Art. 51^3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje kwestie związane z dorobkiem małżonków w kontekście umowy majątkowej małżeńskiej. Przepis ten ma na celu określenie zasad obliczania dorobku każdego z małżonków, co jest istotne w przypadku ustania rozdzielności majątkowej.

#### 1. Definicja dorobku

Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej. Oznacza to, że dorobek obejmuje jedynie te składniki majątku, które zostały nabyte lub których wartość wzrosła po zawarciu umowy majątkowej. Jest to kluczowe, ponieważ wyklucza z dorobku majątek nabyty przed zawarciem umowy oraz określone kategorie majątku osobistego.

#### 2. Wyłączenia z dorobku

Przepis wyraźnie wskazuje, że przy obliczaniu dorobków pomija się przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem umowy majątkowej oraz przedmioty wymienione w art. 33 pkt 2, 5-7, 9 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Są to m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, prawa autorskie i pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy, a także przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków.

#### 3. Doliczenia do dorobku

Do dorobku dolicza się wartość:
- Darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób. Oznacza to, że darowizny na rzecz dzieci małżonków oraz drobne darowizny, które są powszechnie akceptowane, nie są uwzględniane w dorobku.
- Usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka. Przykładem mogą być prace remontowe wykonane przez jednego z małżonków w nieruchomości należącej do drugiego małżonka.
- Nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka. Chodzi tutaj o sytuacje, w których jeden z małżonków inwestuje swoje środki w majątek drugiego małżonka, np. finansuje remont nieruchomości należącej do drugiego małżonka.

#### 4. Moment obliczania dorobku

Dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia. Oznacza to, że wartość majątku jest ustalana na moment zakończenia rozdzielności majątkowej, ale ceny, według których dokonuje się wyceny, są aktualne na moment rozliczenia. Jest to istotne, ponieważ może dojść do zmiany wartości majątku między tymi dwoma momentami.

#### 5. Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, szczególnie w kontekście rozwodów i podziału majątku. Określa on jasne zasady, które mają na celu zapewnienie sprawiedliwego podziału dorobku małżonków, uwzględniając wkład każdego z nich w majątek wspólny oraz indywidualny.

### Podsumowanie

Art. 51^3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego precyzyjnie reguluje zasady obliczania dorobku małżonków w kontekście umowy majątkowej małżeńskiej. Przepis ten wyłącza z dorobku określone kategorie majątku osobistego oraz uwzględnia wartość darowizn, usług i nakładów dokonanych przez małżonków. Obliczanie dorobku według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia ma na celu zapewnienie sprawiedliwego podziału majątku między małżonkami.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie związane z odszkodowaniami oraz innymi roszczeniami właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, które wynikają z uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

#### Ust. 1
Pierwszy ustęp artykułu stanowi, że jeżeli uchwalenie lub zmiana planu miejscowego powoduje, że korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem staje się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać od gminy odszkodowania za rzeczywistą szkodę lub wykupienia nieruchomości. Przepis ten ma na celu ochronę praw właścicieli i użytkowników wieczystych przed negatywnymi skutkami decyzji planistycznych.

#### Wyłączenia (ust. 1a)
Ustęp 1a wprowadza wyjątki od powyższej zasady. Przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli zmiany w planie wynikają z:
1. Uwarunkowań hydrologicznych, geologicznych, geomorfologicznych lub przyrodniczych, takich jak występowanie powodzi.
2. Decyzji dotyczących lokalizacji lub realizacji inwestycji celu publicznego, wydanych przez inne organy niż gmina.
3. Zakazów lub ograniczeń zabudowy i zagospodarowania terenu wynikających z przepisów ustaw lub aktów prawa miejscowego.

#### Ust. 2
Ustęp 2 przewiduje możliwość realizacji roszczeń poprzez zaoferowanie nieruchomości zamiennej przez gminę. Zawarcie umowy zamiany powoduje wygaśnięcie roszczeń.

