Wykreślenie

Wykreślenie to czynność prawna lub urzędowa polegająca na usunięciu określonego wpisu, osoby, podmiotu, prawa albo przedmiotu z rejestru, ewidencji lub księgi. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej procedury. Sposób wykreślenia, jego przesłanki i skutki wynikają z przepisów regulujących dany rejestr albo rodzaj wpisu.

Wykreślenie może nastąpić na wniosek zainteresowanego podmiotu, z urzędu albo na podstawie rozstrzygnięcia właściwego organu. Jego podstawą bywa między innymi ustanie prawa lub obowiązku, upływ określonego terminu, zakończenie działalności, utrata wymaganych uprawnień, naruszenie warunków prowadzenia działalności albo stwierdzenie, że wpis został dokonany niezgodnie z prawem. W niektórych przypadkach przepisy przewidują możliwość ponownego wpisu, zatarcie informacji o karze albo przywrócenie wcześniejszego stanu.

Pojęcie występuje przede wszystkim w prawie rzeczowym, rejestrowym, gospodarczym i administracyjnym. W księgach wieczystych wykreślenie może dotyczyć między innymi roszczenia, wzmianki o postępowaniu wywłaszczeniowym lub hipoteki. Przykładowo, po wygaśnięciu hipoteki wykreślenie wpisu odzwierciedla ustanie tego zabezpieczenia. W rejestrach wykreślenie może oznaczać usunięcie osoby, przedsiębiorcy, dostawcy, podmiotu szkoleniowego albo innego przedmiotu podlegającego ewidencji. Wykreślenie spółki z rejestru wiąże się z zakończeniem jej likwidacji, natomiast wykreślenie urządzenia z ewidencji potwierdza ustanie podstawy jego dalszego ujęcia.

Skutek wykreślenia zależy od rodzaju wpisu. Może ono usuwać ujawnienie prawa lub informacji, pozbawiać podmiot statusu wymaganego do wykonywania określonej działalności albo porządkować dane rejestrowe. Samo wykreślenie nie zawsze rozstrzyga o istnieniu prawa lub obowiązku poza rejestrem. Nie należy też utożsamiać go z korektą danych, która zmienia treść wpisu bez usuwania go w całości.