Art. 98 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (KPW) reguluje postępowanie mandatowe, które jest jednym z uproszczonych trybów nakładania grzywien za wykroczenia. Przepis ten szczegółowo określa różne rodzaje mandatów karnych oraz warunki ich stosowania.

### Rodzaje mandatów karnych

1. **Mandat karny gotówkowy (§ 1 pkt 1)**:
   - Może być nałożony jedynie wobec osoby czasowo przebywającej na terytorium RP lub niemającej stałego miejsca zamieszkania albo pobytu.
   - Staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi, który ją nałożył.

2. **Mandat karny kredytowany (§ 1 pkt 2)**:
   - Może być nałożony wobec osoby mającej stałe miejsce zamieszkania lub pobytu na terytorium RP albo w innym państwie członkowskim UE.
   - Staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.
   - Mandat powinien zawierać pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni oraz o skutkach jej nieuiszczenia.

3. **Mandat karny zaoczny (§ 1 pkt 3)**:
   - Może być nałożony w razie stwierdzenia wykroczenia, którego sprawcy nie zastano na miejscu jego popełnienia, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do osoby sprawcy.
   - Mandat ten pozostawia się w miejscu, aby sprawca mógł go niezwłocznie odebrać, albo doręcza się sprawcy.
   - Staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny we wskazanym terminie.

### Formy płatności

- Grzywna nałożona mandatem karnym gotówkowym i kredytowanym może być uiszczona w formie bezgotówkowej, za pomocą karty płatniczej lub innego instrumentu płatniczego, pod warunkiem, że funkcjonariusz dysponuje odpowiednim urządzeniem do autoryzacji rozliczeń (§ 3a).
- Koszty związane z autoryzacją transakcji i przekazem środków na właściwy rachunek bankowy ponosi ukarany (§ 3b).

### Procedura i terminy

- Mandat karny zaoczny powinien wskazywać organ, na rzecz którego w terminie 14 dni ukarany może uiścić grzywnę, oraz informować o skutkach jej nieuiszczenia w tym terminie (§ 4 pkt 1 i 2).
- Termin do uiszczenia grzywny liczy się od dnia wystawienia mandatu (w przypadku pozostawienia mandatu) lub doręczenia mandatu (w przypadku doręczenia sprawcy).

### Komentarz

Art. 98 KPW wprowadza jasne i precyzyjne zasady dotyczące nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym, co ma na celu uproszczenie i przyspieszenie procedur związanych z wykroczeniami. Przepis ten różnicuje rodzaje mandatów w zależności od sytuacji osobistej ukaranego, co pozwala na elastyczne stosowanie prawa. Wprowadzenie możliwości uiszczenia grzywny w formie bezgotówkowej jest odpowiedzią na współczesne potrzeby i ułatwia realizację obowiązków finansowych. Jednakże, obciążenie ukaranego kosztami autoryzacji transakcji może być postrzegane jako dodatkowe obciążenie finansowe, co może budzić pewne kontrowersje.

Warto również zwrócić uwagę na obowiązek informacyjny funkcjonariusza, który musi poinformować ukaranego o możliwości uiszczenia grzywny w formie bezgotówkowej oraz o kosztach związanych z autoryzacją transakcji. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony praw ukaranego i zapewnienia transparentności procedur.

Podsumowując, art. 98 KPW stanowi kompleksową regulację dotyczącą postępowania mandatowego, która uwzględnia różne sytuacje życiowe ukaranych oraz wprowadza nowoczesne rozwiązania płatnicze, co przyczynia się do sprawniejszego i bardziej efektywnego egzekwowania prawa w zakresie wykroczeń.

Wykroczenie sprawcy

Wykroczenie sprawcy w przepisach