Wzorzec umowy

Wzorzec umowy to przygotowany z góry, jednolity zestaw postanowień przeznaczony do wielokrotnego stosowania przy zawieraniu umów określonego rodzaju. Nie jest umową samą w sobie, lecz określa jej proponowaną treść, prawa i obowiązki stron oraz sposób wykonywania świadczeń. Do wzorców należą między innymi ogólne warunki umów, regulaminy, formularze i wzory umów.

Znaczenie cywilnoprawne. Wzorzec może wiązać drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy albo mogła z łatwością zapoznać się z jego treścią. W obrocie z konsumentami wymagania dotyczące udostępnienia wzorca są szczególnie istotne. Postanowienia nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Niedozwolone postanowienia wzorców umów z konsumentami podlegają kontroli, a niejednoznaczne postanowienia co do zasady interpretuje się na korzyść konsumenta.

Występowanie w prawie spółek. Wzorzec umowy może mieć także znaczenie techniczne i rejestrowe. W Kodeksie spółek handlowych przewidziano zawieranie niektórych umów spółek przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Dotyczy to między innymi prostej spółki akcyjnej. Założenie spółki odbywa się wtedy przez wypełnienie formularza, wybór określonych wariantów postanowień oraz elektroniczne podpisanie dokumentu. System może również służyć do dokonywania wybranych czynności dotyczących spółki, takich jak zbycie udziałów albo podjęcie uchwały o ustanowieniu pełnomocnika lub prokury, z zachowaniem wymagań dotyczących podpisu.

Wzorce elektroniczne mają ułatwiać zakładanie spółek i dokonywanie czynności rejestrowych, a jednocześnie zapewniać jednolity sposób wprowadzania danych i bezpieczeństwo obrotu. Wzorzec może przewidywać warianty postanowień, a przykładowa liczba osób wskazana w formularzu nie musi ograniczać rzeczywistej liczby wspólników, akcjonariuszy lub członków organu.