Wysokość grzywny

„Wysokość grzywny” oznacza kwotę pieniężną, do której zapłaty zobowiązana jest osoba ukarana grzywną. Nie jest to jedna, stała wartość, ponieważ zależy od rodzaju odpowiedzialności, podstawy prawnej, charakteru naruszenia oraz okoliczności dotyczących sprawcy lub uczestnika postępowania.

W prawie karnym grzywna jest zwykle określana w systemie stawek dziennych. Sąd ustala liczbę stawek, uwzględniając między innymi wagę czynu, oraz wysokość jednej stawki, biorąc pod uwagę dochody, warunki osobiste, rodzinne i majątkowe oraz możliwości zarobkowe sprawcy. Łączna grzywna jest wynikiem pomnożenia liczby stawek przez wysokość jednej stawki. W określonych przypadkach liczba stawek może sięgać 3000.

W sprawach o wykroczenia grzywna jest co do zasady wyrażana bezpośrednio w złotych. Jej wysokość mieści się w ustawowych granicach, zasadniczo od 20 do 5000 złotych, a w określonych przypadkach może wynosić do 30 000 złotych. Przy wymierzaniu kary bierze się pod uwagę między innymi dochody, sytuację osobistą, rodzinną i majątkową oraz możliwości zarobkowe sprawcy. Odrębne zasady dotyczą grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego, których wysokość zależy od rodzaju wykroczenia i uprawnień organu nakładającego mandat.

Grzywna może mieć także charakter procesowy lub porządkowy. W Kodeksie postępowania cywilnego występuje między innymi jako sankcja za niewykonanie obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia albo za inne naruszenia obowiązków procesowych. Takie grzywny mogą być określane odmiennie niż grzywna będąca karą za przestępstwo lub wykroczenie, a w niektórych sytuacjach mogą być ponawiane.

Wysokość grzywny ma znaczenie dla sposobu jej wykonania. Nieuiszczenie należności może prowadzić do zastosowania przewidzianej prawem kary zastępczej, natomiast zapłata całości lub pozostałej części grzywny może uwolnić od takiej kary albo zmniejszyć jej zakres. Przy wykonywaniu orzeczeń zagranicznych kwota może być przeliczana według kursu Narodowego Banku Polskiego.