Wyłudzenie skarbowe

Wyłudzenie skarbowe to ustawowe określenie działań ukierunkowanych na bezprawne zmniejszenie obciążeń podatkowych albo uzyskanie nienależnej korzyści ze środków publicznych. Chodzi w szczególności o sytuacje, w których podatnik lub inny podmiot posługuje się nieprawdziwymi informacjami, ukrywa istotne dane, uczestniczy w pozornych transakcjach albo wykorzystuje rachunki i rozliczenia gospodarcze do uniknięcia podatku lub uzyskania jego zwrotu w nienależnej wysokości.

Termin występuje przede wszystkim w przepisach Ordynacji podatkowej dotyczących systemu STIR i przeciwdziałania wykorzystywaniu banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do oszustw podatkowych. Nie oznacza każdego opóźnienia w zapłacie podatku ani każdej pomyłki w rozliczeniu. Odnosi się do działań o charakterze oszukańczym, których celem lub skutkiem jest uszczuplenie należności publicznoprawnej albo bezpodstawne uzyskanie środków.

Najważniejsze cechy wyłudzenia skarbowego:

• może dotyczyć zarówno podatku, jak i nienależnego zwrotu lub innej korzyści związanej z rozliczeniami publicznoprawnymi,
• często wiąże się z fikcyjnymi lub pozornymi transakcjami, nierzetelnymi dokumentami albo ukrywaniem rzeczywistego przebiegu operacji,
• może być dokonywane z wykorzystaniem rachunków bankowych, rachunków podmiotów kwalifikowanych i powiązanych ze sobą podmiotów,
• podlega ocenie w ramach analizy ryzyka, a nie wyłącznie na podstawie pojedynczej transakcji.

W praktyce informacje o transakcjach i rachunkach są analizowane z uwzględnieniem między innymi kryteriów ekonomicznych, geograficznych, przedmiotowych, behawioralnych oraz powiązań między podmiotami. Służy temu wskaźnik ryzyka ustalany przez izbę rozliczeniową. Dane i zestawienia mogą być przekazywane uprawnionym organom na ich żądanie, w związku z wykonywaniem ustawowych zadań. Samo zakwalifikowanie zachowania jako podwyższonego ryzyka nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności sprawcy, lecz może prowadzić do dalszych czynności przewidzianych w przepisach.