Wyłączenie gruntów z produkcji

Wyłączenie gruntów z produkcji to pojęcie z ustawy „Ochrona gruntów rolnych i leśnych”, określające rozpoczęcie użytkowania gruntu w sposób inny niż rolniczy albo leśny. Chodzi więc o zmianę funkcji gruntu, w wyniku której przestaje on być wykorzystywany do prowadzenia produkcji rolnej lub gospodarki leśnej, a zaczyna służyć innemu celowi. Istotne jest faktyczne rozpoczęcie takiego użytkowania, a nie samo planowanie zmiany sposobu wykorzystania gruntu.

Dla zastosowania tego pojęcia znaczenie mają przede wszystkim dwa elementy:

• grunt był przeznaczony do użytkowania rolniczego albo leśnego,
• rozpoczęto jego użytkowanie w innym celu niż rolniczy lub leśny.

Definicja przewiduje również szczególne wyłączenie. Nie uznaje się za wyłączenie z produkcji czasowej przerwy w rolniczym użytkowaniu określonych obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, jeżeli przerwa wynika ze zmiany kierunku produkcji rolniczej i nie trwa dłużej niż 5 lat. Oznacza to, że samo czasowe zaprzestanie użytkowania nie zawsze prowadzi do uznania, że grunt został wyłączony z produkcji. Znaczenie ma przyczyna przerwy, jej związek ze zmianą profilu produkcji oraz czas jej trwania.

Pojęcie służy odróżnieniu zwykłej przerwy lub zmiany organizacji produkcji rolniczej od trwałego albo faktycznie rozpoczętego przeznaczenia gruntu do innego użytkowania. W praktyce pozwala ustalić, czy doszło do sytuacji objętej przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ma zatem znaczenie przy ocenie statusu gruntu oraz skutków zmiany sposobu jego wykorzystywania. Rozstrzygające jest to, czy rozpoczęto użytkowanie inne niż rolnicze lub leśne, a w przypadku czasowej przerwy, czy mieści się ona w przewidzianym wyjątku.