Wzorcowanie

Wzorcowanie to zespół czynności metrologicznych, których celem jest ustalenie, jak wskazania przyrządu pomiarowego odpowiadają rzeczywistym wartościom mierzonej wielkości. Chodzi więc o porównanie informacji podawanej przez przyrząd z odpowiednią wartością fizyczną, odniesioną do wzorca jednostki miary. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Prawo o miarach”.

Istotą wzorcowania są trzy elementy:

• przyrząd pomiarowy, którego wskazania są analizowane,
• mierzona wielkość i odpowiadająca jej wartość fizyczna,
• wzorzec jednostki miary, który stanowi punkt odniesienia dla przeprowadzanych czynności.

Wzorcowanie nie polega wyłącznie na sprawdzeniu, czy przyrząd działa. Pozwala ustalić relację między jego wskazaniem a wartością odniesienia. Dzięki temu można ocenić, co w praktyce oznacza wynik pokazany przez dane urządzenie i czy pomiary wykonywane za jego pomocą mogą być właściwie interpretowane. Ma to znaczenie dla zapewnienia porównywalności pomiarów oraz dla wiarygodnego posługiwania się przyrządami pomiarowymi w obrocie gospodarczym, administracji i działalności technicznej.

W ustawie pojęcie to służy do określenia rodzaju czynności wykonywanych w ramach metrologii. Wzorcowanie odgrywa także praktyczną rolę przy czynnościach dotyczących zbiorników pomiarowych. Przepisy o opłatach urzędowych uwzględniają wzorcowanie zbiorników statków, natomiast przepisy dotyczące wymagań dla zbiorników pomiarowych przewidują wykorzystanie wyników wzorcowania przy ich legalizacji pierwotnej. Oznacza to, że wyniki takich czynności mogą być elementem dokumentacji i oceny przyrządu w ramach prawnej kontroli metrologicznej. W każdym przypadku wzorcowanie dostarcza ustalonego odniesienia, które pomaga określić znaczenie wskazań przyrządu i ocenić je w świetle wymagań metrologicznych.