Przepis dotyczy roszczeń, których podstawy nie obejmuje Konwencja ateńska ani rozporządzenie nr 392/2009. Takie roszczenia przedawniają się po dwóch latach. Termin ten liczy się od dnia wymagalności, a nie od dowolnego momentu związanego z roszczeniem. Oznacza to, że dla ustalenia początku biegu terminu trzeba określić dzień, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Kodeks morski

Przepis określa, jak długo można dochodzić roszczeń wynikających z umowy agencyjnej. Termin przedawnienia wynosi dwa lata. Nie liczy się go od dnia zawarcia umowy ani od samego powstania roszczenia, lecz od chwili, gdy roszczenie stało się wymagalne, czyli gdy można żądać jego spełnienia. Po upływie tego okresu roszczenie jest przedawnione.

Przepis wyznacza dwuletni termin przedawnienia roszczeń powstających w relacji między maklerem a osobą, która zleciła mu działanie. Termin zaczyna biec nie od zawarcia umowy ani od wykonania zlecenia, lecz od dnia, w którym dane roszczenie stało się wymagalne, czyli od chwili, gdy można żądać jego spełnienia. Po upływie dwóch lat roszczenie ulega przedawnieniu. Dla obliczenia terminu trzeba więc ustalić jego wymagalność i dokładny upływ dwóch lat.

Przepis określa, jak długo można dochodzić roszczenia wynikającego z umowy ubezpieczenia morskiego. Pięcioletni okres zaczyna się nie w dniu zawarcia umowy ani automatycznie w dniu powstania szkody, lecz wtedy, gdy roszczenie staje się wymagalne, czyli można już żądać jego spełnienia. Po upływie tego okresu roszczenie się przedawnia. Przepis nie wskazuje w tym miejscu innych zasad liczenia ani wyjątków.

o księgach wieczystych i hipotece

Jeżeli po złożeniu sprawozdania zmieni się wartość ujętego w nim świadczenia pieniężnego, zmiana nie jest przypisywana automatycznie do roku, którego dotyczyło pierwotne sprawozdanie. Należy ją uwzględnić w sprawozdaniu za ten późniejszy rok, w którym świadczenie, już w zmienionej wartości, stanie się wymagalne. Zasada ta obejmuje zmiany następujące w latach po roku objętym wcześniejszym sprawozdaniem.

o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Przepis wprowadza wyjątek od zasad ochrony tajemnicy bankowej. Gdy bank publicznie oferuje sprzedaż wierzytelności, które są już wymagalne, nie musi stosować przepisów Prawa bankowego dotyczących tajemnicy informacji o obrotach i stanach rachunków bankowych, ale tylko w odniesieniu do wierzytelności objętych ofertą. Wyłączenie nie obejmuje innych wierzytelności ani nie oznacza ogólnego zniesienia tajemnicy bankowej.

o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw

Jeżeli członkostwo w kasie ustaje, roszczenie o zwrot udzielonej pożyczki lub kredytu staje się wymagalne właśnie w dniu ustania członkostwa. Oznacza to, że od tego momentu kasa może domagać się zwrotu należności, niezależnie od wcześniej ustalonego terminu spłaty. Przepis dopuszcza jednak wyjątek: zarząd kasy może postanowić inaczej, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

Co do zasady roszczenia dochodzone na podstawie Prawa przewozowego lub przepisów wydanych na jego podstawie przedawniają się po upływie roku. Przepis przewiduje jednak wyjątek dotyczący zwłoki w przewozie, która nie spowodowała ubytku ani uszkodzenia przesyłki. Takie roszczenie przedawnia się po upływie 2 miesięcy od dnia wydania przesyłki. Zasada ta obowiązuje z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ust. 2 oraz w art. 78. Początek biegu terminu zależy od rodzaju roszczenia. Przy utracie przesyłki termin liczy się od dnia, w którym uprawniony mógł uznać ją za utraconą. Przy ubytku, uszkodzeniu albo zwłoce w dostarczeniu jest to dzień wydania przesyłki. Jeżeli szkody nie można było zauważyć z zewnątrz, termin rozpoczyna się od dnia protokolarnego ustalenia szkody. Roszczenia dotyczące zapłaty lub zwrotu należności biegną od dnia zapłaty, a jeśli zapłata nie nastąpiła, od dnia, w którym powinna była nastąpić. W przypadku niedoboru lub nadwyżki przy likwidacji przesyłek termin biegnie od dnia dokonania likwidacji. Dla innych zdarzeń prawnych decydujący jest dzień, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia zawiesza się od dnia wniesienia reklamacji albo wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi oraz zwrócenia załączonych dokumentów. Zawieszenie nie może jednak trwać dłużej niż okres przewidziany na załatwienie reklamacji lub wezwania do zapłaty.

