Kandydatów na posłów i senatorów mogą zgłaszać dwa rodzaje podmiotów: partie polityczne oraz wyborcy. Oznacza to, że przepis przyznaje możliwość zgłaszania kandydatów zarówno zorganizowanym ugrupowaniom politycznym, jak i samym wyborcom. Z przepisu nie wynika jednak szczegółowy sposób wykonania tego uprawnienia. Jedna osoba nie może kandydować równocześnie do Sejmu i Senatu. Kandydowanie do obu izb w tych samych wyborach jest więc wyłączone. Przepis nie zakazuje natomiast samego ubiegania się o mandat posła albo senatora, lecz wskazuje, że nie można łączyć obu tych możliwości. Konstytucja pozostawia ustawie określenie szczegółowych zasad i trybu zgłaszania kandydatów oraz przeprowadzania wyborów. Ustawa ma także określić warunki, od których zależy ważność wyborów. Oznacza to, że sam przepis konstytucyjny wskazuje podstawowe reguły, natomiast dokładne wymagania i procedury dotyczące wyborów mają wynikać z ustawy.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis wskazuje, że o ważności wyborów do Sejmu i Senatu stwierdza Sąd Najwyższy. Oznacza to, że to ten organ ocenia ważność przeprowadzonych wyborów. Regulacja obejmuje zarówno wybory do Sejmu, jak i wybory do Senatu. Konstytucja przyznaje wyborcy prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów. Protest jest więc środkiem, za pomocą którego wyborca może zakwestionować ważność wyborów. Nie może go zgłosić dowolna osoba, ponieważ przepis wyraźnie wskazuje na wyborcę. Jednocześnie sam przepis nie opisuje procedury zgłoszenia protestu. Wskazuje jedynie, że protest składa się na zasadach określonych w ustawie.

O ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza Sąd Najwyższy. Oznacza to, że to ten organ rozstrzyga, czy wybór Prezydenta jest ważny. Przepis nie wskazuje wprost, w jakiej formie ani w jakim terminie następuje takie stwierdzenie. Każdy wyborca ma prawo zgłosić do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej. Protest jest środkiem, za pomocą którego wyborca może zakwestionować ważność wyboru. Musi on zostać złożony na zasadach określonych w ustawie. Oznacza to, że szczegółowe reguły dotyczące protestu, w tym sposób jego zgłoszenia, wynikają z innego aktu prawnego. Jeżeli Sąd Najwyższy stwierdzi nieważność wyboru Prezydenta, przeprowadza się nowe wybory. Odbywają się one na zasadach przewidzianych dla przypadku opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej. Przepis odsyła w tym zakresie do art. 128 ust. 2 Konstytucji. Skutek stwierdzenia nieważności jest więc określony wprost: konieczne jest przeprowadzenie ponownego wyboru, zgodnie z przewidzianą procedurą.

Przepis wskazuje, że działalność posłów i senatorów powinna służyć interesowi całego Narodu, a nie wyłącznie własnym lub lokalnym celom. Nakłada też na nich obowiązek przekazywania wyborcom informacji o tym, jak pracują oraz czym zajmuje się organ, do którego zostali wybrani. Chodzi o zapewnienie wyborcom wiedzy o wykonywaniu mandatu i działalności właściwej izby.

o wykonywaniu mandatu posła i senatora

Kapitan ma obowiązek bez zbędnej zwłoki poinformować wyborców, kto wchodzi w skład obwodowej komisji wyborczej. Informacja powinna mieć formę ogłoszenia. Należy je umieścić w miejscu przeznaczonym na przekazywanie informacji dla załogi, tak aby wyborcy mogli się z nim zapoznać. Przepis wskazuje więc zarówno osobę odpowiedzialną za przekazanie informacji, jak i wymagany sposób jej udostępnienia.

w sprawie trybu i terminu powoływania obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu i do Senatu.

Wyborca

Wyborca w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej3 przepisy

o wykonywaniu mandatu posła i senatora1 przepis

w sprawie trybu i terminu powoływania obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu i do Senatu.1 przepis