Przepis określa sposób ustalania wysokości jednorazowego odszkodowania za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu będący następstwem wypadku przy pracy albo choroby zawodowej. Podstawowa wysokość świadczenia wynosi **20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku**. Zasada ta obowiązuje z zastrzeżeniem art. 55 ust. 1.

Ustawa przewiduje także zwiększenie odszkodowania, gdy stan zdrowia ulegnie pogorszeniu. Jeżeli uszczerbek zwiększy się co najmniej o 10 punktów procentowych, świadczenie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku przewyższający poziom, według którego pierwotnie ustalono odszkodowanie. To zwiększenie również podlega zastrzeżeniu wskazanemu w art. 55 ust. 2.

Odrębne zwiększenie, w wysokości **3,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia**, przysługuje w razie orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, jeżeli są one skutkiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Tę samą zasadę stosuje się odpowiednio do rencisty, gdy wskazane niezdolności powstały wskutek pogorszenia stanu zdrowia po takim zdarzeniu.

Dla wszystkich świadczeń opisanych w ust. 1-4 przyjmuje się przeciętne wynagrodzenie obowiązujące w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 15. Końcową kwotę odszkodowania zaokrągla się do pełnych złotych. Przepis wskazuje więc zarówno stawki i przesłanki zwiększenia świadczenia, jak i moment ustalenia podstawy obliczeń oraz sposób zaokrąglenia wyniku.

o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2002/1673/text/U/D20021673Lj.pdf

Przepis określa zasady ustalania jednorazowego odszkodowania po śmierci ubezpieczonego lub rencisty, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od tego, kto jest uprawniony oraz ilu członków rodziny może je otrzymać.

Jeżeli uprawniona jest tylko jedna osoba, małżonek albo dziecko otrzymuje odszkodowanie w wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, a inny członek rodziny, 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia. Przy większej liczbie uprawnionych podstawowa kwota jest zwiększana. Gdy uprawnieni są małżonek i dzieci, zwiększenie wynosi 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na każde dziecko. Gdy uprawnione są wyłącznie dzieci, takie zwiększenie przysługuje na drugie i każde następne dziecko.

Jeżeli obok małżonka lub dzieci uprawnieni są także inni członkowie rodziny, każdemu z nich przysługuje odrębna kwota w wysokości 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia. Natomiast gdy uprawnieni są wyłącznie inni członkowie rodziny, świadczenie ustala się według niższej podstawy przewidzianej dla jednego takiego uprawnionego, a następnie zwiększa o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugą i każdą kolejną osobę.

**Znaczenie praktyczne** przepisu polega na powiązaniu wysokości świadczenia ze strukturą rodziny. Kwotę ustaloną według zasad dotyczących kilku uprawnionych dzieli się między nich w równych częściach. Przy ustalaniu wysokości stosuje się odpowiednio art. 12 ust. 5. Odszkodowanie z tytułu śmierci pomniejsza się o wcześniej wypłacone temu ubezpieczonemu lub renciście odszkodowanie za stały albo długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Końcową kwotę zaokrągla się do pełnych złotych, a wysokość kwot wskazanych w ust. 1-4 ogłasza minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

Przepis porządkuje podstawowe pojęcia używane w ustawie i wskazuje, jak należy je rozumieć na jej potrzeby. Ma to znaczenie dla ustalenia zakresu ubezpieczenia wypadkowego, podmiotów objętych tym ubezpieczeniem, sposobu określania składek oraz zasad posługiwania się dokumentami i danymi z właściwych rejestrów.

Zdefiniowano między innymi **ubezpieczonego**, czyli osobę fizyczną podlegającą ubezpieczeniu wypadkowemu, a także osobę objętą wcześniej ubezpieczeniem społecznym lub zaopatrzeniem emerytalnym, z wyłączeniem osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. „Ubezpieczenie wypadkowe” oznacza ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. „Okres ubezpieczenia wypadkowego” obejmuje zarówno okres podlegania temu ubezpieczeniu, jak i wskazane w przepisie wcześniejsze okresy ubezpieczenia lub zaopatrzenia.

Przepis wyjaśnia także role „płatnika składek”, „lekarza orzecznika”, „komisji lekarskiej” i „Zakładu”, a także określa pojęcia „funduszu wypadkowego” i „roku składkowego”. Wprowadza definicje używane przy ustalaniu danych dotyczących działalności, w tym „rodzaju działalności według PKD”, „rejestru REGON” oraz „przeciętnego wynagrodzenia”. „Projekt” oznacza określone działania inwestycyjne lub inwestycyjno-doradcze służące utrzymaniu zdolności do pracy przez cały okres aktywności zawodowej.

Znaczenie praktyczne mają również definicje „urazu”, jako uszkodzenia tkanek lub narządów wskutek działania czynnika zewnętrznego, oraz odesłania do ustaw dotyczących świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego i emerytur oraz rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki temu przepis tworzy słownik pojęć wykorzystywanych w dalszych regulacjach ustawy.

Przepis określa wysokość jednorazowego odszkodowania przysługującego za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Wysokość świadczenia została powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem, a nie wskazana jako jedna niezmienna kwota. Ustęp 1 przewiduje cztery kolejne poziomy tej wysokości, zależne od okresu, w którym świadczenie ma przysługiwać:

- 16% przeciętnego wynagrodzenia,
- 17% przeciętnego wynagrodzenia,
- 18% przeciętnego wynagrodzenia,
- 19% przeciętnego wynagrodzenia.

Każda z tych wartości obowiązuje w odrębnym, wskazanym w przepisie okresie. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości odszkodowania znaczenie mają zarówno rozmiar uszczerbku wyrażony w procentach, jak i okres właściwy dla danego świadczenia. Przepis nie różnicuje w tym miejscu stawki ze względu na to, czy uszczerbek jest stały, czy długotrwały, lecz obejmuje oba rodzaje uszczerbku.

Ustęp 2 rozszerza zastosowanie tej regulacji na zwiększenie jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 2. Sformułowanie „stosuje się odpowiednio” oznacza, że przy takim zwiększeniu uwzględnia się te same poziomy procentowe oraz okresy ich obowiązywania, w zakresie wynikającym z charakteru zwiększenia. Praktyczne znaczenie przepisu polega na tym, że wskazuje on sposób powiązania wysokości odszkodowania z przeciętnym wynagrodzeniem i określa stawki właściwe dla kolejnych okresów.

Wynagrodzenia przeciętne

Wynagrodzenia przeciętne w przepisach

o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.4 przepisy