Wyjawienie majątku

Wyjawienie majątku to instytucja postępowania cywilnego, która służy ustaleniu składników majątku dłużnika, gdy dotychczasowe czynności nie pozwalają wierzycielowi uzyskać zaspokojenia. Polega przede wszystkim na zobowiązaniu dłużnika do przedstawienia wykazu majątku oraz złożenia przyrzeczenia, że wykaz jest prawdziwy i zupełny.

Najważniejsze cechy wyjawienia majątku:

• dotyczy relacji między wierzycielem a dłużnikiem, najczęściej w związku z prowadzonym lub bezskutecznym postępowaniem egzekucyjnym;
• może być żądane, gdy majątek ujawniony w toku egzekucji nie rokuje zaspokojenia należności albo gdy wierzyciel nie został zaspokojony w całości;
• obejmuje obowiązek wskazania majątku i przekazania informacji potrzebnych do ustalenia, z jakich składników może być prowadzona egzekucja;
• jest przeprowadzane przed sądem, który rozpoznaje wniosek, może wyznaczyć dłużnikowi termin do wykonania obowiązku oraz odbiera wykaz i przyrzeczenie.

Przyrzeczenie zwiększa odpowiedzialność dłużnika za kompletność i zgodność informacji ze stanem rzeczywistym. Wyjawienie majątku nie jest samo w sobie egzekucją i nie prowadzi bezpośrednio do sprzedaży składników majątkowych. Jego celem jest dostarczenie wierzycielowi oraz organom egzekucyjnym danych umożliwiających skierowanie dalszych czynności do majątku dłużnika.

Wniosek w sprawie wyjawienia majątku rozpoznaje sąd. Na wydane postanowienie może przysługiwać zażalenie, jednak jego wniesienie nie w każdym przypadku wstrzymuje wykonanie obowiązku. Przepisy o wyjawieniu majątku mogą być również odpowiednio stosowane w niektórych szczególnych czynnościach egzekucyjnych, między innymi dotyczących rachunku wspólnego prowadzonego dla dłużnika i innych osób. Instytucja ta występuje przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w jego części dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych, i ma praktyczne znaczenie wtedy, gdy wierzyciel nie zna majątku dłużnika albo nie potrafi wskazać składników pozwalających na skuteczne prowadzenie egzekucji.