Prawo przewozowe

Jeżeli w dniu ogłoszenia upadłości wierzytelność nie była jeszcze wymagalna i nie zastrzeżono od niej odsetek, na liście wierzytelności nie wpisuje się jej pełnej sumy. Kwotę tę pomniejsza się o odsetki ustawowe za okres od dnia ogłoszenia upadłości do dnia, w którym wierzytelność stanie się wymagalna. Przy obliczeniu stosuje się stopę odsetek nie wyższą niż 6%. Pomniejszenie może obejmować najwyżej okres dwóch lat. Oznacza to, że jeżeli do dnia wymagalności upłynie więcej czasu, odsetki uwzględniane przy pomniejszeniu i tak mogą dotyczyć maksymalnie dwóch lat. Przepis odnosi się do wierzytelności, która w chwili ogłoszenia upadłości nie była jeszcze wymagalna oraz nie miała zastrzeżenia odsetek. Osobno uregulowano odsetki od wierzytelności pieniężnej. Na liście wierzytelności umieszcza się je w kwocie naliczonej do dnia poprzedzającego dzień ogłoszenia upadłości włącznie. Oznacza to, że przy ustalaniu tej kwoty uwzględnia się odsetki naliczone przed dniem ogłoszenia upadłości, natomiast nie obejmuje się nią odsetek naliczonych od tego dnia.

Prawo upadłościowe

W postępowaniu dotyczącym wydania kwoty z depozytu sądowego sąd bada tylko to, czy wnioskodawca ma uprawnienie do żądania wypłaty. Nie bada innych kwestii wykraczających poza legitymację czynną, czyli uprawnienie konkretnej osoby do wystąpienia z takim wnioskiem. Kwota może zostać wydana osobie, na którą przeszło uprawnienie wierzyciela do jej wypłaty. Samo twierdzenie o przejściu tego uprawnienia nie wystarcza. Musi ono zostać wykazane dokumentem urzędowym albo dokumentem prywatnym, na którym podpis został urzędowo poświadczony. Termin na odbiór depozytu wynosi trzy lata od dnia, w którym uprawomocniło się postanowienie o zakończeniu albo umorzeniu postępowania upadłościowego. Termin ten nie może być jednak krótszy niż trzy lata od dnia ziszczenia się warunku wskazanego w przepisie albo od dnia wymagalności. Oznacza to, że przy ustalaniu końcowego terminu trzeba uwzględnić również te zdarzenia. Jeżeli depozyt nie zostanie podjęty w terminie, prawa do niego przechodzą na Skarb Państwa. Do likwidacji takiego nieodebranego depozytu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące likwidacji depozytu sądowego.

Potrącenie wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela jest możliwe wtedy, gdy obie wierzytelności istniały w dniu ogłoszenia upadłości. Nie ma przy tym znaczenia, że termin wymagalności jednej z nich jeszcze nie nastąpił. Oznacza to, że przepis pozwala uwzględnić także wierzytelność, której można było jeszcze nie żądać do zapłaty w dniu ogłoszenia upadłości, jeżeli sama wierzytelność już wtedy istniała. Przy potrąceniu uwzględnia się całą sumę wierzytelności upadłego. Wierzytelność wierzyciela bierze się natomiast pod uwagę tylko w wysokości należności głównej oraz odsetek naliczonych do dnia ogłoszenia upadłości. Późniejsze odsetki od tej wierzytelności nie zwiększają więc kwoty przedstawianej do potrącenia na podstawie tego przepisu. Szczególna zasada dotyczy nieoprocentowanego długu upadłego, którego termin płatności jeszcze nie nastąpił w dniu ogłoszenia upadłości. W takim przypadku kwotę należności zmniejsza się o odsetki ustawowe za okres od dnia ogłoszenia upadłości do dnia płatności. Odsetki te nie mogą być wyższe niż sześć procent i mogą obejmować najwyżej dwa lata. Do potrącenia przyjmuje się zatem pomniejszoną kwotę należności, z uwzględnieniem tych dwóch ograniczeń.

Wymagalność

Wymagalność w przepisach

Kodeks morski4 przepisy

o księgach wieczystych i hipotece1 przepis

o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych1 przepis

o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw1 przepis

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych1 przepis

Prawo przewozowe1 przepis

Prawo upadłościowe3 przepisy