Wzorzec miary

Wzorzec miary to, w rozumieniu ustawy „Prawo o miarach”, urządzenie służące do odtwarzania albo udostępniania określonej wartości wielkości fizycznej. Jego podstawową cechą jest to, że wartość ta jest znana i pozostaje niezmienna w czasie używania urządzenia. Wzorzec nie ma więc przede wszystkim dostarczać dowolnego wyniku pomiaru, lecz zapewniać stabilny punkt odniesienia dla danej wielkości, na przykład długości, masy, czasu lub temperatury.

W definicji można wyróżnić kilka elementów:

• jest to urządzenie, a więc konkretny techniczny środek służący do realizacji określonej funkcji,
• odnosi się do jednej albo wielu wartości tej samej wielkości fizycznej,
• pozwala te wartości odtworzyć lub dostarczyć w sposób ustalony,
• zapewnia ich niezmienność podczas stosowania.

Sformułowanie „odtwarzanie” wskazuje na możliwość uzyskania przez urządzenie określonej wartości, natomiast „dostarczanie” obejmuje przekazanie tej wartości do wykorzystania w innym działaniu, na przykład przy porównaniu z wynikiem uzyskanym przez inne urządzenie. Istotna jest powtarzalność działania wzorca. Jeżeli podczas jego używania wartość odniesienia zmieniałaby się w sposób nieprzewidywalny, urządzenie nie spełniałoby swojej podstawowej roli.

W ustawie pojęcie to służy określeniu szczególnej kategorii urządzeń wykorzystywanych w dziedzinie miar. Wzorzec miary stanowi podstawę odniesienia dla pomiarów, dlatego może być używany do porównywania wartości, sprawdzania działania urządzeń pomiarowych oraz zapewniania spójności pomiarów. Jego znaczenie praktyczne polega na tym, że różne pomiary można odnosić do tej samej, stabilnej wartości. Dzięki temu wynik pomiaru nie zależy wyłącznie od konkretnego urządzenia lub osoby dokonującej pomiaru, lecz może być oceniany względem wspólnego punktu odniesienia. Wzorzec miary nie musi odnosić się tylko do jednej wartości, ponieważ definicja obejmuje także urządzenia przeznaczone do odtwarzania lub dostarczania wielu znanych wartości danej wielkości fizycznej.