przyjęte wymagania i parametry techniczne podsystemu. Nie każda zmiana oznacza jednak, że projekt utraci opłacalność. Wystarczy, że w konkretnym, zaawansowanym stadium może ona zagrozić planowanej rentowności, czyli przewidywanej zdolności przedsięwzięcia do przyniesienia zakładanych korzyści ekonomicznych. Ocena dotyczy zatem ryzyka dla planu finansowego projektu, a nie wyłącznie jego aktualnego stanu.

W ustawie pojęcie to służy do odróżnienia projektów, w których modyfikacja wymagań technicznych jest jeszcze stosunkowo łatwa do uwzględnienia, od tych, w których mogłaby wymagać istotnych zmian przyjętych rozwiązań i założeń ekonomicznych. Ma to praktyczne znaczenie przy stosowaniu przepisów odnoszących się do projektów kolejowych i zmian ich wymagań. Pozwala uwzględnić, że wraz z postępem planowania lub prac rośnie znaczenie ochrony wcześniej przyjętej koncepcji oraz przewidywanej rentowności inwestycji. Termin nie opisuje więc samego stopnia wykonania robót, lecz zależność między zaawansowaniem projektu, planowaną zmianą specyfikacji technicznych i możliwym zagrożeniem dla jego opłacalności.