#### Ust. 3
W przypadku obniżenia wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia lub zmiany planu miejscowego, właściciel lub użytkownik wieczysty, który zbywa nieruchomość, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. Jest to mechanizm mający na celu rekompensatę strat finansowych poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego.

#### Ust. 4
Jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w wyniku uchwalenia lub zmiany planu miejscowego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa nieruchomość, gmina pobiera jednorazową opłatę ustaloną w planie, która nie może przekroczyć 30% wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy.

#### Wyłączenia (ust. 5)
Ustęp 5 wprowadza wyjątki od pobierania opłaty, o której mowa w ust. 4, w przypadku nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na następcę.

#### Ust. 6
W przypadku zbycia przez następcę nieruchomości przekazanych przez rolnika, przepisy o opłacie, o której mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio.

#### Ust. 7
W razie stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu miejscowego, odszkodowanie lub opłata podlegają zwrotowi odpowiednio na rzecz gminy lub aktualnego właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości.

#### Ust. 8
Jeżeli uchwała rady gminy w sprawie planu miejscowego zostanie uznana za nieważną, gmina może żądać od aktualnego właściciela lub użytkownika wieczystego zwrotu kwoty stanowiącej równowartość wypłaconego odszkodowania.

### Podsumowanie
Art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza mechanizmy ochrony praw właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości w sytuacjach, gdy uchwalenie lub zmiana planu miejscowego wpływa na możliwość korzystania z nieruchomości. Przepisy te mają na celu zrównoważenie interesów publicznych i prywatnych, zapewniając jednocześnie odpowiednie rekompensaty za poniesione straty.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie związane z ustalaniem wysokości odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości oraz opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, które wynikają z uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ustęp 1
Wysokość odszkodowania oraz opłaty ustala się na dzień sprzedaży nieruchomości. Jest to kluczowy moment, który determinuje wartość nieruchomości, uwzględniając zmiany wynikające z nowego planu miejscowego. Wartość nieruchomości określa się, porównując jej wartość przed i po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego, uwzględniając zarówno przeznaczenie terenu, jak i faktyczny sposób użytkowania nieruchomości.

#### Ustęp 2
Roszczenia dotyczące odszkodowania można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy lub jego zmiana stały się obowiązujące. Jest to termin zawity, co oznacza, że po jego upływie roszczenia wygasają. Przepis ten stosuje się również do opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

#### Ustęp 3
Notariusz ma obowiązek przesłać wypis z aktu notarialnego do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy zbycia nieruchomości. Jest to istotne dla organów gminy, aby mogły one bezzwłocznie ustalić opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

#### Ustęp 4
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta ustala opłatę w drodze decyzji administracyjnej, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego. Decyzja ta jest kluczowa dla właściciela nieruchomości, który musi uiścić opłatę.

#### Ustęp 5
Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może przed jej zbyciem żądać ustalenia wysokości opłaty w drodze decyzji administracyjnej. Jest to korzystne dla właściciela, gdyż pozwala na wcześniejsze poznanie wysokości opłaty, co może mieć wpływ na decyzje dotyczące zbycia nieruchomości.

#### Ustęp 6
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma obowiązek przedstawiać na sesji rady gminy informacje o zgłoszonych żądaniach i wydanych decyzjach co najmniej raz w roku. Zapewnia to transparentność działań organów gminy w zakresie planowania przestrzennego.

#### Ustęp 7
Wykonanie obowiązku wynikającego z roszczeń następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, chyba że strony postanowią inaczej. W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub wykupie nieruchomości, właścicielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie. Jest to mechanizm zabezpieczający interesy właścicieli nieruchomości.

#### Ustęp 8
Spory dotyczące roszczeń rozstrzygają sądy powszechne. Jest to standardowa procedura, która zapewnia właścicielom nieruchomości możliwość dochodzenia swoich praw na drodze sądowej.

#### Ustęp 9
Wartość nieruchomości określa się na podstawie faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości oraz dostępu do infrastruktury technicznej w dniu wejścia w życie planu miejscowego. W przypadku zmiany planu miejscowego, wartość określa się na podstawie dotychczasowego przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego, który jest zmieniany lub uchylany.

