Wyrządzenie szkody

Wyrządzenie szkody oznacza spowodowanie uszczerbku w prawnie chronionych dobrach lub interesach innej osoby albo podmiotu. Szkoda może mieć charakter majątkowy, gdy polega na zmniejszeniu aktywów, zwiększeniu zobowiązań lub utracie spodziewanej korzyści, a także niemajątkowy, gdy dotyczy naruszenia dóbr osobistych i wiąże się z krzywdą.

W prawie cywilnym wyrządzenie szkody jest podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej, jeżeli spełnione są wymagane przesłanki. Zwykle bada się wystąpienie szkody, bezprawność działania lub zaniechania, związek przyczynowy między zachowaniem a uszczerbkiem oraz winę sprawcy, chyba że przepisy przewidują odpowiedzialność na innej zasadzie. Wina może polegać na umyślności albo niedbalstwie. Odpowiedzialność może dotyczyć nie tylko osoby, która bezpośrednio spowodowała szkodę, lecz także osoby nakłaniającej do jej wyrządzenia, pomagającej w tym lub świadomie korzystającej ze szkody wyrządzonej innej osobie.

Naprawienie szkody powinno co do zasady przywrócić stan, który istniałby, gdyby do zdarzenia nie doszło. Może nastąpić przez usunięcie skutków zdarzenia albo przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Zakres obowiązku naprawienia szkody może zależeć między innymi od rozmiaru uszczerbku, stopnia winy, przyczynienia się poszkodowanego oraz szczególnych regulacji ustawowych. Roszczenia związane ze szkodą mogą podlegać przedawnieniu, przy czym terminy zależą od rodzaju zdarzenia i jego okoliczności.

Pojęcie występuje także poza ogólną odpowiedzialnością deliktową. W Kodeksie spółek handlowych może odnosić się do uszczerbku powstałego w związku z rozliczeniami między wspólnikiem a spółką. W przepisach dotyczących obrony Ojczyzny wyrządzenie szkody przez żołnierza wiąże się z majątkową odpowiedzialnością ustalaną między innymi według stopnia winy. Przy szkodzie wyrządzonej umyślnie obowiązek jej naprawienia może obejmować pełny uszczerbek.