Wydatki gospodarstw domowych

„Wydatki gospodarstw domowych” to określona statystycznie miara poziomu wydatków konsumpcyjnych, stosowana w ustawie „Minimalne wynagrodzenie za pracę”. Nie oznacza ona sumy wydatków konkretnej rodziny ani średniej obliczonej dla wszystkich gospodarstw domowych. Chodzi o przeciętną kwotę przypadającą na jedną osobę, ustalaną w ujęciu miesięcznym na podstawie danych obejmujących cały rok.

Przy obliczaniu tej wartości bierze się pod uwagę wydatki na towary i usługi konsumpcyjne, czyli dobra oraz usługi służące zaspokajaniu bieżących potrzeb. Analiza dotyczy gospodarstw domowych pracowników, a w tej grupie wybiera się 20% osób o najniższych dochodach. Oznacza to, że wskaźnik opisuje poziom konsumpcji w części gospodarstw znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji dochodowej, a nie typowe wydatki całego społeczeństwa.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• przedmiotem pomiaru są wydatki na konsumpcję, a nie wszystkie obciążenia finansowe gospodarstwa;
• wynik odnosi się do jednej osoby;
• kwota ma charakter przeciętny i miesięczny, lecz jest ustalana na podstawie danych z całego roku;
• uwzględnia wyłącznie gospodarstwa domowe pracowników;
• badana jest grupa 20% osób o najniższych dochodach;
• dane pochodzą z badania budżetów gospodarstw domowych prowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny.

Tak skonstruowana definicja zapewnia jednolity i możliwy do zweryfikowania sposób ustalania, co w ustawie należy rozumieć przez wydatki gospodarstw domowych. W regulacji dotyczącej minimalnego wynagrodzenia pojęcie to służy jako statystyczny punkt odniesienia przy ocenie poziomu kosztów konsumpcyjnych ponoszonych przez osoby o niższych dochodach. W praktyce pozwala opierać się na danych z badania GUS, a nie na wydatkach deklarowanych przez pojedyncze gospodarstwo. Dzięki temu analizowana wartość ma charakter porównywalny i odnosi się do wyodrębnionej grupy społeczno ekonomicznej.