#### Ustęp 10
Do określenia wartości nieruchomości nie uwzględnia się zmiany wartości będącej skutkiem uchwalenia lub zmiany planu ogólnego. Jest to istotne, aby wartość nieruchomości była określana w sposób obiektywny i niezależny od zmian planu ogólnego.

#### Ustęp 11
Do określania wartości nieruchomości stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stanowią inaczej. Zapewnia to spójność i jednolitość przepisów dotyczących określania wartości nieruchomości.

### Podsumowanie
Art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym precyzyjnie reguluje procedury związane z ustalaniem odszkodowań i opłat wynikających z uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Przepisy te mają na celu ochronę interesów właścicieli nieruchomości oraz zapewnienie transparentności działań organów gminy. Ważne jest, aby właściciele nieruchomości byli świadomi swoich praw i obowiązków wynikających z tych przepisów, a także terminów, w których mogą zgłaszać swoje roszczenia.

Art. 87 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie związane z zachowaniem mocy obowiązującej przez plany zagospodarowania przestrzennego oraz studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które zostały uchwalone przed określonymi datami. Przepis ten ma na celu zapewnienie ciągłości planistycznej oraz określenie zasad dotyczących wartości nieruchomości w kontekście zmian planów miejscowych.

#### 1. Zachowanie mocy planów i studiów

Ustęp pierwszy artykułu stanowi, że:
- Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r. zachowują moc.
- Plany zagospodarowania przestrzennego województw uchwalone po dniu 1 stycznia 1999 r. zachowują moc.

Oznacza to, że dokumenty planistyczne uchwalone po tych datach są nadal obowiązujące i nie wymagają ponownego uchwalania.

#### 2. Plany miejscowe uchwalone przed 1 stycznia 1995 r.

Ustęp drugi artykułu odnosi się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r.:
- Te plany zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r.

W praktyce oznacza to, że plany te miały określony czas na obowiązywanie, po którym musiały zostać zastąpione nowymi planami miejscowymi.

#### 3. Wzrost i obniżenie wartości nieruchomości

Ustęp trzeci i czwarty artykułu dotyczą kwestii wzrostu i obniżenia wartości nieruchomości w kontekście zmian planów miejscowych:
- Jeżeli uchwalenie nowego planu miejscowego nastąpiło po dniu 31 grudnia 2003 r. w związku z utratą mocy przez plan uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995 r., przepisy art. 37 ust. 1 zdanie drugie ustawy nie stosują się, jeżeli wartość nieruchomości określona przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu w starym planie jest większa niż wartość nieruchomości określona przy uwzględnieniu faktycznego sposobu jej użytkowania po utracie mocy tego planu.

W takim przypadku:
- Wzrost wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 4, stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu nowego planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu w starym planie.
- Obniżenie wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 3, stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu w starym planie a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu w nowym planie miejscowym.

#### 4. Obowiązek sporządzenia planów i studiów

Ostatni ustęp artykułu nakłada obowiązek na sejmiki województw i gminy, które do dnia wejścia w życie ustawy nie uchwaliły odpowiednich planów zagospodarowania przestrzennego lub studiów:
- Sejmiki województw oraz gminy mają obowiązek sporządzenia i uchwalenia odpowiednich planów zagospodarowania przestrzennego województwa bądź studiów w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy, zgodnie z jej wymaganiami.

#### Podsumowanie

Art. 87 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest kluczowym przepisem zapewniającym ciągłość planistyczną oraz określającym zasady dotyczące wartości nieruchomości w kontekście zmian planów miejscowych. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie interesów właścicieli nieruchomości oraz zapewnienie, że zmiany w planach miejscowych nie będą prowadzić do nieuzasadnionych strat lub zysków dla właścicieli nieruchomości.

Wzrost wartości

Wzrost wartości w przepisach

Kodeks rodzinny i opiekuńczy1 przepis

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym3 przepisy